Кіріспе

Вагнер еркін ғылым институты – АҚШ-тың Пенсильвания штатының Филадельфия қаласының солтүстігіндегі 1700 West Montgomery Avenue мекенжайында орналасқан табиғи тарих мұражайы. 1855 жылы құрылған, ол Виктория дәуірінің ғылыми қоғамының сирек кездесетін сақталған үлгісі болып табылады, және мұражай, зерттеу орталығы, кітапхана және оқу-білім беру мекемелерін қамтиды. 1859 және 1901 жылдар аралығында салынған ғимараттары негізін қалаушы Уильям Вагнердің сол дәуір стиліндегі коллекцияларын көрсетеді, ал архитектурасы мен жақсы сақталғандығы үшін Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды.

Тарих

Вагнердің тегін институты 1855 жылы сол кездегі саудагер, меценат және ғалым Уильям Вагнер құрды. Ол табиғат әлемі туралы білім алуға ниеттенгендердің барлығына тегін білім беру курстарын ұсынуды мақсат етті. Вагнер 1847 жылы Филадельфияның шетіндегі колониялық шаруашылықтағы Элм-Гроув үйінде ғылым бойынша тегін лекцияларды оқуды бастады. Лекцияларды көрнекті ету үшін ол бала кезінен жинаған үлгілерді пайдаланды. Барлық сабақтарға еркектер де, әйелдер де қатыса алатын ашық қабылдау қағидасы қолданылды. Бұл лекциялар соншалықты танымал болды, сол себепті 1855 жылы ол оларды тез өсіп келе жатқан тыңдаушыларға сыйымды ету үшін алдымен қоғамдық залға, содан кейін Филадельфия архитекторлары Джон МакАртур кішісі жобалаған тұрақты ғимаратқа көшірді. Вагнер 1885 жылы қайтыс болғанға дейін лекция оқып, осы бірегей институтты басқарып келді. Одан кейін, сенімділер кеңесі халықаралық деңгейде танымал биолог Джозеф Лейдиді ғылыми және білім беру бағдарламаларын басқаруға тағайындады. Лейдидің тағайындалуы институттың миссиясы мен бағдарламаларының кеңейтілген, өнімді кезеңін бастады. Лейдидің институтқа ең маңызды және елеулі үлесі – институттың мұражайын қайта ұйымдастыру болды. Ол Вагнердің бастапқы коллекциясын өріс зерттеулері, сатып алулар және басқа да иеленулер арқылы кеңейтті. Лейди жеке өзі олардың қайта ұйымдастырылуын жасады және қадағалады, үлгілер мен көрмелер Дарвиннің эволюция теориясына сәйкес орналастырылды, осылайша келушілер көрме залынан өте келе қарапайым организмдерден күрделі организмдерге және геологиялық уақыт бойынша өркендеді. Бұл жаңа көрме 1891 жылы ашылды және Лейди заманынан бері көп өзгеріске ұшырамады, осылайша институт Виктория дәуіріндегі ғылым мұражайының ерекше мысалы болды. 1892 жылы Вагнер институтында Филадельфия қалалық кітапханасының алғашқы филиалы ашылды, кейін ол Филадельфияның тегін кітапханасы болып өзгерді. Филиал 1962 жылға дейін жұмыс істеді. Мұражайда Вагнер жинаған минералдар мен қазбаларды қоса алғанда, 100 000-нан астам экспонаттар сақталады. Бүгінде Вагнердің тегін ғылым институты Филадельфияның тарихи қазыналарының бірі ретінде кеңінен танылған. Институт өзінің тарихи ғимаратын және коллекцияларын болашақ ұрпақтар үшін сақтай отырып, ғылым, табиғат тарихы және 19-шы ғасырдан бастап қазіргі уақытқа дейінгі ғылым тарихы бойынша бағдарламалар үшін бай білім беру ресурсы ретінде де қызмет етеді. Вагнер ғимаратты және оның коллекциясын сақтау үшін Ұлттық гуманитарлық қордан қолдау алды.