Кіріспе
Мейн штатындағы қала, АҚШ. Елсворт – Мейн штатындағы қала және Ханкок округінің орталығы, АҚШ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 8 399 адамды құрайды. АҚШ-тың негізін қалаушы әкелерінің бірі Оливер Эллсворттың құрметіне аталған бұл қалада тарихи ғимараттар және басқа да қызықты орындар бар, сонымен қатар Акадия ұлттық паркіне жақын орналасқан.
Ellsworth is a city in and the county seat of Hancock County, Maine, United States. The 2020 Census determined it had a population of 8,399. Named after United States Founding Father Oliver Ellsworth, it contains historic buildings and other points of interest, and is close to Acadia National Park.
Тарих
Пасамакуодди индейлерінің тарихы бойынша, Элсворт аймағында бастапқыда Пасамакуодди және Пенобскот тайпаларының мүшелері тұрған: «Екі топ та өте жақын туысқан алгонкин тілдерінде сөйлейді, бірақ антропологтар Пасамакуоддилерді тілдік тұрғыдан Малисеттермен, ал Пенобскоттарды Абенакилермен топтастырады». Тарих.
Джордж Дж. Варни 1886 жылы Бостонда жарық көрген «Мэн штатының географиялық анықтамалығында» «Хэнкок округі, Мэн» бөлімінде былай деп жазды:
Пенобскот шығанағы мен оның батыс жағын жуатын өзен туралы алғашқы нақты айтқан еуропалық 1556 жылы француз саяхатшысы Теве болды. 1603 және 1605 жылдары ағылшын саяхатшылары Мартин Принг пен капитан Веймут оның жағалауымен жүзіп өтті, ал француз Демонт 1604 және 1605 жылдары жағалаудың бір бөлігін зерттеді. Веймут экспедициясының тарихшысы Розиердің Елік аралы арқылы өтіп, Бруксвиллдегі Кеп Розиер деп аталатын биік мүйісте тоқтағаны туралы әңгіме бар. Олар округті индейлер тайпасының қоныстанғандығын анықтады, олар Пасамакуодди суларындағы тайпалармен бірге каноэмен ұзақ сапарларымен белгілі болды; сондықтан бұл индейлердің жалпы атауы – Этехмин. Демонт Франция королі атынан, католик дәстүрімен, айқыш орнатып, елді «Акадия» деп атады. 1759 жылы генерал Джеймс Вулф Квебекті басып алғанға дейін ел осы атпен танымал болды. Веймут 1605 жылы келгенде, ол да елді өзінің королі Джеймс I атынан иеленді. Осылайша, Еуропаның екі жетекші державасы Хэнкок округіне қатысты талапкерлерге айналды, ал осы талаптардың салдарынан туған соғыстар округті Мэн провинциясының тарихында жартылай құрдымды қалдырды. 1613 жылы Мадам де Гершевиллдің демеушілігімен Монт-Дезерт аралында Сомс-Саундқа француз колониясын құрған француздар Элсворт аймағын және қазіргі Юнион өзенінің суайдынын зерттеген болуы мүмкін. Варнидің пікірінше, Элсвортқа жақын Трентон, Ок Пойнт, Ньюбери Нек және Сурри сияқты француз қоныстары болған. Элсворт аймағы 17 ғасыр бойы және 18 ғасырдың басында ағылшындар мен француздар арасында даулы болды, бұл ағылшындарға француз және индей соғыстары ретінде белгілі болған үзіліссіз соғыстарға әкелді. Американың жергілікті тұрғындары католицизмді қабылдап, 1759 жылы Квебек қаласы британдықтардың қолына тигенге дейін француздармен бірге британдықтарға қарсы соғысқан болуы мүмкін. 1763 жылы Ұлыбритания, Франция, Испания және Португалия үкіметтері Париж шартына қол қойғаннан кейін Элсворт Массачусетс Одағының құрамына кірді. Элсворттың қазіргі тарихы 1763 жылы Юнион өзенінің аймағына кәсіпкерлер Бенджамин Милликен мен Бенджамин Джой бастаған ағылшындар тобының қоныстануымен басталды. Олар аймақтың ағаш және су қуатын пайдалану үшін бөгеттер мен пилорамалар салуды жоспарлады. Олар Хэнкок округінің қоныстануын ынталандыру үшін Массачусетс штаты ұсынған гранттарға өтініш берді. Тарихшы Альберт Х. Дэвис өзінің «Элсворт тарихы» еңбегінде, 1927 жылы Мэн штатының Льюистон қаласында жарық көрген, осы алғашқы экспедиция туралы белгілі мәліметтерді баяндап, қазіргі Уотер-стриттің солтүстік жағын, қазіргі Юнион өзенінің арғы жағындағы көпірдің оңтүстігін пионерлер салған бұрынғы қарапайым ғимараттардың орны ретінде көрсетеді. Джордж Дж. Варни Массачусетс штатының жер гранттарының процесін сипаттады:
