Кіріспе

Берлин – Сальвадордың Усулутан департаментіндегі муниципалитет. Бұл муниципалитет сонымен қатар департаменттің төрт астаналық округінің бірі болып табылады. Ол Сальвадордың шығысында, астанасы Сан-Сальвадор қаласынан 112 шақырым қашықтықта орналасқан. Берлин муниципалитеті Усулутанның орталық-солтүстігіндегі Текапа-Чинамека-Алегриа таулы аймағында жатыр. 1885 жылы бұрынғы "Грамалон" немесе "Агуа Калиенте" ауылының тұрғындары және Сальвадор жағалауында кеме апатынан аман қалған, муниципалитетті құру үшін келген Серафин Бреннен деген неміс адамның күшімен Берлин деп аталды.

Атауы

Берлин қаласының аты кеме апатынан аман қалған неміс азаматы Серафин Бренненнен шыққан. Ол қазіргі Берлин деп аталатын Агуа Калиенте ауылына сапар шегіп, тұрғындарымен келісіп, ауылдың атын Германия астанасы Берлиннің құрметіне өзгертуге келісті. Сондықтан қаланың туы Германия туының дерлік толық көшірмесі болып табылады.

Колумбқа дейінгі дәуір

Бұл қаланың бұрын Ленка тайпасының мекені болған деген болжам бар, олар аймақтағы мол ресурстарға байланысты көптеп қоныстанған. Кейіннен солтүстіктен Пипильдер келіп, қазіргі Берлин қаласына еніп, аймаққа мәдени және тілдік әсер еткен.

Испанияның отарлау кезеңі

1500 жылдан бастап Усулутан Сан-Сальвадорға қарасты, соның ішінде Берлиннің құрылатын аймағы да оған кірді. Осы кезеңде ауыл шаруашылығы өнімдері тек жалпы игілік үшін ғана емес, сонымен қатар ладинолар үшін де маңызды болды. Халық 16 және 17 ғасырларда егін шаруашылығы арқылы байыды. Индиго какаодан көбірек пайда әкелетін дақыл болды, бірақ ол аймақ тұрғындарына да зиянды болды.

Республика дәуірі

1881 жылы 26 ақпанда президент доктор Рафаэль Зальдивар көптеген заңдар қабылдады. Эджидоның коммуналдық жерлері әлі де азанаулардың қолында қалды. Осы оқиғалар кофе өндірісінің жаппай өсуіне әкеліп соқты, нәтижесінде кофе индигоның орнын басты. Агуа Калиенте аңғарында кофе өсіруге жарамды жерлер бар. Бұл, Алегрия жанартауының батыс беткейінде орналасқандықтан мүмкін болып отыр. Ірі фермалар кофе өндірісін көбейту үшін құрылды. Осының бәрі Берлиннің кофемен қамтамасыз етудегі маңызды орталыққа айналуына мүмкіндік берді.

Сальвадордағы азаматтық соғыс

Салвадор азамат соғысы кезінде Берлин Сальвадор азамат соғысының ең көп зардап шеккен муниципалитеттерінің бірі болды. Алайда, 1983 жылдың ақпан айының басында болған қатал шайқас партизандардың қалаға енуімен аяқталды. Бұл, Сальвадор азамат соғысы басталғаннан бері партизандар басып алған ең маңызды қалаға айналдырды. 1983 жылдың 30 қаңтарында FMLN партизандары Берлинге кіріп, бірнеше күнге созылған шайқастан кейін муниципалитетті басып алды. Муниципалитетті басып алу – күш көрсетудің тәсілі болғандықтан, партизандардың қалада болуы қысқа ғана болды. Олар бес күннен кейін кері шегінді. Партизандар қаланың бақылауын алғаннан кейін, Сальвадор әскері Берлинге қайта ие болуға тырысу үшін Морасан департаментінің майдан шебінен көптеген сарбаздарды жұмылдырды. Бұл азамат соғысындағы маңызды өзгеріс болды, себебі көптеген шайқастар енді тек Морасанның таулы аймақтарымен ғана шектелмей, маңызды қалаларда да жүрді. Экономикалық жағынан дамыған аймақта орналасқан қаладағы шайқастар халықаралық жаңалықтарда кеңінен жарияланды және Сальвадор үкіметі мен АҚШ-та алаңдаушылық тудырды. Сол аптада Сальвадор әскері мен американдық әскери кеңесшілер партизандардың мұндай маңызды шабуылдарды бастауға және операциялардың ошағынан алыс аймақта осындай күш көрсетуге қабілеттілігіне таң қалды. Сол аптадағы қақтығыстар кезінде Берлин халқының жартысы муниципалитеттің аумағынан эвакуацияланды. Қала орталығындағы кем дегенде бес блок толығымен қирады. Берлинде оқиғаның қалдықтарын сақтайтын 13 орын бар. Қақтығыстар кезінде 27 әскер және 258 азамат қаза тапты деген есеп бар.

