Кіріспе

Ағылшын реформациясы кезінде өлім жазасына кесілген протестанттар – протестанттық шейіттер.

Генрих VIII (1509–1547) және Мэри I (1553–1558) тұсында Англияда, сондай-ақ Эдуард VI (1547–1553), Елизавета I (1558–1603) және Джеймс I (1603–1625) тұсында аз санымен, діннен тайғанау заңдары бойынша протестанттар өлім жазасына кесілді. Протестанттық теолог және белсенді Джон Фокс өзінің замандас басылымдарында шыққан "Шейіттер кітабында" "үлкен қуғын-сүргіндер мен қорқынышты қиындықтар, шейіттердің азаптары және басқа да осы сияқты нәрселер" туралы жазды. Англия мен Уэльстегі протестанттар католицизмге қарсы діннен тайғанау жасады деген айыппен жазаланды. Англияда сол кезде мемлекетке опасыздық жасағаны үшін сотталғандарға асылып, сүйреп, төрт бөлікке бөліп өлтіру жазасы қарастырылған болса да, бұл заң сотталғандарды тірідей өртеп жіберу жазасын қабылдады. Замандас деректері бойынша, Мэри I билігінің бес жылында кем дегенде 280 адам өртеліп өлтірілген деп есептеледі.

Ағылшын реформациясы

Англиядағы реформация католик шіркеуінің басқаруын тоқтатты, Англия шіркеуі үстінен патша билігін орнатып, монастырлар және шантрия сияқты кейбір шіркеу мекемелерін таратып жіберді. 1547 жыл Англия реформациясы үшін маңызды жыл болды, осы жылы Англияның тұңғыш протестант билеушісі, бала король Эдуард VI тұсында протестантизм жаңа күшке ие болды. Эдуард 1553 жылы 15 жасында қайтыс болды. Оның туысы Леди Джейн Грей таққа талапкер болды, бірақ Эдуардтың католик жарты қарындасы Мэри I оны тақтан түсірді.

Мария I-нің (15531558) кезінде протестанттарды қудалау

1553 жылы Мэри I патшайымның Англия тағына отыруымен Англия шіркеуі мен Рим арасындағы қарым-қатынас қайта жаңғыртылды. Эдуард VI кезінде қабылданған барлық діни заңдарды жойғаннан кейін, протестанттар үш таңдаудың алдында болды: елден қуылды, дініне қайта оралу/сенімді өзгерту немесе жазалану. Көптеген адамдар елден қуылды, ал жүздеген қарсыластары тірідей өртеліп, "Қанды Мэри" деген лақап атын алды. Қуғын-сүргін кезінде діні үшін қаза тапқандардың саны кем дегенде 287 адамды құрады, оның ішінде 56 әйел болды. Тағы 30 адам түрмеде қайтыс болды. "Мариандық қуғын-сүргін" төрт дін қызметкерінен басталды, олар Эдуардтық Англияның протестантизмінің қалдықтары еді. Олар жергілікті жерде "Мариандық шейіттер" деп белгілі. Реформация дәуірінің Англия қасиеттілері мен шейіттері Англия шіркеуінде 4 мамырда кіші мерекемен еске алынады.