Округтегі алғашқы жер гранттары алты қалашық болды, әрқайсысы алты шаршы миль, Пенобскот және Юнион өзендері арасында (кейін Донаква деп аталды), олар Дэвид Марш және басқаларға Массачусетс штатының Бас соты тарапынан шарттармен берілді, олардың бірі – алты жыл ішінде әр қалашықты 60 протестанттық отбасымен қоныстандыру қажеттігі. Бұл гранттар мыналар деп аталды: 1, Бакспорт; 2, Орланд; 3, Пенобскот; 4, Седжвик; 5, Блю Хилл; және 6, Сурри. Юнион өзенінің шығысында орналасқан тағы алты қалашыққа да осындай шарттармен рұқсат берілді, олардың үшеуі осы округте орналасқан, атап айтқанда: 1, Трентон, Эбен Торндайк және басқаларға берілген; 2, Салливан, Дэвид Бинге және басқаларға; және 3, Монт-Дезерт (Арал) губернатор Бернардқа. Самуэль Ливермор саумалдарды жүргізді. Өзеннің әр жағында үш-үш қалашық болғандықтан, өзеннің қазіргі атауы пайда болды. 1773 жылы Элсвортта алғашқы шхуна салынды. Бұл «Сьюзан мен Абигейл» болды, олардың есімдері екі танымал азаматтың қыздарынан алынған – американдық лоялист Бенджамин Милликен мен Бенджамин Джой. Кеме әр жыл сайын Батыс Үндістанға қарағай тілімдерін және емен таяқшаларын тасыды. 20 ғасырдың басына дейінгі жылдары Юнион өзенінің бойындағы Элсворт кеме жасау шеберханаларында әртүрлі өлшемдегі көптеген шхуналар салынды. Альберт Дэвис 18 ғасырдың соңында Элсворттың Юнион өзенінің жағалауындағы қоныс ретінде белгілі болғанын және Сурриге (шығысқа) және Трентонға (оңтүстікке) жақын орналасқандығын хабарлайды. Кейін ол №7 Планетациясы ретінде ұйымдастырылды және кейде Боудойн және Жаңа Боудойн деп аталды. 1798 жылы тұрғындар Сәмнер деген атпен тіркелуге өтініш білдірді. Бұл аттың Мэн штатының қазіргі Оксфорд округіндегі қонысқа бұрыннан берілгендігіне байланысты, 1800 жылы қала Массачусетс Одағымен Элсворт ретінде тіркелді, Оливер Элсворттың құрметіне аталды, ол 1787 жылғы Ұлттық конвенцияға Коннектикуттан делегат ретінде қатысты, онда жаңа Америка Құрама Штаттары үшін Конституция жасалып жатты, содан кейін Жоғарғы соттың үшінші бас судьясы болды. Оливер Элсворт «Америка Құрама Штаттары» деген атауды бірінші болып ұсынған деп есептеледі. Дэвис 1770-ші жылдардың соңында Юнион өзенінің жағалауына британдық шабуылдар болғанын, жергілікті малдарды иелену әрекеттері болғанын хабарлайды. Алайда, Американдық революция кезінде Элсворт аймағында ешқандай ресми шайқас болған жоқ. 1838 жылы Элсворт Хэнкок округінің орталығына айналды, Кастинді алмастырды. 1838 жылғы округтік ғимараттар әлі де Юнион өзенінің батысында, Бридж Хиллде тұр. 1859 жылы қаланың халқы 4009 адамды құрағанда, өнеркәсіптерге тоғыз пилорама, екі диірмен, бір тері өңдеуші, бір иілгіш машина, бір керамика шебері, сегіз кірпіш зауыты, он үш кеме жасаушы, бес шелек фабрикасы, екі жиек құралдары фабрикасы, бір ат шаруашылығы және сегіз қорап жасау орындары кірді. Тарихшы Альберт Дэвистің мәліметінше, 1860 жыл мен 1865 жыл аралығында Элсворт Азамат соғысында күресу үшін 653 әскер жіберді. Бұл сол кезде аймақта 847 (ер) сайлаушы болған кезде болды. Әскери оқу Бридж Хиллдегі округтік ғимараттардың алдында, Юнион өзенінің батысында, қазіргі Азамат соғысының ескерткіші орналасқан жерде өтті. 1869 жылы Элсворт Мэн заңнамасымен қала ретінде тіркелді. Алғашқы қалалық әкімшілік ғимараты – Хэнкок залы, ол Мейн-стрит пен Скул-стрит бұрышында орналасқан. Ол 1933 жылғы Ұлы Элсворт өртінде қирады. 1888 жылы Элсворт аймағына электр энергиясы енгізілді. 1896 жылғы даулы қалалық сайлаулардың нәтижесінде екі жеке Элсворт полиция күші тағайындалды, олардың әрқайсысы бірін-бірін қамауға алумен қорқытты. 1907 жылы Элсворт гидроэлектр станциясының құрылысы Юнион өзеніндегі Бенджамин Милликеннің алғашқы бөгеттерінің орнында басталды. Бұл қаланың солтүстігіндегі қазіргі Леонард көлінің құрылуына әкелді. Элсворттың 20 ғасырдың басындағы алғашқы апаттарының бірі – 1923 жылғы Ұлы су тасқыны болды. Көктемгі су тасқыны бөгеттен асып, металл Юнион өзені көпірін, сондай-ақ өзен бойындағы көптеген ғимараттарды, мысалы, Дириго театрын, құйма зауытын және көптеген пирс пен қоймаларды алып кетті. Бұл оқиға Элсворттың кеме орталығы ретіндегі маңыздылығының аяқталуын білдірді. Қазіргі бетон көпір 1924 жылы аяқталды. 1933 жылғы Ұлы өрт Элсворттың қалалық коммерциялық ауданының көп бөлігін, Юнион өзенінің шығыс жағында жойды. Жаңа ғимараттар кірпіштен салынды, көбінесе Арт-деко стилінде. Элсворт қалалық әкімшілігінің ерекше ғимараты осы кезеңде салынды. Көптеген ескі...
