Кіріспе

Фунадху (Дхивехи: ފުނަދޫ) – Шавиян атолының әкімшілік бөлімшесіне кіретін мекенделген аралдардың бірі және географиялық тұрғыдан Мальдив аралдарындағы Миладхуммадулу атолының бөлігі. Фунадху – Мальдив аралдарында жиі кездесетін жер атауы. Ол кейбір аралдардың жағалауында өсетін Calophyllum inophyllum (немесе Funa) ағашының дивехи тіліндегі атауынан шыққан. Шавиян атолының әкімшілік орталығы.

Шолу

Ш. Фунадху – Шавиян атолының астанасы. Шавиян атолы кеңсесі 1958 жылдың 9 қыркүйегінде мемлекет тарапынан құрылды. 1968 жылдың 1 қаңтарына дейін атолл кеңсесі Лаймагуда орналасқан, ол атоллдың астанасы еді. Үкімет 1968 жылдың 1 қаңтарынан бастап астананың Фаруколху Фунадху (Фунадху) болатынын жариялады, соған байланысты атолл кеңсесі Фунадхуға көшірілді.

Көші-қон

Халық пен дамуды интеграциялау саясаты шеңберінде, 1996 жылдың 6 маусымында Фирубайдудан Фунадуға адамдарды көшіру жобасының бірінші кезеңі іске қосылды. Осы кезеңде жоспарланған 26 үй аяқталып, 1997 жылдың 1 желтоқсанында иелеріне берілді.

География

Фунадху аралы Миладуммадулу атолының шығыс шетінде шамамен 73°17'23.27"E және 6°8'58.73"N координаталарында орналасқан. Арал астанасы Маледен шамамен 218 км қашықтықта жатыр және ішкі әуежайы бар. Фунадху Солтүстік Мальдив аралдарындағы ең ірі мекенделген аралдардың бірі. Ең жақын арал – солтүстікке қарай шамамен 1100 метрде орналасқан Фаруколху аралы. Ең жақын мекенделген арал – Лаймагу аралы, ол 3,80 км қашықтықта. Ең жақын демалыс орны – Вагару аралындағы JW Marriott Maldives Resort & Spa (11,2 км). Фунадху – ұзындығы 3000 метр, ең кең жері 585 метр болатын үлкен арал. Аралдың жалпы ауданы 84,5 гектар (0,85 км²). Бұл арал салыстырмалы түрде тұрақты және үнемі өсіп келе жатқан сияқты. Соңғы 50 жылда аралдың ауданы ұлғайды, соның ішінде Фунадхудың солтүстігіндегі жеке аралдың табиғи бірігуі де болды. Аралдың жағалауында жағалауға жақын өсімдік жамылғысы бар, одан кейін негізгі аралдың арасында лагуна аймағы орналасқан. Лагуна аймағы [жергілікті атауы – Даххфалху] жылдар бойы мангр өсімдіктерінің мекеніне айналды. Даххфалхудың оңтүстік бөлігі жергілікті тұрғындар арасында Габа Кули деп белгілі, бұл бөлік көбінесе сазды топырақтан тұрады және түрлі жабайы жануарларға пана: саз крабы, кесілген мангр бұршақшасы, ермекті краб, мангр крабы, сұр қасқыр, ақ қасқыр және көптеген көшпенді құстар. Аралдың солтүстік жағында "Гони" көлі де бар, ол Фунадху материгі Фунадхудың солтүстігіндегі тағы бір аралмен біріккеннен кейін пайда болды. 2004 жылғы цунамиге дейін бұл тұщы сулы көл болған, қазір онда тилапия, мангр крабы және батпақты құстар мекендейді.

Денсаулық

Базалық медициналық көмек алғаш рет атолда 1970 жылғы 25 желтоқсанда Лаймагу аралында денсаулық сақтау орталығы ашылғанда ұсынылды. Бұл денсаулық сақтау орталығы 1971 жылы арал атоллдың астанасы болған кезде Фаруколху Фунадхуға (қазіргі Фунадху) көшірілді. Бұл денсаулық сақтау орталығы қазір Атолл ауруханасына дейін дамытылды, онда жақсы жабдықталған зертхана, рентген және операциялық бөлмелер бар, және гинеколог, анестезиолог, педиатр, ортопед, стоматолог, радиолог, жалпы хирург және жалпы тәжірибелі дәрігер қызмет етеді.

Көлік

Мальдив әуе компаниясы 2020 жылдың 3 ақпанында Фунадху әуежайына жоспарлы тікелей рейстерін бастады. Мале мен Фунадху арасында жақсы дамыған теңіз көлігі жүйесі бар. Оған күн сайынғы жылдам паром қызметі және Фунадхудан Малеге, Маледен Фунадхуға жүк тасымалдайтын жолаушылар паромдары кіреді. Бұл аймақта 3 жылдам паром қызметін ұсынатын компания бар. Бір бағытты сапарға шамамен 4-5 сағат уақыт кетеді, бағасы жолаушы басына 600-750 Мальдив руфийі аралығында. Фунадху порты арқылы 5 жүк тасымалдайтын жолаушылар паромдары қатынайды. Жылдам паромдардан айырмашылығы, бұл паромдар баяу, бір бағытты сапарға шамамен 10 сағат уақыт кетеді және бағасы жолаушы басына 250-350 Мальдив руфийі аралығында. Екінші жағынан, Фунадху MTCC компаниясына тиесілі жүк тасымалдайтын жолаушылар паромдары арқылы солтүстік бизнес орталығы Кульхудуфушимен байланысты. Бұл паромдар сонымен қатар атолл айналасында қатынайды, атоллдың орталығы Фунадхуға адамдарды жеткізеді. Шавиянни Фунадхудағы аймақтық әуежайға алғашқы сынақ рейсі 2020 жылдың 24 қаңтарында орындалды. Ұлттық авиакомпания Maldivian 2020 жылдың 3 ақпанында таңғы сағат 8:13-те Шавиян атолындағы Фунадхудағы ішкі әуежайға алғашқы жоспарлы рейсін сәтті орындады. Әуежайға бастапқыда аптасына үш рейс орындалады, ал наурыз айының соңына дейін күніне үш рейске дейін ұлғаяды.