Кіріспе
XVI ғасырдағы ағылшын реформациясының шейіті Роберт Барнс (шамамен 1495 – 30 шілде 1540) – ағылшын реформаторы және шейіт.
Robert Barnes (c. 1495 – 30 July 1540) was an English reformer and martyr.
Өмір
Барнс 1495 жылы Норфолк графтығының Кингс-Линн қаласында дүниеге келді және Кембридж университетінде білім алды, онда ол Остин монахтарының августиндік діни қызметкері болды. 1514 жылдан кейін ол Лёвен қаласына оқуға жіберілді. Барнс 1520-жылдардың басында Кембриджге оралды, онда 1523 жылы діни ғылым докторы дәрежесін алды, көп ұзамай Кембридждегі монастырьдің преоры болып тағайындалды. Джон Фокс Барнстың 1530-жылдардың басында Киелі кітапты оқу және теологиялық талқылау үшін «Ақ ат» тавернасына жиналған кембриджтіктердің бірі болғанын айтады. Томас Билнидің ықпалымен Барнс 1525 жылы Кембридждегі Сент-Эдвард шіркеуінде Рождество күні түнгі миссада уағыз айтты. Барнстың уағызы, дін қызметкерлерінің салтанаттылығы мен шіркеудегі бұрыстықтарға қарсы болғанымен, ерекше догматикалық емес және таң қалдырмады. Алайда, жергілікті бір адамның азаматтық сот ісінен түрмеге қамалуына себеп болған шіркеу қызметкерін көргеннен кейін, Барнс дайындалған мәтінінен ауып, Кембридж университетінің заңгерлер колледжінің шіркеуінде бір христианның екінші христианға қарсы сотқа жүгінуін айыптады. Сол кезде король Генрих VIII және кардинал Вулси Мартин Лютердің кітаптарын Англияға контрабандалық жолмен әкелуді тоқтатуға тырысып жатқан еді. Нәтижесінде 1526 жылы Барнс еретик уағыз айтқандығы үшін вице-канцлер алдына келді, содан кейін оны Вулси мен тағы төрт епископ тексерді. Ол уағызынан бас тарту немесе өртелу туралы бұйрық алды; және біріншісін таңдағаннан кейін Флит түрмесіне қамалды, бірақ кейіннен Лондондағы Остин монастырына шартты түрде босатылды. Барнс монастырдағы үй қамағында болғанымен, оған қонақтарды қабылдауға рұқсат етілді. Кейін Барнстың түрмеде отырып, Вильям Тиндаллдың протестанттық Киелі кітаптарының заңсыз көшірмелерін жасырын таратып жүргені белгілі болды. 1531 жылдың жазында Барнсқа Виттенбергте Лютер мен басқа да континенттік діни қайраткерлердің Генрих VIII және Арагондық Екатеринаның ажырасу мәселесі бойынша пікірін білу тапсырылды. Сол жылы ол «Тілек» атты кітабының бірінші басылымын жариялады, ол негізінен Лютерлік теологияны Генрих VIII-ге жолдаған үндеу түрінде баяндады. Томас Кромвельдің Нидерландтағы өкілі және белсенді реформатор Стивен Воган Барнстың еңбегімен танысып, оның лютерандық саяси философияны сипаттауына қатты әсер етіп, Кромвельге оны елге шақыруға өтінді. 1531 жылдың соңында Барнс Англияға оралды, ағылшын сарайы мен лютерандық неміс мемлекеттері арасындағы маңызды делдалдардың бірі болды және келесі бірнеше жылды Англия мен Германия арасында сапарлап өткізді. Ол король Генридің цезаропапизм саясатын қызу қорғады, король лютерандықты Англия шіркеуінің теологиясы ретінде таңдайды деген бекер үмітпен. 1539 жылы Барнс Генрих патшаның Анна Клевстің әйелі болуы үшін Юлих-Клевес-Берг герцогы Вильгельммен келіссөздер жүргізді. Бұл саясат Кромвельдікі еді, бірақ Генрих VIII 1538 жылы лютерандықты қабылдаудан бас тартты, ал 1540 жылы патшаның Анна Клевстің әйелі болуының күшін жоюмен қатар, алты баптың жарлығы Кромвельді және оның саясатының барлық басқа агенттерін құртты. Барнстың епископ Стивен Гардинерді Сент-Полс-Кростағы уағызында айыптауы король Генридің кеңесіндегі крипто-лютерандық, крипто-кальвинисттік және крипто-католик сарайлықтар арасында өлімге дейін соғыс бастады, ол 1540 жылдың көктемінде жалғасты. Барнс кешірім сұрауға және мойындауын қайтаруға мәжбүр болды; ал епископ Гардинер Сент-Полс-Кроста қарсы уағыздар сериясын өткізді. Бірақ бір айдан кейін Кромвель Эссекс графына айналды, Гардинердің досы епископ Сэмпсон Тауэрге қамалды, ал Барнс лютерандыққа ашық оралды, бірақ бұл іллюзиялық жеңіс болды. Алайда шілде айында Кромвельге қарсы айыптама қойылды, король мен Анна Клевстің некесі жойылды және Барнс ерестік үшін айыпталып, өртеу арқылы өлім жазасына кесілді. 1540 жылы 30 шілдеде Барнс пен тағы бес діни диссидент Лондон мұнарасынан Смитфилдке өлімге кедергілерге тартылды. Ирониялық жағдай, әр кедергіде өлімге кесілген лютеран пасторы мен католик діни қызметкері бірге тасымалданды. Екі лютеран пасторы – Уильям Джером мен Томас Джеррард Барнс сияқты, алты бап бойынша ерестік үшін бағанада өртелді. Ал үш католик діни қызметкері – Фр. Томас Эйбел, Фр. Ричард Фетерстон және Барнстың кедергідегі серігі Фр. Эдвард Пауэлл, ресми түрде мемлекетке қарсы көтеріліс үшін, бірақ шын мәнінде Англия шіркеуінің Жоғарғы Басшысы ретінде корольдің атағын және шіркеутің мемлекеттік бақылауын қабылдамағаны үшін асылды.
Мұра
Еуропадағы католиктер мен лютерандардың барлығы осы өлім жазаларынан қатты дүрсіліп, үрейленді. Кейбір тарихшылар Барнстың ағылшын протестанттары мен католиктеріне айналасындағы Реформацияны түсінуде шешуші роль атқарғанына келген. Пастор Барнс пен оның екі серігінің мерекесі лютерандық қасиеттілер тізімінде жыл сайын еске алынады. Барнспен бірге өлім жазасына кесілген үш католик діни қызметкері 1886 жылдың 29 желтоқсанында Папа Лео XIII-тің ақтауымен 54 ағылшын католик шейітінің қатарына енді.