The first European who made definite mention of the Penobscot Bay and river, which wash its western side, was Thevet, a French explorer, in 1556. Martin Pring and Captain Weymouth, the English explorers, sailed along its shores in 1603 and 1605, and DeMonts, the Frenchman, explored some portions of the coast in 1604 and 1605. There is a tradition that Rosier, the historian of Weymouth's expedition, explored Deer Island thoroughfare, making a halt at the bold promontory in Brooksville, known as Cape Rosier. They found the county occupied by a tribe of Indians, who with those on Passamaquoddy waters, were noted for their long journeys in canoes; whence the general name for these Indians, Etechmins. DeMonts claimed the country in the name of the King of France in the true Catholic style, setting up a cross and calling the country "Acadie." By this name it continued to be known until the capture of Quebec by General James Wolfe in 1759. When Weymouth came in 1605, he also claimed the country in the name of his King, James I of England. Thus the two leading powers of Europe became adverse claimants of the soil of Hancock County, and the wars these claims occasioned kept the county an almost unbroken wilderness during the provincial history of Maine. It is likely that the French who founded a colony at Somes Sound on Mount Desert Island in 1613, under the patronage of Madame de Guercheville, explored the Ellsworth area and what is now the watershed of the Union River. Varney believes that there were French settlements of some kind or another as close to Ellsworth as Trenton, Oak Point, Newbury Neck and Surry. The Ellsworth area was disputed between the English and the French throughout the 17th century and well into the 18th century, occasioning intermittent warfare which was known to the English as the French and Indian Wars. Native American inhabitants may have converted to Roman Catholicism and fought with the French against the British until the fall of Quebec City to the British in 1759. After the 1763 signing of the Treaty of Paris by the governments of the United Kingdom, France, Spain and Portugal, Ellsworth became part of the Commonwealth of Massachusetts. The modern history of Ellsworth begins with the settlement of the Union River area around 1763 by a party of English led by entrepreneurs Benjamin Milliken and Benjamin Joy, from present day southern Maine and New Hampshire, who intended to build dams and sawmills to exploit the area's timber and water power. They applied for grants offered by the Commonwealth of Massachusetts to encourage settlement of the Hancock County area. Historian Albert H. Davis in his History of Ellsworth, Maine, published in Lewiston, Maine, in 1927, relates what is known of this early expedition and points to the northern end of the present Water Street, just to the south of the present bridge across the Union River, as the site of the earlier crude buildings erected by the pioneers. George J. Varney describes the process of land grants by the Commonwealth of Massachusetts:
The first grants of land in the county were six townships, each six miles square, between the rivers Penobscot and Union (then known as the Donaqua), which were granted to David Marsh et al., by the General Court of Massachusetts, upon conditions, one of which was that they should settle each township with 60 Protestant families within six years. These grants were No. 1, Bucksport; 2, Orland; 3, Penobscot; 4, Sedgwick; 5, Blue Hill; and 6, Surry. Six other townships east of the Union River were granted on the same terms; three of which are in this county, viz. : No. 1, Trenton, granted to Eben Thorndike, et al. ; 2, Sullivan, to David Bean, et al. ; and 3, Mount Desert (Island) to Governor Bernard. The surveys were made by Samuel Livermore; and as there were three of the townships on each side of the