Кіріспе

Герман филологы (1820–1875)
Герман Вильгельм Эбель (10 мамыр 1820 – 19 тамыз 1875) – неміс тіл білімі маманы.

Өмірбаян

Эбель Берлинде дүниеге келген. Ол ерте жасында тілдерді оқуға ерекше қабілет көрсетті, сонымен қатар музыка мен поэзияға құштарлығын танытты. Он алты жасында ол Берлин университетінің студенті болды, әсіресе филологияны терең зерттеді және Бекхтың дәрістеріне қатысты. Музыка бос уақытында сүйікті әрекеті болып қала берді және ол оны Иосиф Маркстың жетекшілігімен оқыды. 1838 жылдың көктемінде ол Галле университетіне оқуға түсті, ал келесі жылы туған қаласына оралғаннан кейін бұл зерттеуін Франц Бопптың шәкірті ретінде жалғастырды. Ол 1842 жылы диплом алды, содан кейін Берлиндегі француз гимназиясында бір жылдық тәжірибеден өткеннен кейін, тілдерді зерттеуді жаңа күшпен қайта бастады. Шамамен 1847 жылы ол көне парсы тілін оқуға кірісті. 1852 жылы ол Филехнедегі Бегейм Шварцбах институтында профессорлық қызметке тағайындалды және бұл лауазымды алты жыл бойы атқарды. Осы кезеңде ол протославян және кельт тілдерін зерттеуді бастады. 1858 жылы ол Шнайдмюль қаласына көшті, онда он жыл бойы бірінші профессордың міндеттерін өтеді. Кейін ол Берлин университетінің салыстырмалы филология кафедрасына шақырылды. Ол 1875 жылдың 19 тамызында Мисдрой қаласында қайтыс болды. Эбельдің кельт филологиясы саласындағы ең маңызды еңбегі – профессор Иоганн Цейстің 1871 жылы аяқталған «Грамматика кельтика» кітабының жаңартылған басылымы. Бұған дейін ол «De verbi Britannici futuro ac conjunctivo» (1866) және «De Zeussii curis positis in Grammatica Celtica» (1869) атты трактаттарын жариялаған болатын. Ол Кухнның «Zeitschrift für vergleichende Sprachforschung» және Август Шлейхердің «Beitrage zur vergleichenden Sprachforschung» журналдарына көптеген ғылыми мақалалар жариялады, ал олардың ішінен таңдалып алынғандары Салливан аудармасымен «Кельттік зерттеулер» (1863) деген атпен басылды. Эбель Шлейхердің «Индогермандық хрестоматия» (1869) кітабына көне ирланд тілінен бөлім қосты. Оның басқа еңбектерінің қатарында «Die Lehnworter der deutschen Sprache» (1856) кітабын атауға болады.