Кіріспе

Австралиялық крикетші

Алан Фальконер Киппакс (25 мамыр 1897 – 5 қыркүйек 1972) – Австралия және Жаңа Оңтүстік Уэльс (NSW) крикетшісі. Екі дүниежүзілік соғыс аралығындағы дәуірде Австралия крикетінің көрнекті стилистерінің бірі саналған Киппакс, 1928–29 және 1932–33 маусымдары аралығында Австралия құрамасында тұрақты ойыншыға айналды. Орта буын ұрысшысы, ол Англияға екі рет гастрольдеді, ал ішкі лигада өнімді ойыншы болды және сегіз жыл бойы NSW командасының жетекшісі болды. Оның Тест көрсеткіштері NSW-дегі үлкен жетістіктерімен толық сәйкес келмегендіктен, ол 1928–29 жылғы Шеффилд Шилд матчында орнатылған әлемдік рекордты соңғы викетке жасаған серіктестігімен есімдеріне түсірілді. Оның карьерасы Англияның 1932–33 жылғы Австралияға сапарында қолданған Bodyline тактикасымен тоқтатылды; Киппакс серия аяқталғаннан кейін осы тактиканы сынап жазған кітап шығарды. Киппакс – «кемшін дұрыс және сәнді ұрысшы, [ол] тік, оңай позамен викетке тұратын, мектеп кезіндегі кумиры Виктор Трумпер сияқты, білегі мен шынтағы арасында жеңін иіп, кеш соққысымен ерекшеленетін» ойыншы, және ол 1920 жылдары өзінің ең жақсы деңгейіне жеткенімен есептеледі. 1926 жылы Англияға саяхатқа барған командаға оның кірмеуі сол кезде үлкен дау тудырды, әсіресе ол таңдау алдында Викторияға қарсы 271 ұпай жинаған болатын. Киппакс Тест командасына тұрақты түрде шақырылған кезде ол отыздан асып кеткен еді. Ойыншылар мен жанкүйерлер тарапынан жоғары бағаланған Киппакстың 1930 жылғы Лордс Тестіндегі 83 ұпайы Невилл Кардустың «ол әрқашан сарапшының көзін қуантты» деген пікірін білдіруіне себеп болды.

Алғашқы жылдар

Артюр Персиваль Хауэлл Киппакстың және оның әйелі Софи Эстельдің (қыз есімі Крейг) үшінші ұлы Алан Киппакс Сиднейдің орталық аймағындағы Паддингтон қаласында дүниеге келді. Осы кезде Бірінші дүниежүзілік соғыс салдарынан бірінші сыныпты крикет тоқтатылған еді, бірақ 1918–19 маусымда жарыстар қайта басталғанда ол Жаңа Оңтүстік Уэльс (NSW) құрамасы сапында дебют жасады. Алайда, штатта көптеген дарынды соққы берушілер болды, оларға Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Англияда ойнаған Австралия императорлық күштерінің крикет командасы оралғаннан кейін қосылды. 1922–23 маусымда Киппакс NSW үшін тұрақты ойыншыға айналды, 90.14 орташа есеппен 631 ұпай жинады және команданың бірінші сыныптық көрсеткіштерінде көшбасшы болды. Келесі маусымда ол Сиднейдегі крикет алаңында (SCG) Оңтүстік Австралияға қарсы өткен ойында 316 минут ішінде 248 ұпай жинады, содан кейін Чарли Маккартни басқарған NSW құрамасымен Жаңа Зеландияға сапар шекті. Киппакс турда 461 ұпай жинап (орташа 92.2), екі жүздік соқты. Ол ойынға деген қатысымен әрі ойыншылардың, әрі көрермендердің құрметіне ие болды. Алан МакГилврей Киппакстың мінез-құлқын және алаңдағы бейнесін былай сипаттады: «Киіміне және өміріне ерекше көңіл бөлетін, дауысын ешқашан көтермейтін және эмоцияларына басымдық бермейтін, өте таза бейнесі бар адам». Оның көйлегі әрқашан бір түймеге дейін түймеленетін, шалбары әрқашан өте тегіс болар еді, шашы орынсыз болмас еді. Ол жақсы, тартымды адам еді. Журналистер Киппакс стилін сипаттау үшін көптеген мақтау сөздерін қолданды. Рей Робинсон Киппакстың соққысының «оның заманында немесе одан кейін басқа ешбір ойыншыда кездеспеген жібектей сапаға ие» екенін айтты; ол «доп үстінен икемді қимылмен иіліп, соққының бетін төмен қаратып, допты жерге басып сығып соққы беретін» кешкі соққысымен көрермендерді әсерге түсірді. Оның сүйікті соққысы допты «өте асықпастан оңайлықпен жіберіп, соққының күшін тек доп қоршауға тигенде ғана байқауға болатын» деңгейге жеткізді. Дональд Брэдман оны ойындағы ең жақсы соққы шеберлерінің бірі деп есептеді.

