Мисс Румфиус және әдемі әлем

Кіріспе

1982 жылы Барбара Кунидің суреттерімен жарық көрген балалар кітабы. Бұл кітапта ойдан шығарылған Элис Рамфиус деген әйелдің өмір тарихы баяндалады. Ол әлемді сұлуландырудың жолын іздеп, оны далаға люпин гүлдерін отырғызу арқылы тапты. Мисс Рамфиус нағыз "Люпин әйелi" Хилда Хамлиннен, ол Мэн жағалауында люпин тұқымын сепкен, сондай-ақ Кунидің өзінің әлемді саяхаттау тәжірибесінен шабыт алды. Барбара Куни мен Уильям Стейг («Доктор Де Сото») 1983 жылы «Қатты мұқабалы сурет кітаптары» номинациясы бойынша Ұлттық кітап сыйлығын бөлісті. 2007 жылы онлайн дауыс беру нәтижесінде Ұлттық білім беру қауымдастығы осы кітапты «Балаларға арналған ең жақсы 100 кітаптың» бірі деп таныды. 2012 жылы «School Library Journal» журналы жариялаған сауалнама бойынша кітап «Ең жақсы 100 сурет кітабы» тізімінде 13-орынға ие болды. Мэн кітапханалар қауымдастығының Лупин сыйлығы осы кітаптың құрметіне аталған, сондай-ақ Нью-Джерси кітап орталығы кітапханашылар мен мұғалімдерге, сауат ашуға бағытталған шығармашылық жобаларды дамытқандары үшін Мисс Рамфиус сыйлығын тартады.

Сюжет

Кітаптың басында баяндаушы оқырмандарға "Люпин ханым" деген лақаппен аталған кішкентай қарт әйел туралы айтады, ол "теңізге қарап тұрған кішкентай үйде тұрады". Оның әже әпкесі, мисс Рамфиус туралы әңгіме, әпкесі Алиса есімді кішкентай қыз болған кезден бастап, ашыла бастайды. XIX ғасырдың аяғында суреттелген суреттерде жас Алиса әжесі мен ата-анасымен бірге жағалаудағы кеме қатынасы қалашығының жанында тұрады. Оның әжесі Америкаға кемемен келген иммигрант, қартайған шағында желкенді кемелерге бейнелеуші болып жұмыс істейді. Түнде ол немересіне теңіздің арғы жағындағы экзотикалық жерлер туралы әңгімелер айтып береді. Асылданған Әлиса өзінің үлкен әкесіне өскенде алыс жерлерге барып, қартайғанда теңіз жағасында тұрып қалады деп айтады. Ол қыздың жоспарлары "барлығы жақсы" екеніне келіседі, бірақ одан әрі оған тағы бір нәрсені істеу керектігін айтады: "Сен әлемді әдемі ету үшін бірдеңе істеуің керек". Алиса әкесінің кеңесіне құлақ асуға шешім қабылдайды, бірақ қалай екенін білмейді. Біршама уақыт бойы өмір қалыпты түрде жалғасады, ақырында Алиса өседі. Ол кітапханаға жұмысқа орналасады, адамдар оны Мисс Румфиус деп атайды. Ол адамдарға іздеген кітаптарын табуға көмектеседі. Ол кітапханада алыс жерлер туралы біледі. Уақыт өте келе оның шашы ақ түске айналады. Бос уақытында ол жергілікті жылыжайға барып, экзотикалық өсімдіктер арасында қалып, олардың шыққан жерлерін армандап көруді ұнатады. Ол сол жерлерді өз көзімен көру керек деп шешті. Оның алғашқы шетел сапары Индонезияға апарады, онда ол балық аулау ауылының патшасымен достыққа түседі. Сол жерден ол қарлы тауларға көтеріледі, орманға, шөл далаға, өзі барып көруге уәде берген алыс жерлерге барады. "Лотос жеушілердің еліне" (Түндік Африкадағы Тунис) саяхаттап бара жатқанда, ол түйеден түсіп, арқасын ауыртады және теңіз жағасындағы өз орнын табуға уақыт келді деп шешеді. Америкаға оралып, суға қарап тұрған коттеджге қоныстанғаннан кейін, Румфиус мырза - енді қарт әйел - өзінің әжесі "дүниені әдемірек ету" үшін қалай орындай алатынын ойлана бастайды, бірақ оның арқа жарақаттары нашарлайды және біраз уақыт бойы ол тапсырманы орындай ала ма, жоқ па, белгісіз. Ол демалып, қалпына келуге тырысқан кезде, ол өзінің жатын бөлмесінің терезесінде люпиндерді қаншалықты жақсы көретінін ойланады және үйіне жақын жартастарда олардың бір жапырағын тапқаннан кейін, ол үшінші және соңғы мақсатына қалай жетуге болатынын түсінеді. Ол мүмкіндігінше көп лупин тұқымын жинап, оларды бүкіл қоғамда - жартастан бойлай, қаладағы ғимараттардың жанында, тас қабырғалар бойымен және төбелердің арасындағы ойықтарда шашыратып жібереді. Оны көргендер ақымақ деп ойлайды, бірақ келесі көктемде ол мақсатына жетіп, бүкіл әлемді әдемі етіп, түрлі-түсті люпиндермен толып жатқан жеріне айналды. Әңгіме жас баяндаушымен (біз оның аты да Алиса екенін білеміз) оқырмандарға оның үлкен әпкесі Алиса қазір өте қарт екендігін айтады - соншалық қарт, жергілікті балалар оның үйіне келіп, олардың ойы бойынша әлемдегі ең қарт әйел кім екенін көреді. Ол оларға алыс сапарлары туралы әңгімелейді. Басында айтқандай, жас Алиса өскенде әлемді көріп, "теңіз жағасында өмір сүру үшін үйге келгім келеді" дейді. Бірақ, мырзайым Румфиустің өз әжесі сияқты, үлкен Алиса кішісіне үшінші нәрсені есіне салады ол әлі де жасауы керек - "дүниені әдемірек ету үшін". Жас баяндаушы, өзінің жасындағы үлкен әпкесі сияқты, "бұл не болатынын әлі білмейтінін" мойындайды.