river, it gave rise to the name which the stream now bears. In 1773 the first schooner was built at Ellsworth. This was the Susan and Abigail, named after daughters of the two most prominent citizens, American Loyalist Benjamin Milliken and Benjamin Joy. The vessel carried pine shingles and oak staves in annual voyages to the West Indies. In the years up to the beginning of the 20th century, many schooners of various sizes were built in Ellsworth shipyards along the Union River. Albert Davis records that in the latter part of the 18th century, Ellsworth was known as the Union River Settlement and was adjacent to the settlements of Surry (to the east) and Trenton (to the south). Later it was organized as Plantation No. 7 and at times called Bowdoin and New Bowdoin. In 1798 the inhabitants petitioned to be incorporated under the name Sumner. That name having been already taken by a settlement in present day Oxford County, Maine, the town was incorporated by the Commonwealth of Massachusetts in 1800 as Ellsworth, named for Oliver Ellsworth, the Connecticut delegate to the 1787 National Convention that was then working on a Constitution for the new United States of America, and later the third Chief Justice of the Supreme Court. Oliver Ellsworth is thought to be first to suggest the name "United States of America". Davis reports that in the late 1770s, there were British raids on the Union River Settlement, with attempts to appropriate local cattle. However, there were no formal battles in the Ellsworth area during the Revolutionary War. In 1838, Ellsworth became the county seat of Hancock County, replacing Castine. The 1838 county buildings still stand, west of the Union River, on Bridge Hill. In 1859, when the town's population was 4,009, industries included nine sawmills, two gristmills, one tannery, one carding machine, one pottery maker, eight brickyards, thirteen shipbuilders, five pail factories, two edge tool factories, one carriage manufacturer and eight box making establishments. Between 1860 and 1865, Ellsworth sent 653 soldiers to fight in the Civil War, according to historian Albert Davis. This was at a time when there were only 847 (male) voters in the area. Military training was held in front of the county buildings on Bridge Hill, west of the Union River, at the site of the present Civil War Monument. In 1869, Ellsworth was incorporated as a city by the Maine Legislature. The first City Hall was Hancock Hall, which stood at the corner of Main Street and School Street. It was destroyed by the Great Ellsworth Fire of 1933. In 1888, electricity was introduced into the Ellsworth area. The disputed city elections in 1896 resulted in the appointment of two separate Ellsworth police forces, each of which threatened to arrest the other. Work on the Ellsworth hydro electric dam began in 1907, at the site of one of the original Benjamin Milliken Union River dams. This led to the creation of the present Leonard's Lake just north of the city. Ellsworth's first disaster of the 20th century was the Great Flood of 1923. A spring freshet rushed over the dam and carried off the metal Union River Bridge, along with many buildings along the river, such as the Dirigo Theater, the Foundry and many wharves and warehouses. This event marked the end of Ellsworth's prominence as a shipping center. The present concrete bridge was finished in 1924. The Great Fire of 1933 destroyed most of Ellsworth's downtown commercial district, on the east side of the Union River. New buildings were built in brick, mainly in Art Deco style. The unique Ellsworth City Hall dates from this period. Many old houses outside the business district survived the conflagration. The 1960s and 1970s saw the development of an Ellsworth business district on High Street, which is the direct route to and from Bar Harbor and Acadia National Park. This area is now the largest shopping district in Hancock County, with several shopping centers and many large stores, stretching nearly to the Ellsworth Trenton boundary.