Халықаралық мансап

Киппакс 1924–25 жылғы жазды NSW құрамасы үшін Австралия XI-ге қарсы SCG стадионында 115 ұпаймен бастады. Шеффилд Шилдте ол 127, 122 және 31, 212 есебімен шықпай және 40 ұпай жинады, бұл оған 27 жасында Англияға қарсы Күлдер сериясының соңғы матчында алғашқы Австралия құрамасына шақыруға мүмкіндік берді. Бірінші иннингте Билл Понсфордпен 105 ұпайлық серіктестік құрған Киппакс жетінші нөмірде 42 ұпай жинап, жақсы ойын көрсетті. Wisden басылымы бұл серіктестіктің "ойынның бағытын өзгерткенін" жазды, ал Австралия жеңіске жетті.

Шокпен ауысу

1925-26 маусымда 83,57 орташа есебімен тағы 585 ұпай жинаған Киппакс 1926 жылы Англияға саяхаттайтын құрамаға ілігуге жақын еді. Желтоқсанның басында өткен сынақ матчында қанағаттандыра алмаса да, Шеффилд Шилд турнирінде ең жоғары нәтиже көрсетті – Викторияға қарсы СКГ-да 271 ұпай (423 минутта) алып, NSW-ді жеңіске жеткізді. Кейін Киппаксты құрамадан шығару – Австралия крикет тарихындағы әйгілі қателік саналады. Бұл қадамды көбінесе "аумақтық таршылық" деп түсіндіреді және ол "бэттинг шеберлігінен гөрі жайлықтың жеңісі" болды, соның нәтижесінде Киппакс үшін жаңа мүмкіндік ашылды.

