Кіріспе

Жаратылыс кітабының бірінші тарауының бесінші аяты – Жаратылыс 1:5 – Жаратылыс кітабының бірінші тарауындағы бесінші аят, және Жаратылыс туралы айғақтардың бір бөлігі. Осы аятта Құдай жаңадан жаратылған күн мен түнге ат қояды. Бұл аятты түсіну Жаратылыс 1:4 аятын түсінуге тікелей байланысты. «Кеш және таң» сөздері жаратылыстың бірінші күнін аяқтайды, және осы сөз тіркесінің де әртүрлі түсіндірмелері бар.

Күндіз және түнде

Комментатор Пол Кислингтің жазуынша, Құдай күн мен түнді атау арқылы оларға билігін танытады, мұнда жарық пен қараңғылықты таза физикалық құбылыс ретінде қарастырады. Ежелгі Таяу Шығыста "атау беру, ең алдымен, жоғары биліктің құқығын жүзеге асыруды білдірген". Галия Патт Шамир "аты мен атаудың күші" осы жерде көрініс беретінін, бірақ кейін осы аңыз бойынша атаудың күші Адамға, алғашқы адамға да берілгенін атап көрсетеді. Джон Кальвиннің пікірінше, Құдай осы арқылы "күн мен түннің реттеліп алмасуын" орнатып отыр. Ал "Зохар" бұл аятты "жалпыға ортақ өмірдің бастау тамыры" болатын эманацияны сипаттау ретінде түсіндіреді.

"Күн" мен "Таң" сөзінің анықтамасы

Бұл тармақ жаратылыстың алғашқы күнінің аяқталуын білдіретін "кеш пен таң" туралы сілтемемен аяқталады. Әлі жаратылмаған Күн болмағанда кеш пен таң қалай болуы мүмкін деген сұрақ туындайды. Гипполық Августин "Құдай қаласы" еңбегінде: "Біздің әдеттегі күндерімізде кеш күн бату арқылы, ал таң күн шығу арқылы келеді. Бірақ барлық алғашқы үш күн күнсіз өтті, өйткені ол төртінші күні жаратылған деп хабарланады" деп жазады. Ол осы қиын жағдайды кеш пен таңды метафоралық тұрғыдан түсіндіру арқылы шешеді.

Талқылаудың ұзақтығы

Франц Делич кеш пен таңды ұзақтығы эондармен өлшенетін "күннің" аяқталуы деп қарастырады, ал басқалары оны нақты 24 сағаттық күн ретінде түсіндіреді. Теистік эволюция және күннің ұзақтығын есепке алатын жаратылыс теориясы бірінші түсіндірмеге, ал жас Жер жаратылыс теориясы екіншісіне сәйкес келеді. Тағы басқалар оны әдеби тұрғысынан қарастырып, жаратылыс процесін адам тілімен, жұмыс аптасының аналогиясы арқылы сипаттайды.

Аударма күні басталады

Яһуди дәстүрінде, кештің мұнда бірінші кездесуі күннің батуымен күннің басталатыны туралы ойға әкелді.

Мәтін

Құдай жарықты "күн" деп, ал қараңғылықты "түн" деп атады. Кеш болды, таң болды – бірінші күн.