The book opens with the narrator telling readers about a little old woman nicknamed "The Lupine Lady" who "lives in a small house overlooking the sea." The story of her Great Aunt, Miss Rumphius, begins to unfold, starting from when her aunt was just a little girl named Alice. In illustrations depicting the late 1800s, a young Alice lives with her grandparents near a waterfront shipping town. Her grandfather, an immigrant who arrived by boat to America himself, now carves the figureheads for sailing ships in his old age. At night, he regales his granddaughter with stories of exotic places across the sea. Inspired, Alice tells her grandfather that, when she grows up, she will travel to faraway places and settle down by the sea when she grows old, just as he did. He agrees that her plans are "all very well," but goes on to tell her that she must do one more thing: "You must do something to make the world more beautiful." Alice resolves to follow her grandfather's advice, though she is not sure how. For a time, life goes on normally and, eventually, Alice grows up. She goes to work in a library where people call her Miss Rumphius and she helps them find books they're looking for. It is in the library where she learns about more faraway places. Time continues to pass, and streaks of gray appear in her hair. In her spare time, she likes to visit the local conservatory where she can linger among the exotic plants and dream of the places from which they originally came. She decides she finally needs to go see those places for herself. Her first trip abroad takes her to Indonesia where she befriends the king of a fishing village. From there, she goes on to climb snowy mountains, trek through jungles, and walk across deserts as she travels to many of the faraway places she promised herself she would go. While traveling in the "Land of the Lotus Eaters" (Tunisia in North Africa), however, she hurts her back getting off a camel and decides that it's time to find her place by the sea. After returning to America and settling in a cottage overlooking the water, Miss Rumphius—an older woman now—begins to wonder how she might accomplish the final task her grandfather told her she must do to "make the world more beautiful," but her back injury worsens and, for some time, it is unclear if she will be able to complete the task. As she rests and tries to recover, she reflects on how much she loves the lupines outside her bedroom window, and, after discovering a patch of them farther along the cliffs near her home, she realizes how she can accomplish her third and final goal. She sends off for as many lupine seeds as she can acquire and begins scattering them all over her community—along cliffside roads, near buildings in town, along stone walls, and in hollows between hills. People who see her think she's crazy, but the following spring, it becomes clear she accomplished her goal; her community is bursting with colorful lupines growing everywhere and she has made the world more beautiful. The story concludes with the young narrator (who we learn is also named Alice) telling readers that her great Aunt Alice is now very old—so old that local children drop by her home to see who they believe is the oldest woman in the world. She tells them stories of her faraway adventures. As in the beginning, the young Alice tells her she would like to see the world when she grows up and "come home to live by the sea." But just as Miss Rumphius' own grandfather did before her, the elder Alice reminds the younger of the third thing she must yet do—"something to make the world more beautiful." And, much like her great aunt when she was her age, the young narrator admits that she does "not yet know what that can be."