Жаңа Уэльс штатының капитаны

NSW командасының көшбасшысы ретінде бекітілген Киппакс келесі үш жылда Австралияның жетекші соққы берушілерінің бірі ретінде танылды. Оның басшылығы “әзіл-қалжың, мейірімділік және тәжірибелілікпен шикі команданы мықты құрамға айналдырып, Арчи Джексон, Стэн МакКейб және (Сэр) Дональд Брэдман сияқты жас ойыншыларды қанаттандырды”. Киппакс маусымды 926 ұпаймен, 84.18 орташа көрсеткішпен аяқтады. Тест құрамасын іріктеушілер Киппаксты әлі де қарастырып жатты және 1928 жылдың наурыз айында ол тағы да Жаңа Зеландияға Австралияның екінші құрамасымен сапар шекті, бірақ ол ойнаған жеті иннингте 40 ұпайдан аспады. 1928–29 жылғы «Пепел» (Ashes) сериясының басында Тест құрамасына қайта оралған Киппакс төрт иннингте бар болғаны 50 ұпай жинады. Австралия екі ауыр жеңіліске ұшырады, бірақ Киппакс позициясы қауіпте болған жоқ. Сиднейдегі екінші Тест матчында Киппакс жазғы маусымның ең даулы оқиғасының орталық тұлғасына айналды. Австралияның бірінші иннингінің басында Киппакс 9 ұпай жинағанда: Тест матчы аяқталған соң Киппакс Мельбурнге сапар шегіп, 22 желтоқсанда басталган Шеффилд Шилд матчында NSW командасын басқарды. Екінші күні ойын аяқталғанда, NSW жеңіліске ұшырауға жақын болды, өйткені Викторияның бірінші иннингіндегі 376 ұпайды қуып жете алмай, 7/58 көрсеткішінде қалды. Рождество күні ойын қайта басталғанда, NSW 9/113 көрсеткішіне дейін құлдырады, ал Киппакс 20 ұпай жинады. Алайда, 11-ші нөмірлі ойыншы Хэл Хукер капитанмен бірге тұрып, қарсыластардың наразылығы күшейген сайын, ұпай бірте-бірте өсті. Ойын аяқталғанда Киппакс екі жүзден асып кетті. Келесі күні 304 минутта 307 ұпай қосылғаннан кейін, соңғы серіктестік бұзылғанда, Киппакс 260 ұпай жинап, жеңілмеді. Бұл «әлемдік соққы беру рекордтарының ең таңғажайып мысалы» бүгінгі күнге дейін бірінші сыныптық крикеттегі ең жоғары соңғы викет серіктестігі ретінде сақталып келеді. Сол жерде, бірнеше күннен кейін басталган үшінші Тест матчына қатысқан Киппакс өзінің тамаша формасын сақтап, Австралияның бірінші иннингінде өзінің алғашқы Тест жүзін соқты. Австралия Англияның Гарольд Ларвудтың қарқынына қарсы күрескенде, Киппакс иннингті тұрақтандырып, содан кейін Ларвудқа қарсы шабуыл жасап, оны төрт рет шекарадан өткізді. Журналист Рей Робинсон Киппакс төрт ұпай соққанға дейін Ларвудтың серияда 18.3 орташа есеппен 14 викет алғанын атап өтті. Содан кейін ол 472 ұпайға 4 ғана викет алды. Дегенмен, Киппакс 1929–30 маусымында да өте табысты болды, 744 ұпай жинап, 62 орташа есеппен төрт жүздік соқты. Осы жолы ол Англияға сапар шегу үшін алғашқылардың бірі болып таңдалды.

