Кендикулхуду: Мальдив аралдарының географиясы мен халқы
Kendhikolhudhoo (Noonu Atoll)
Кундикулхуду – Мальдив аралдарының Ноону атолындағы елді мекен. 1767 халқымен атолдың ірі аралдарының бірі. Тарихы, көші-қон және эрозия туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кундикульхудуо (Дхивехи: ކެނދިކުޅުދޫ) – Мальдив аралдарының солтүстік провинциясындағы Нунну атолындағы мекенделген аралдардың бірі. Бұл арал Мальдив архипелагындағы ең үлкен 10 аралдың ішінде. 2014 жылғы халық санауы бойынша Кундикульхудуода 1767 адам тұрады, бұл аралды Велидуо, Холхудуо және Манадуодан кейін атолдағы ең көп халқы бар арал етеді.
Kundhikulhudhoo (Dhivehi: ކެނދިކުޅުދޫ) is one of the inhabited islands of Noonu Atoll in the northern province of Maldives. The island is among the 10th biggest islands in the Maldives archipelago. According to the census 2014, Kundhikulhudhoo is home to 1767 people making the island most populous in the atoll after Velidhoo, Holhudhoo, and Manadhoo.
Тарих
Кундикульхуду тарихындағы ең маңызды күн – Толхенду халқының аралға қоныс аударған күні. Қатты аралдық тозу Толхенду халқын 1993 жылдың 1 қаңтарында Кундикульхудуға көшуге мәжбүр етті.
The most important day in the history of Kundhikulhudhoo was the day people of Tholhendhoo migrated to the island. Severe island erosion led the people of Tholhendhoo to migrate to Kundhikulhudhoo on 1 January 1993.
География
Бұл арал елдің астанасы Маледен солтүстікке қарай орналасқан. Кендіқұлхудуо 5° 56' 58" солтүстік ендікте және 73° 25'00' шығыс бойлықта орналасқан. Аралдың ауданы – , ұзындығы – және ені – құрайды. Кендіқұлхудуоның географиясы ерекше, мұнда алты мангроу аймағы бар, олар жергілікті тұрғындар "кули" деп атайды. Олар: "Маи фалу", "Дхимафалу", "Хикикули", "Тхолифалу", "Ган'бафалу", "Фин'дана гонни" және "Гаатуди колху". Алайда, бұл мангроу аймақтарында арал тұрғындары қоқыс тастау мәселесіне тап болып отыр. Сонымен қатар, "Маи фалу" деп аталатын ең үлкен мангроу алқабында жүргізілген аквакультуралық жоба осы аймақтағы мангроу экожүйесінің бір бөлігін жойды. Мальдивтердегі қоршаған ортаны қорғауға бағытталған үкіметтік емес ұйым Bluepeace хабарлағандай, бұл мангроу аймақтары 2004 жылғы желтоқсан айындағы цунамидің күшін әлсіретіп, аралды мүліктің жойылуынан және адам өмірінің қаза болуынан сақтап қалды. Аралдағы мангроуларды қорғау үшін жергілікті үкіметтік емес ұйымдар бірнеше жобаны бастады. Осындай жобалардың бірі – "Кендіқұлхудуо аралдарын дамыту қоғамы" (SKID) мен БҰҰДБ-нің бірлескен "КК-ны құтқару" жобасы.
The island is north of the country's capital, Malé. Kendhikulhudhoo is located at 5° 56' 58"N degree of latitude and 73° 25'00'E degree of longitude. The island has an area of with a length of and width of
The geography of Kendhikulhudhoo is unique with six mangrove areas locally known as "kulhi" in the island. They are "Mai falhu", "Dhimaafalhu", "Hikikulhi", "Tholhifalhu", "Gan'baafalhu", Fin'dhana gonni and "Gaathudee kolhu". However, these mangrove areas are faced with a major problem of dumping garbage by the islanders. In addition, an aquaculture project carried out recently in the largest mangrove area "Mai falhu" destroyed part of the mangrove ecosystem in the area. Bluepeace, a non government organization focused on environmental protection of Maldives reported that these mangrove areas absorbed much of the impact of the December 2004 saving the island from the destruction of property and loss of human lives. Several projects have been initiated by local NGOs to protect the mangrove areas in the island. One of such project was "Save KK" initiated by Society for Kendhikulhudhoo Island Development (SKID) in association with UNDP.
Демография
Кендхикульхуду атоллдағы ең көп халқы бар төртінші арал болып табылады, тіркелген халқы 1767 адамды құрайды, оның ішінде 882 ер адам және 885 әйел адам бар. Дегенмен, 2014 жылғы халық санауы бойынша аралда 1288 адам тұрады. Көбінесе ер адамдар курорттарда, өнеркәсіптік аралдарда және астана Маледе жұмыс істейтіндіктен, аралда 564 еркекке қарағанда 724 әйел адам тұрады. Кендхикульхуду кеңесі хатшылығының статистикалық мәліметтеріне сәйкес, Кендхикульхудың халқы Кульхудудан сәл көп, Кендхикульхуда 923 адам, ал Кульхудуда 898 адам тұрады. Кендхикульху мен Кульхудудағы шаруашылықтардың жалпы саны 241-ге жетеді. Арал халқының жылдық өсімі 0,79% құрауы күтілуде, бұл атолл халқының орташа өсімі 0,69% -дан 0,17% жоғары. Егер осы деңгейде өсім жалғасса, 2021 жылы халық саны 3000 адамға жетеді.