Экономика

Берлин негізі қаланғаннан бері кофеге тәуелді. Қаланың төңірегіндегі аумақтың көп бөлігі кофе шаруашылықтарынан тұрады. Берлиннің таулы жерлері осы егінге өте қолайлы, себебі ол биік жерлерге тән. Берлиннің ауылдық аймақтарында жүгері мен бұршақ егілетін шаруашылықтар бар (тек фермер мен оның отбасының қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында). Базалық астық дақылдарының (жүгері мен бұршақ) артық өнімдері Берлиннің қалалық аймағында сатылады. Сондай-ақ, құс сияқты қосалқы өнімдерді өндіру жеке тұтынуға және шағын сатуға бағытталған. Кейбір деректерге сәйкес, кофе 1800-1815 жылдар аралығында Сальвадорға Ауачапан департаменті арқылы келген, содан кейін бүкіл елге тараған. 1857 жылы Санта-Ана, Ауачапан және Сонсонат аймақтарында кофе плантациялары пайда болды. Кофе өсіру жөніндегі алғашқы статистиканы 1861 жылы Сантанеко губернаторы жасаған. Онда балабақшаларда 1,6 миллион кофе ағашы, ал егістікте жаңадан отырғызылған 690 мың түп және 600 мың кофе ағашы бар екені жазылған. Кейіннен оны Сан-Висенте қаласының батысында, Усулутан тауларында және Сан-Мигельдегі Чапаррастике жанартауында өсіру басталды. Өнімді тасымалдаудың маңыздылығы мен жоғары еңбек белсенділігіне байланысты жолдар жаңартылды. Кофе жинау маусымы қазаннан қаңтарға дейін созылады, бұл көп еңбек күшін қажет етеді. Кофе плантациялары жылдың басқа уақыттарында да жұмыспен қамтамасыз етеді, себебі дақылдарға күтім жасау қажет. Бұл Берлин халқының көпшілігіне кофе өнеркәсібінде күнкөріс табуға мүмкіндік берді. Фермалардың иелері, соның ішінде 3600-ден астам алма егін шаруашылығын жүргізген Сальвадордың атақты он төрт отбасының бірі болған Меарди отбасы, көп еңбек күшін қажет еткен. Орақ кезінде бүкіл отбасылар осы жұмыстарға тартылып, отбасы мүшелерінің барлығына үй бюджетін толықтыруға мүмкіндік берілді. Кофеге негізделген экономикасы бар муниципалитеттерде еңбек және табыс жетіспеушілігі экономикалық, әлеуметтік және экологиялық салдарға әкелді. Бұл шаруашылықтарды тастап кетуге, кәсіптерді жоғалтуға және муниципалитеттер мен департаменттерге түсетін салық түсімдерінің азаюына себеп болды. Статистика және халық санағы бас басқармасының (DIGESTYC) жүргізген VII экономикалық санағында, халық санағы мақсаты үшін бастапқы сектор ескерілмеген. Берлин жағдайындағы ауыл шаруашылығы және егіншілік қызметін қоспағанда, экономикалық қызмет өнеркәсіптік компанияларда 11,70%, сауда компанияларында 76,42%, қызмет көрсету компанияларында 9,88% және құрылыс және көлік компанияларында 2,00% деңгейінде қолдау табады. Бұл санақта, бұрын айтылғандай, негізгі сектордың (егіншілік және фермерлік шаруашылық) қызметі ескерілмеген, бұл Берлин үшін халықтың негізгі экономикалық базасы болып табылады. Сонымен қатар, юрисдикциялық мәселелерге байланысты, La Geo электр станциясы ескерілмейді, ол муниципалитеттің жұмыспен қамтуына және экономикалық дамуына үлкен үлес қосады. Бұл электр компаниясы геотермалдық энергияны пайдалану арқылы электр энергиясын өндіреді. Жоба 1976-1981 жылдар аралығында басталды және орнатылған қуаты 66 мегаваттқа жетеді. Берлин туризмнің маңызды бөлігі ретінде кофе тарихын пайдаланады. Сонымен қатар, Бельгиядан әкелінген кесілген металл қаптамалары бар ескі үйлерді қамтитын сәулет өнерін де пайдаланады. Мұндай құрылыс 1925-1930 жылдар аралығында ғимараттардың шамамен 40%-ында салынған. Бұл құрылыстар Берлиннің тарихын көрсетеді. 2023 жылдың көктемінде Биткойн орталығы ашылды, ол адамдарды Биткойн пайдалану туралы біліммен қамтамасыз етеді. Жергілікті бизнес пен тұрғындардың Биткойн қолдануы содан бері артып келеді.

Көрнекті орындар

Берлиннің ең танымал жерлері – орталық саябақ, онда 1897 жылы салынған және 1947 жылы қайта жаңартылған Сан-Хосе католик шіркеуі мен түрлі ескі үйлер орналасқан. Сонымен қатар, Берлиннің Салвадор азамат соғысы кезінде, 1983 жылғы қаңтар-ақпан айларында болған шайқастарда қираған бөліктері де бар.