География
Эллсворт 44°34'20" Солтүстік, 68°28'34" Батыс (44.572223, −68.476039) орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы , оның ішінде құрлық және су құрайды. Эллсворт кеме жүзуге болатын жердің бастапқы нүктесінде орналасқан және оны Юнион өзені кесіп өтеді. Эллсворт сарқырамасы – Агассиз жартасы, Мэн геологиялық қорының Мэн ACF орны, ұлттық тарихи ескерткіш, мұз басу дәлелі ретінде ерте танылғандығымен ерекшеленеді. Қалаға АҚШ 1-ші және 1А-шы тас жолдарымен қатар 3, 172, 179, 180, 184 және 230 мемлекеттік тас жолдары да қызмет көрсетеді.
Климат
Елсворттың ауа райы ылғалды континенталды (Köppen: Dfb) жылы жаз типіне жатады. Мэн штатының қыстары маусым бойы суық және қарлы болады, тіпті Францияның оңтүстігімен салыстырғанда ұқсас ендіктерде орналасқанына қарамастан, мұндай қарама-қайшылықтар батыс желдері мен Лабрадор ағынының әсерінен туындайды. Қаланың солтүстік-батысына қарай, мысалы, Бранч көлі маңындағы аймақтарда USDA өсімдік қаттылығының аймағы 5a, ал қалалық ауданда және штаттың жағалауының көп бөлігінде 5b болып табылады.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 7741 адам, 3305 үй шаруашылығы және 2048 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. Қаланың нәсілдік құрамы: 96,7% ақ нәсілді, 0,7% афроамерикалық, 0,4% американдық үндістер, 1,1% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,3% басқа нәсілдер және 0,9% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 1,4% құрады. 3305 үй шаруашылығының 29,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 47,0%-ы бірге тұратын жұбайлар, 10,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер, 4,3%-ы күйеуі жоқ еркектер және 38,0%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,2%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 12%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,27 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,81 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 41,9 жас. Тұрғындардың 21,5%-ы 18 жасқа дейін, 7,1%-ы 18 мен 24 жас аралығында, 25,3%-ы 25 пен 44 жас аралығында, 29,9%-ы 45 пен 64 жас аралығында және 16,1%-ы 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қаланың жыныстық құрамы: 47,5% еркек және 52,5% әйел.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақта қалада 6 456 адам, 2755 үй шаруашылығы және 1782 отбасы болды. Халық тығыздығы көрсетілмеген. 3442 тұрғын үй бірлігі бар, орташа тығыздығы көрсетілмеген. Халықтың этникалық құрамы: 97.79% ақ нәсілді, 0.19% афроамерикандық, 0.29% американдық индейлер, 0.42% азиялық, 0.03% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0.29% басқа нәсілдер және 0.99% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0.65% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 2755 үй шаруашылығының ішінде 27.7% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 51.4% -ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10.1% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 35.3% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 29.1% жеке адамдардан тұрды, ал 11.8% -ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2.26 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2.75 адамды құрады. Қала тұрғындарының 21.9% -ы 18 жасқа дейінгілер, 6.7% -ы 18-24 жас аралығындағылар, 29.0% -ы 25-44 жас аралығындағылар, 25.2% -ы 45-64 жас аралығындағылар және 17.2% -ы 65 жастан асқандар. Орташа жас 40-қа тең. Әр 100 әйелге 88.3 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86.4 еркек шақ келді. Үй шаруашылығының орташа табысы 35 938 доллар, ал отбасының орташа табысы 41 884 доллар болды. Ерлердің орташа табысы 31 455 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 188 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 21 049 доллар. Халықтың 9.2% және отбасылардың 5.7% кедейлік шегінен төмен тұрды. 18 жасқа дейінгілердің 9.4% және 65 жастан асқандардың 8.3% кедейлік шегінен төмен тұрды.