Kendhikulhudhoo has the 4th largest population in the atoll with a registered population of 1767 people of which 882 are male and 885 are female. However, only 1288 people live in the island as per census 2014. Since more men work in resorts, industrial islands, and capital Male’, 724 women live on the island compared to 564 men. As per the statistics of a secretariat of Kendhikulhudhoo council, the population of Kendhikolhu is slightly higher than the population of Kulhudhoo with 923 people in Kendhikolhu while 898 people in Kulhudhoo. The total number of households in Kendhikolhu and Kulhudhoo altogether is 241. The population of the island is expected to grow at 0.79% annually which is 0.17% higher than atoll population growth average of 0.69%. If the growth is maintained at this rate, the population would reach to 3000 people in 2021.
Басқару
Кендхикулхуду тұрғындары екі бөлімшеде тұрады, атап айтқанда Кендхиколху (Дхивехи: ކެނދިކޮޅު), ол аралдың оңтүстігінде, және Кулхуду (Дхивехи: ކުޅުދޫ), ол аралдың солтүстігінде орналасқан. 2010 жылдың 17 мамырында қабылданған жергілікті өзін-өзі басқару заңына дейін екі бөлімше әр бөлімшеде орналасқан аралдық кеңселер басқаратын екі жеке әкімшілік бірлік болатын. Бұл бәсекелестік пен қарсылыққа алып келді, соның салдарынан бұрынғыда әлеуметтік мәселелер туындады.
People in Kendhikulhudhoo resides in two wards namely Kendhikolhu (Dhivehi: ކެނދިކޮޅު) which is south of the island and Kulhudhoo (Dhivehi: ކުޅުދޫ) which is the north of the island. Until the local government law which was enacted on 17 May 2010, the two wards were two separate administrative units managed by island offices located in each ward. This developed rivalry and resistance which led to some social issues in the past.
Білім
Кендхикулхудуо мектебі – аралдағы жалғыз мектеп. Бұл Білім беру министрлігінің қарауындағы мемлекеттік мектеп, ол мектепке дейінгі, бастауыш, орта және жоғары сынып білімі береді. Қазіргі уақытта мектепте 455 оқушы оқып жатыр. Сонымен қатар, аралда Мальдив Ұлттық университетінің Ашық оқыту факультетіне қарасты оқу-әдістемелік орталық жақында ашылды. Орталық қазіргі таңдағыда бизнес, сот әкімшілігі және білім беру салаларындағы негізгі, дипломдық және бакалаврлық бағдарламаларды ұсынады. 2017 жылғы қаңтарда орталыққа қабылдауға ашық курстар: Бизнес бакалавры, Сот әкімшілігінің дипломы, Бастауыш сыныптарды оқыту бакалавры және Әрі қарай оқу үшін ағылшын тілі. Аралда Құран оқу курстары және жеке сабақтар беретін орталықтар сияқты басқа да білім беру мекемелері де бар.
Kendhikulhudhoo School is the only school on the island. It is a public school under the jurisdiction of Ministry of Education which provides preschool, primary, secondary and higher secondary education. There are 455 students currently studying in the school. In addition, an outreach center under the Faculty of Open Learning of Maldives National University was recently established in the island. The center currently offers foundation, diploma and degree programs in the field of business, judicial administration and education. Courses open for admission in the center January 2017 include Bachelor of Business, Diploma in Judicial Administration, Bachelor of Teaching primary and English for Further Studies. There are some other educational institutions like Quran classes and tuition centers as well in the island.
Экономика
Аралда 16 дүкен және 6 мейрамхана бар. Дүкендердің көпшілігі азық-түлік пен күнделікті қолданылатын заттарды сатуға арналған, ал 3 дүкен киім-кешек пен косметикалық тауарларды, 2 дүкен құрылыс материалдарын сатады. Цемент, ағаш, пластик құбырлар мен жалғастырғыштар сияқты құрылысқа қажетті негізгі материалдар осы дүкендерден сатып алуға болады. Аралда қол жетімсіз жиһаз бен басқа да тұрмыстық заттар Атолдың астанасы Манаду мен Мале астанасынан әкелінеді. Жұмысқа қабілетті халықтың көп бөлігі, әсіресе жастар туризм саласында жұмыс істейді. Дегенмен, балық аулау саласында да жұмыс істейтіндердің саны олармен тең. Қазіргі уақытта аралда 7 балық аулау кемесі жұмыс істейді. Кейбіреулері аралдағы мемлекеттік мекемелерде, ал басқалары Мале қаласындағы мемлекеттік немесе жеке кеңселерде жұмыс істейді. Аралда халықты жұмыспен қамтуға 5 мемлекеттік мекеме жауапты. Олардың ішіндегі ең ірі жұмыс беруші – Кендіқұлхуду мектебі, одан кейін Кендіқұлхуду денсаулық орталығы және Кендіқұлхуду кеңесінің хатшылығы. Кендіқұлхуду соты мен аралдағы FENAKA кооперациясының бөлімшесі үйлерге электр қуатымен қамтамасыз етумен қатар, жұмыс орындарын да ұсынады. Аралда банк немесе банк филиалы жоқ. Бірақ, бір бөлшек сауда дүкені қолма-қол ақшаны қайтару қызметін ұсынады, онда клиенттер Мальдив Банкінің дебеттік карталарынан бір ретте 2000 MVR-ге дейін ақша ала алады. Бұдан басқа, Мальдив Банкінің өкілдері әр айда бір күндік сапармен аралға келеді. Олар депозит қабылдау, ақша төлеу және Мальдив Банкі ұсынатын қызметтерге өтініш беру сияқты банк қызметтерін ұсынады.
