Кіріспе
Эбуте Метта – Нигерияның Лагос штатындағы Лагос материгіндегі аудан.
Тарих
Ебуте Метта жергілікті тағамдар мен киімдерді өндіру және сатумен белгілі. Лагос штатының ескі бөліктерінің бірі болып табылады, көптеген үйлері отарлық кезеңде бразилиялық сәулет стилінде салынған.
Колонияға дейінгі тарих
Эбуте Метта – Ото Авори патшалығының бір бөлігі. Оның астанасы Лагос аралына қарай Иддодан аздап бұрынғы Отто қаласында орналасқан. Эбуте Метта йоруба тілінде "Үш шабу" деген мағынаны білдіреді. Бұл Иддо, Отто және Ойингбоға сілтеме жасап айтылған. Ескі заманда Ото патшасы Оба Олото осы шабуларды басқарып, өз өкілдері арқылы Лагосқа тауар жеткізетін кемелерден салық жинаған.
Аго Эгба
1867 жылы Әбеокутада христиан қауымы мен дәстүрлі дінді ұстанатындар арасында зор шиеленіс туды, бұл сектанттық дағдарысқа ұшырауы мүмкін еді. Бірнеше еуропалық миссионерлер Әбеокутадан кетуге дайындалып тұрғанда, жергілікті христиандар еуропалық қорғаушылары кеткен соң, басым дәстүрлі дінді ұстанатындардың өздеріне шабуыл жасай қоюынан қорқып, еуропалықтардан Лагосқа бірге алып кетулерін өтінді. Лагосқа келген соң, еуропалық миссионерлер Әбеокутадан келген эгба христиандарына жер бөлуді сұрап, Лагос патшасына жүгінді. Патша Лагос аралының толып кеткенін және эгба халқына жер беруге шамасы жетпейтінін айтты. Оның орнына, ол отарлық губернатор Джон Хоули Гловерге өзінің інісі Оба, Олотомен байланыс орнатуды ұсынды, оның жері лагунаның ар жағында орналасқан. Губернатор Гловер Олотоға жүгінді, ол эгба халқына Ойингбодан (Коутс көшесі) бастап, Яба жерлерінің басталған жеріне дейін (Гловер көшесі, кейіннен 130 жылдай уақыттан соң LSDPC тұрақтары салынған) үлкен жер учаскесін беруге келісті. Осы эгба христиандары, олардың кейбіреулері Сарос және Амарос болған, «Эгба лагері» деген мағына беретін Аго Эгба деген қауымдастық құрды. Олар өз шіркеуін, Сент-Джуд шіркеуін, балаларын оқытатын мектептер мен сауда орындарын салды және жерді бастапқыда еуропалық миссионерлер мен отарлық шенеуніктердің есімдерімен аталатын көшелерге бөлді. Көшелерге сондай-ақ Олое Ошолаке сияқты эгба басшыларының есімдері берілді. Осылайша Клиффорд көшесі (кейіннен Муртала Мұхаммед жолы деп аталды), Гриффит көшесі, Фримен көшесі, Король Георг V көшесі (кейіннен Герберт Маколей көшесі деп аталды), Мазар көшесі, Бола көшесі, Ошолаке көшесі, Тапа көшесі және Окобаба көшесі пайда болды. Эгба халқы Нигериядағы мемлекеттік қызметкерлердің алғашқы құрамын құрады. 1914 жылы бірігу және теміржол құрылысынан кейін Эбуте-Метта Лагосқа іштен келген көптеген адамдар үшін маңызды орынға айналды, олардың көпшілігі аралда тұруға мүмкіндік таппады (ол тек еуропалықтар мен жоғары топтағы нигериялықтарға арналған). Эбуте-Меттадағы Аго Эгба халқы 1938 жылы пайдалануға берілген Лисаби залын салды, сол кезде олардың үшінші буын өкілдері жақын маңдағы станциялар мен кеңселермен Нигерия теміржол корпорациясының инженерлері, техниктері және станса бастықтары болды.
Clifford Street (since renamed Murtala Muhammad Way), Griffith Street, Freeman Street, King George V Street (since renamed Herbert Macaulay Street), Cemetery Street, Bola Street, Osholake Street, Tapa Street and Okobaba Street. The Egba people went on to form the first set of civil servants in Nigeria. After the amalgamation of 1914 and the construction of railways, Ebute Metta became a great destination for many people coming from the hinterland to Lagos, many of whom couldn’t get accommodation on the Island (reserved for only the Europeans and upper class Nigerians). The Ago Egba people in Ebute Metta constructed the Lisabi Hall which was commissioned in 1938, by which time their third generation descendants had become the engineers, technicians and stationmasters of the Nigerian Railway Corporation with stations and offices nearby.
Ғимараттар
Эбуте-Меттада көптеген атақты ғимараттар бар, оның ішінде Нигерия теміржол корпорациясының бас кеңсесі, пошта кеңсесі, Сент-Пол католик шіркеуі, Ойингбо базары, ірі автобус терминалы, Фукос орта мектебі (бұрынғы білім министрі салған мектеп), Сент-Сәуесқой мектебі, «Жас қадамдар» академиясы, Ажай еске алу ауруханасы, Ижеро баптист шіркеуінің балалар бағы мен бастауыш мектебі, Эбуте-Метта денсаулық сақтау орталығы, Эбуте-Метта Федералдық медициналық орталығы және түрлі-түрлі дүкендер бар. Эбуте-Метта екі негізгі аймаққа бөлінеді: Эбуте-Метта Шығысы және Эбуте-Метта Батысы.
Көлік
Эбуте Метта – Лагостың құрлық бөлігін Виктория, Икойи және Лагос аралдары деп аталатын үш маңызды аралмен байланыстыратын басты бағыт. Ірі көпірлер мен қосымша жолдар желісі Лагостың осы аймақтарын Иддо түбегі арқылы байланыстырады.