Ажалға кесілген шейіт

Өлім тәртібі. Атауы Тұрғылықты жері Сипаттамасы Атқарылған күні Атқарылған орны Сілтемелер Генрих VIII тұсында өртенген протестанттар 1. Томас Хиттон Мартам, Норфолк дін қызметкері – дінбасы 23 ақпан 1530 Мейдстоун, Кент 2. Томас Бенет Эксетер, Девон мұғалім 15 қаңтар 1531 Эксетер, Девон 3. Томас Билни Норвичте, Норфолк дін қызметкері – дінбасы 19 тамыз 1531 Лоллардс Пит, Норвич, Норфолк 4. Ричард Бейфилд Марк Лэйнде ұсталды, Лондон монах – Бенедиктин (бұрынғы) және Бьюри Сент-Эдмундс аббаттығының камералысы 27 қараша 1531 Смитфилд, Лондон 5. Джон Тьюксбери Сент-Майкл-ле-Кверн, Патерностер Роу, Лондон былғары сатушысы желтоқсан 1531 Смитфилд, Лондон 6. 'Ескі адам' Букингемшир 1531 7. Дэви Фостер Йоркшир кедей шебер 1531 8. Джеймс Бэйнхэм Мидл Темпл, Лондон заңгер 30 сәуір 1532 Смитфилд, Лондон 9. Джон Бент Урчфонт, Уилтшир сәуір 1532 немесе одан бұрын Девиз, Уилтшир 10. Трапнел сәуір 1532 немесе одан бұрын Брэдфорд, Уилтшир 12. Джон Фрит Вестерхам, содан кейін Севенокс, Кент Боу Лэйнде уағыз айтқаннан кейін ұсталды, Лондон дінбасы, Оксфордтағы Кардинал колледжінің каноны 4 шілде 1533 Смитфилд, Лондон 13. Эндрю Хьюет Уотлинг-стрит, Лондон (Фавершам, Кентте туған) тігіншінің шәкірті 4 шілде 1533 Смитфилд, Лондон 24. Роберт Пэкинтон Чипсайд, Лондон мерсер 13 қараша 1536 Чипсайд, Лондон 25. Уильям Коубридж Уантаж, Беркшир дін қызметкері (көпшілікке мәлім) – «қызметкерлік қызметін атқарып, діни рәсімдерді үйреткен, бірақ дінбасы емес» шілде 22-ден кейін, мүмкін жақын арада 1538 Оксфорд, Оксфордшир 26. Джон Ламберт The Stocks – Лондон қаласындағы ет пен балық саудасы дін қызметкері – дінбасы, грек және латын тілінің мұғалімі 22 қараша 1538 Смитфилд, Лондон 27. Путттау Суффолк 1538 немесе одан бұрын Суффолк 31. Джайлз Герман 1539 Лондонның сыртындағы Сент-Джайлз даласында өртенді. 32. Ланцелот корольдің қызметшісі 1539 Лондонның сыртындағы Сент-Джайлс-ин-Филдс бақшасында өртенді. 37. Уильям Коллинз Лондон заңгер және джентльмен 7 шілде 1540 Смитфилд, Лондон немесе Саутварк 38. Роберт Барнс Остин монастырі, Кембридж (1528 жылға дейін) монах – Августин 30 шілде 1540 Смитфилд, Лондон 39. Томас Джеррард (немесе Джерард, Гаррет немесе Гаррард) All Hallows Honey Lane Parish, Лондон дін қызметкері – All Hallows Honey Lane шіркеуінің пасторы 30 шілде 1540 Смитфилд, Лондон 43. Ричард Мекинс «он бес жасқа толмаған бала» 30 шілде 1541 44. Ричард Спенсер дін қызметкері (бұрынғы) – «папизмді тастап, әйелге үйленген және интерлюдияларда ойнаған дінбасы» 1541/2 шамасында Солсбери, Уилтшир 45. Джон Рамси интерлюдиялардағы актер 1541/2 шамасында Солсбери, Уилтшир 48. Адам Дэмлип (сондай-ақ Джордж Бакер деп белгілі) Кале дін қызметкері – епископ Джон Фишердің бұрынғы капелланы асылып, суға түсіріліп, төртке бөлінді 22 мамыр 1543 Кале Виндзор шейіттері 49. Роберт Тествуд Лондон қаласы (алғашқыда) Виндзор колледжіндегі музыкант 28 шілде 1543 Виндзор, Беркшир 50. Энтони Пирсон дін қызметкері – Виндзор дінбасы; танымал уағыздаушы 28 шілде 1543 Виндзор, Беркшир 51. Генри Филмер Сент-Джон баптист шіркеуінің шіркеу қызметкері, Виндзор 28 шілде 1543 Виндзор, Беркшир 52. Белгісіз адам Кале кедей еңбекші 1540 Кале 55. Генридің белгісіз қызметшісі 1545 немесе 1546 Эссекстегі Колчестерде өртенді. Томас Каймның әйелі, Фрискни, Линкольнширдегі фермер және жер иесі 59. Николас Белениан Шропшир дін қызметкері – дінбасы 16 шілде 1546 Смитфилд, Лондон 60. Джон Адамс Колчестер, Эссекс тігінші 16 шілде 1546 Смитфилд, Лондон 63. Оливер Ричардлин Шропширдің Уитчерч еншігінде 1546 жылы Хартфорд Вест 2 өртенді. Джордж ван Паррис голландиялық 1551 протестанттар Мэри I тұсында өлтірілді. 