The island has 16 shops and 6 restaurants. Most of the shops are dedicated to retail grocery and daily use items while there are 3 shops which sell garment and cosmetic items and 2 dedicated to selling construction materials as well. Major items required for construction like cement, timber and plastic pipe and fittings can be bought from these shops. Goods like furniture and other household items which are not available on the island are bought from the Atoll capital Manadhoo and Capital Male'. Majority of the working age population work in tourism industry especially the youth population. However, an equal number of people also work in the fishing industry. Currently, there are 7 fishing vessels operating on the island. Some have also found employment in the few government institutions in the island while others work in capital Male in public or private offices. There are 5 government institutions providing employment for the people. The biggest employer among them is Kendhikulhudhoo School followed by Kendhikulhudhoo health center and Secretariat of Kendhikulhudhoo council. Kendhikulhudhoo court and the branch of FENAKA cooperation in the island providing electricity to the households also provides some employment opportunities. The island does not have any bank or a branch of a bank. However, one retail shop provides a cash back service where customers can withdraw up to MVR 2000 per transaction from debit cards of Bank of Maldives. Apart from this, a team of Bank of Maldives visits the island every month for one day. This team provides some banking functions like deposits, withdrawals, and applications for different services offered by Bank of Maldives.
Туризм
Аралдан елдің ірі көлік хабтарына қосылу үшін тиісті көлік құралдарының жетіспеуі аралда қонақ үйлер мен басқа да туристік мекемелер ашу мүмкіндігін шектеді. Аралдан елдің астанасы Мале қаласына дейін ең көп қолданылатын көлік құралы – қайық, саяхат шамамен 10-12 сағатқа созылады. Сонымен қатар, Нууну атолынан астанаға аптасына екі рет жылдам қайық қатынайды. Раа атолындағы ішкі әуежай – Ифуру атолындағы әуежай. Кендхикульхудуодан Ифуруға жылдам қайықпен саяхаттау үшін шамамен 3000 MVR жұмсалады. Кендикульхудуо және әуежайға жақын орналасқан басқа да аралдарда жылдам қайықтарды жалдауға болады. Аралға жету үшін кейбіреулер Хулуле халықаралық әуежайынан жақын маңдағы курорттарға ұшатын гидроұшақтарды да пайдаланады. Дегенмен, бұл ұшақтар курорттарға сапар шегетін туристерге арналған, гидроұшақтан орын алу қиын, ал оператор соңғы сәттерге дейін орыныңызды растай алмайды. Аралда тұруға бірнеше нұсқа бар. Қазіргі уақытта күн сайын жалға берілетін екі арнайы орын бар. Олардың ең танымалсы – жақында ашылған Ризофора қонақ үйі. Ризофора қонақ үйі бір түнгі тұруға 350 MVR бағасында бөлме ұсынады. Бұдан басқа, кейбір үй иелері өз үйлеріндегі бос бөлмелерін жалға беруі мүмкін.
Lack of proper transportation from the island to connect to major transport hubs in the country has limited the opportunity to open guesthouses and such tourist establishments in the island. The most common mode of transportation from the island to capital Male' is by boat which takes approximately 10 to 12 hours of travel. A scheduled speed boat also operates from Noonu Atoll to the capital twice a week. The domestic airport at Raa Atoll Ifuru is the closet airport to the island. It cost around MVR 3000 to travel from Kendhikulhudhoo to Ifuru by speed boat. There are speed boats for hire available on the kendhikulhudhoo and other islands close to the airport. Few also uses seaplane flying from Hulhule' International Airport to nearby resorts to access to the island. However, these planes are dedicated for tourist visiting the resorts, getting a seat from a seaplane is difficult and the operator cannot confirm your seat until the last moment. A couple of options are available for accommodation on the island. Currently, there are two dedicated places providing room for rental on a daily basis. The best known among them is the recently opened Rizofora Inn. Rizzafora Inn offers rooms per night at the rate of MVR 350. Apart from this, some households might also offer the extra room in their home for rental.