Тестілеу

1930 жылғы Англияға жасалған тур Дон Брэдманның көзге түсуімен ерекшеленді. Киппакс бірінші сыныптық көрсеткіштер бойынша және жалпы ұпай саны бойынша Брэдманнан кейін екінші орын алды, 58.04 орташа есебімен 1451 ұпай жинады. Ол Суссекс командасымен өткен матчтың әр иннингінде жүз ұпайдан асты. Тест матчтарында Киппакс жеті иннингте 54 рет 50 ұпайдан асып түсті, бірақ ешқашан жүзге жетпеді. Ол Брэдманмен екі маңызды серіктестік құрды: Лордстағы екінші тестте 192 ұпай және Лидстегі үшінші тестте 229 ұпай. Дегенмен, Wisden Нотингемдегі бірінші тестте 64 ұпай жинағанын оның ең жақсы ойыны деп бағалады және турды былай қорытындылады: Ең алдымен, стиль иесі болған Киппакс, кез келген жағдайда керемет ойыншы еді, өйткені ол ойынын жағдайдың қажеттілігіне бейімдей білді. Ол жақсы драйвер, сонымен қатар кейде әдемі түрде кесіп алатын, Англияның баяу викеттері оның қабілеттеріне аз ғана әсер етті. 1930-31 жылдары Батыс Индияға қарсы өткен ойындарда Киппакс Аделаида Овалдағы алғашқы тестте өзінің ең жоғары көрсеткішін (146 ұпай, төрт сағаттан да аз уақытта) көрсетті. Бұл екі команда арасындағы алғашқы тесттегі жүздік болды. Брисбендегі үшінші тестте 84 ұпай жинап, Брэдманмен 193 ұпайға тең серіктестік құрды. Алайда, Wisden Киппакстің ойынын "тұрақсыз" деп сипаттады және ол қалған үш тест иннингінде сәтсіз өтті. Жаңа Оңтүстік Уэльс штаты үшін ол Шеффилд қалқанында екі жүздік соқты. Келесі маусым Киппакс үшін жаман басталды. Паркстегі (Ауылдық Жаңа Оңтүстік Уэльс) матчта, төсеніш викетте ойнаған кезде, оның мұрны төсеніш астына кездейсоқ қалдырылған тіреуге тиіп сынды. 1931 жылдың 6 қарашасында Брисбенде өткен маусымның алғашқы матчында ол тез боулер Пуд Турлоудан жоғары соққы алды. Ауруханаға жеткізілгеннен кейін ол матчтан шығып қалды, бірақ Оңтүстік Африкаға қарсы алғашқы тестке шақырылды, бірақ тек бір ұпай ғана жинады. Ол жарақаттарына байланысты екінші тестке қатыспады, ал оның орнына келген Кит Ригг дебюттік матчында әсерлі жүздік соқты. Киппакс үшінші тестке Мельбурнда оралып, іріктеушілердің сенімін ақтады, маусымның ең жоғары екі көрсеткішін (52 және 67) көрсетті. Дегенмен, оның жазғы ең жақсы ойыны Мельбурндағы жаңбырға байланысты өткен соңғы тестте болды. Ол "сергек" түрде ойнап, әдемі 42 ұпаймен ең жоғары көрсеткішті жинады. Ұпай жетіспегендігінің орнын толтыру үшін Киппакс қаңтар айының соңында Викторияға қарсы жеңіске жеткізіп, штат үшін Шеффилд қалқанының титулын жеңіп алды. 1932 жылғы қыста Киппакс экс-тест боулингшісі Артур Мейли ұйымдастырған Канада мен АҚШ-қа тур жасаған жеке командаға қосылды. Команда мүшелері оның басына соққылар алғаннан кейін, өзіне сенімсіздігін сезінгенін байқады және ол енді әйгілі ілмек соққысын қолданбайды. Bodyline барлық австралиялық ойыншыларға қарсы қолданылды. Киппакс және басқа да австралиялық ойыншылар ұзақ ойын ойнауға және Брэдманды үлкен серіктестіктерде қолдауға бейімделген, сондықтан ағылшыздар оның сенімін де әлсіретуді көздеді. Сиднейдегі алғашқы тестке шақырылған Киппакс Bodyline шабуылының көшбасшысы Гарольд Ларвудқа екі рет жеңілгеніне байланысты өте қиындыққа тап болды. Бірінші иннингте төртінші нөмірде ойнаған Киппакс екінші иннингте Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының резервтік ойыншысы Стен Маккейбтің артында ойнауға түсірілді; Маккейб бірінші иннингте 187 ұпайдан асып, агрессивті ілмек соққыларымен Bodyline-ға қарсы тұрды. Өзгеріске қарамастан, Австралия 164 ұпайға құлдырап, Англия екінші иннингте жеңіске жету үшін бір ұпайға мұқтаж болды. Киім бөлмесінде Киппакс Ларвуд туралы: "Ол маған тым жылдам" деді. Ларвуд: "Киппакс қорқып қалды және ол сізге оны көрсетті" деді. Радио комментаторы ретінде жұмыс істеген Киппакс серияның қалған бөлігін тест матчтарын қамтуға арнады, сонымен қатар ол Би-Би-Си үшін әр күннің ойынының он минуттық шолуын жасады, ол Англияда оның Империя қысқа толқын қызметі арқылы таратылды. Bodyline-ды сынға алған Киппакс крикетші және дәрігер Эрик Барбурмен бірлесіп, тур аяқталғаннан кейін бірнеше ай өткен соң Anti Body Line кітабын жазды. Ағылшын оқырмандарына арналған қысқа, polemical жұмыс, егер Bodyline заңды тактика ретінде рұқсат етілсе, ойынға қауіп төндіретінін ескертті. Кітаптағы дау қызу болғанымен, ол "сабырлы" және "ақылға қонымды" деп сипатталды. Бірнеше маусым бойы ұпай жинауда қиындықтарға тап болған Киппакс 1933-34 жылдары қайтадан жақсы формаға келді. Жаңа жылда Квинслендке қарсы 125 ұпай соғып, Брэдменмен 135 минутта 363 ұпайға тең серіктестік құрды. Жалпы алғанда, ол төрт жүздік соқты және 72-ге жуық орташа ұпай жинап, 1934 жылғы Англияға жасалған турға қатысуға лайық деп танылды. Команданың вице-капитаны лауазымына Брэдманның артықшылығы болғанымен, Киппакс Австралиялық Бақылау кеңесінің MCC-мен келісімге келгенін білді, оған сәйкес, австралиялықтар тур кезінде Bodyline-ға тап болмайды.