1. Джон Роджерс Лондон қаласы дін қызметкері – уағыздаушы, Киелі кітап аудармашысы, Сент-Полс соборындағы оқытушы 4 ақпан 1555 Смитфилд, Лондон 2. Лоуренс Сондерс Лондон қаласы дін қызметкері – уағыздаушы, Лондондағы Барлық қасиеттілердің нан көшесінің пасторы 8 ақпан 1555 Ковентри, Уорвикшир 3. Джон Хупер Глостер мен Ворстер дін қызметкері – Эдуард VI тұсында Глостер мен Ворстер епископы 9 ақпан 1555 Глостер, Глостершир 4. Роуланд Тейлор Хэдли, Суффолк дін қызметкері – Хэдли пасторы 9 ақпан 1555 Олдхэм Коммон, Хэдли, Суффолк 5. Роулинс Уайт Кардифф, Гламрган балықшы наурыз 1555 Кардифф, Гламрган 6. Томас Томкинс Шордич, Лондон тоқымашы 16 наурыз 1555 Смитфилд, Лондон 7. Томас Каустон Хорндон-он-те-Хилл немесе Тандерсби, Эссекс джентльмен 26 наурыз 1555 Рейли, Эссекс 8. Томас Хигбед Хорндон-он-те-Хилл немесе Тандерсби, Эссекс джентльмен 26 наурыз 1555 Хорндон-он-те-Хилл, Эссекс 10. Стивен Найт шаштараз 28 наурыз 1555 Малдон, Эссекс 11. Уильям Пигот (немесе Пигот) қасап 28 наурыз 1555 Брэйнтри, Эссекс Уильям Дигел 28 наурыз 1555 Банбери, Оксфордшир 15. Джордж Марш Дин, Ланкашир дін қызметкері – Лоуренс Сондерстің шәкірті және Дин, Ланкаширдегі министр 24 сәуір 1555 Ботон, Чешир 16. Уильям Флауэр Лэмбет, Лондон хирург және мұғалім 24 сәуір 1555 Вестминстер 17. Джон Кардмейкер Уэллс, Сомерсет дін қызметкері – Уэллс соборындағы пребендарий 30 мамыр 1555 Смитфилд, Лондон 18. Джон Уорн Уолбрук, Лондон жиһаз жасайтын шебер 30 мамыр 1555 Смитфилд, Лондон 20. Томас Уоттс (немесе Уаттес) Биллерикей, Эссекс мата сатушы 10 маусым 1555 Челмсфорд, Эссекс 21. Джон Ардели (немесе Ардит) Вигборо, Эссекс шаруа 30 мамыр 1555 (немесе «шамамен 10 маусым», Фокске сәйкес) Рейли, Эссекс 23. Николас Чемберлен (немесе Чемберлейн) Коггешалл, Эссекс тоқымашы 14 маусым 1555 Колчестер, Эссекс 24. Уильям Бамфорд (немесе Батлер) Коггешалл, Эссекс тоқымашы 15 маусым 1555 Харвич, Эссекс Коггешалл, Эссекс толықтаушы 15 маусым 1555 Мэннингтри, Эссекс 27. Джон Лиф (немесе Джон Лист) Christ Church Greyfriars, Лондон (Йоркширдегі Киркби-Мурсайдта туған) шәкірт май шағыры 1 шілде 1555 Смитфилд, Лондон Кентербери шейіттері шілде 1555 28. Джон Блэнд (немесе Блэнд) Ролвенден, Кент дін қызметкері – Ролвенден, Кент шіркеуінің викарийі 12 шілде 1555 Кентербери, Кент 29. Николас Шеттерден (немесе Шиттердун) 12 шілде 1555 Кентербери, Кент 31. Хамфри Миддлтон Эшфорд, Кент 12 шілде 1555 Кентербери, Кент 34. Маргарет (немесе Марджери) Полли Пепелинг, Кале 36. Джон Лаундер Годстон, Суррей шаруа 23 шілде 1555 Стейннинг, Батыс Сассекс 38. Ричард Хук (немесе Хуке) ақсақ адам шілде айында белгісіз күні Чичестер, Батыс Сассекс 39. Джеймс Аббес Сток-бай-Нейланд, Суффолк аяқ киім жасаушы 2 тамыз 1555 Тетфорд, Норфолк (немесе Фокске сәйкес, Бери) Кентербери шейіттері тамыз 1555 42. Уильям Кокер 23 тамыз 1555 Кентербери, Кент 43. Уильям Хоппер Кранбрук, Кент Уолбрук, Лондон Джон Уорнның, жиһаз жасайтын шебердің жесірі 23 тамыз 1555 Стратфорд-атте-Боу, Лондон 49. Роджер Хьюс (сондай-ақ Каррьер, Кориер) Сент-Мэри, Таунтон, Сомерсет 24 тамыз 1555 Таунтон, Сомерсет 50. Джордж Танкерфилд Лондон (Йоркта туған) аспаз 26 тамыз 1555 Сент-Албанс 51. Патрик Пакингхэм (сондай-ақ Пэкингхэм, Пачингхэм, Пэтчингхэм немесе Пэттенхэм) 28 тамыз 1555 Уксбридж, Мидлсекс 54. Стивен Харвуд Уэр, Герфорд сыра қайнатқыш 30 тамыз 1555 Стратфорд-ин-Эссекс 55. Томас Фуст (немесе Фуссе) хосier, тамыз 1555 Лондонның маңында немесе Уэрде 59. Томас Коб Хаверхилл, Суффолк қасап қыркүйек 1555 Тетфорд, Норфолк 61. Роберт Стритер (немесе Стретер) Хайф, Кент Фокске сәйкес, 6 қыркүйек шамасында (немесе 12 шілде 1555) Кентербери, Кент 66. Корнелиус Бонгей (немесе Бангей) капер 20 қыркүйек 1555 Ковентри, Уорвикшир 67. Томас Хейуард (немесе Хейвард) қыркүйек ортасында 1555 Личфилд, Стаффордшир 70. Роберт Пигот (немесе Пигот) Уизбеч, Айл оф Эли, Кембридж...