Маңызды тақырыптар мен тақырыптар

Кітап жарық көргенге 40 жыл болса да, Мисс Рамфиус туралы әңгіме соңғы жылдары әлеуметтік тұрғыдан маңызды салт-дәстүрлер мен тақырыптарға деген қызығушылықты қайта жандандырды. Ең маңыздысы – әр адамның өмірінде не істегісі келетінін және қалаған жағдайда әлемге қандай күшті және ұзаққа созылатын әсер ете алатынын анықтау мүмкіндігі. Әйелдердің тәуелсіздігі, жалғыз өмір сүру, саяхаттың мәдени алуантүрлілікті үйренуге тигізер әсері және Мисс Рамфиус кітабында бейнеленген сұлулықтың түрлендіру күші сияқты тақырыптар көптеген мақалалар мен блогтарда талқыланды. Бұл шығарма феминистік әдебиеттің тікелей бөлігі болмаса да, Мисс Рамфиус кейіпкері көптеген адамдар тарапынан өз заманынан озық болған батыл әйел ретінде қарастырылады. Оның әлемді аралап, өз бетінше жаңа горизонттар іздеуге құштарлығы 20 ғасырдың басында, көптеген әйелдер тең құқықтар, әсіресе дауыс беру құқығы үшін күресіп жатқан кезде ерекше жағдай еді. Ол мұндай саяхаттарға жалғыз өзі шығу үшін көптеген кедергілерді жеңіп өтуге тиіс болды, бірақ ол оны істеді. Оқиғаның өтетін тарихи кезеңдері – шамамен 1880 немесе 1890 жылдар, ол кішкентай қыз кезінен бастап, 1960 немесе 1970 жылдарға дейін, қарт әйел кезіне дейін – сол кезде көптеген әйелдер үшін неке әдеттегі күту болды, бірақ кітаптағы Мисс Рамфиус ешқашан үйленбеді. Дегенмен, оқиғасының соңында ол жалғыз өмір сүрген ұзақ және бай өмірін көрсетеді. Кітаптың ішінде ол ешқашан жалғыздығына наразы екенін білдірген жоқ. Кейбіреулер Мисс Рамфиусты бойжеткен деп атаса, Куни оның отбасылық жағдайына ешқандай түсініктеме бермейді, керісінше, оның жалғыз өмірін батыл және әдемі деп бейнелейді. Мисс Рамфиус кітаптың соңында балаларға толы бөлмеде өзінің оқиғаларын айтып, аналық сезімді сезінетін сәттерді де бастан кешіреді. Фильмді Сара Керруиш түсірді, ал баяндамасын Клэр Дэнс жасады. Фильмнің ұзақтығы шамамен 16 минутты құрайды және ол испан және ағылшын тілдерінде бейне түрінде қолжетімді. Фильм 2002 жылы Барселонада өткен Халықаралық теле- және бейнефестивальде ЮНИСЕФ жүлдесін, сондай-ақ 2001 жылы Колумбус халықаралық кино- және бейнефестивалінде қола тақтасын жеңіп алды.

Despite the book having been published some 40 years ago, the story of Miss Rumphius has seen a resurgence of interest in recent years for its socially relevant mores and themes. The most immediate lesson is the ability every individual has to determine what they would like to do with their life and how they can have a powerful, long lasting impact on their world should they so choose. Additional themes of female independence, singleness, the impact travel can have in teaching about cultural diversity, and the transformative power of beauty as it is portrayed in Miss Rumphius have all been discussed in numerous articles and blogs. Though not expressly a work of feminist literature, the main character of Miss Rumphius is viewed by many as a brave woman whose independent lifestyle was ahead of her time. Her eagerness to travel the world and seek new horizons on her own would have been unusual in the early 20th century when many women were still marching for equal rights, particularly the right to vote. She would have had to overcome a number of obstacles to go on such adventures alone, but she did. For the historical eras in which the story is set—roughly the 1880s or 1890s when she is a young girl to about the 1960s or 1970s when she is an old woman—marriage was a common expectation of most women at the time, but the Miss Rumphius in the book never marries. It is clear by the end of her story, however, that she has lived a long, rich life on her own. Not once in the book does she express dissatisfaction with her state of singleness. Where some may refer to Miss Rumphius as a spinster, Cooney does not comment on her marital status and instead depicts her life of singleness as brave and beautiful in its own right. Miss Rumphius even has moments of symbolic motherhood when regaling a room full of children with her adventures at the end of the book. and female The film was directed by Sarah Kerruish and narrated by Claire Danes. The film is about 16 minutes long and it is available as a video in Spanish and English. The film won the UNICEF Prize at the 2002 Barcelona International TV and Video Festival as well as a Bronze Plaque at the 2001 Columbus International Film and Video Festival.