Кіріспе

Америкалық тарихшы (1941–2007)

Элизабет Энн Фокс Женовез (28 мамыр 1941 – 2 қаңтар 2007) – американдық тарихшы, еңбектерімен әйелдер мен Оңтүстік штаттарының соғысқа дейінгі қоғамы туралы зерттеулерімен танымал. Мансабының басында марксистік көзқараста болған ол кейіннен Рим католиктігіне өтіп, консервативті әйелдер қозғалысының жетекші идеологына айналды. 2003 жылы Ұлттық гуманитарлық медальмен марапатталды.

Өмірбаян

Элизабет Энн Фокс Массачусетс штатының Бостон қаласында дүниеге келген. Ол Корнелл университетінің профессоры, қазіргі Еуропа тарихының маманы Эдвард Уайтинг Фокс пен оның әпкесі жылжымайтын мүлік магнаты Роберт Э. Саймонның қызы болды. Оның әкесі протестант, ағылшын, шотланд және ирланд тегінен; анасы еврей, Германиядан көшіп келген отбасынан шыққан. Элизабет Фокс Франциядағы Париж Саяси зерттеулер институтында оқыды және Брин-Мор колледжіне қатысты. 1963 жылы Брин-Мор колледжінде француз тілі мен тарих мамандықтары бойынша бакалавр дәрежесін алды. Гарвард университетінде 1966 жылы тарих бойынша магистр дәрежесін, ал 1974 жылы докторлық диссертациясын қорғады. 1969 жылы ол әріптес тарихшы Юджин Д. Женовезеге үйленді. Олар мансаптарында бірнеше тарихи еңбектерде бірлесіп жұмыс істеді және кәсіби серіктестік құрды. 1970 жылдары олар "жарқын, бірақ қысқа ғұмырлы" деп сипатталған "Марксистік перспективалар" журналын құрды, ол 1980 жылдардың басына дейін жарияланды. 2012 жылы Бруклин әлеуметтік зерттеулер институтымен серіктестікте "Дисент" журналы журналдың нөмірлерін цифрландырып, оларды онлайн режимінде қолжетімді ету жоспарларын жариялады. Докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Э. Фокс алғаш рет Бингемтон және Рочестер университеттерінде сабақ берді. 1986 жылы ол Эмори университетіндегі Әйелдер зерттеулер институтының алғашқы директоры болып тағайындалды. Институтта ол директор болып қызмет етті және АҚШ-та әйелдер зерттеулері бойынша алғашқы докторлық бағдарламаны ашты.

Фокс Женовезе христиан дініне құрметпен қараған, бірақ сенбеген интеллектуалдар отбасында өсті. Өмірінің көп бөлігінде ол өзін "сөздің аморфты мәдени мағынасында" ғана христиан деп есептеді. "Материалистік философияны толыққанды сіңіріп алған" ол "Құдай өлді дегенге сеніммен қаралатын" әлемде өмір сүрді. Алайда, 1995 жылы Фокс Женовезе "әркім өзінің моральдық компасына" еріп, оның рационалды да, өмір сүруге жарамды да емес деп тапқандықтан, "моральдық салыстырмалылық" туралы терең алаңдаушылық сезімінен туындаған, Рим католицизміне ашық түрде өтті. Ол сонымен қатар академиялық ортада кездесетін мақтан мен өзілдікке де қарсылық білдіргенін айтты. Кейбір бақылаушылар оның феминист репутациясы оның дінге келуімен қақтығысады деп ойлады, бірақ ол оны "толық сәйкес" деп тапты. Ол: "Қайғылы болғанымен, радикалды, жоғары деңгейдегі феминизммен алған тәжірибем жеке мақтанышқа деген күмәнімді күшейтті" деп жазды.

Шәкіртақы

Фокс Женовезедің академиялық қызығушылығы француз тарихынан Америка Құрама Штаттарының Азамат соғысына дейінгі әйелдер тарихына өзгерді. Эмори университетінің көмекші деканы Вирджиния Шадрон кейіннен Фокс Женовезенің "Плантациялық шаруашылықта" (1988) кітабы оның Ескі Оңтүстіктегі әйелдерді зерттеуші ғалым ретіндегі беделін бекіткенін айтты. "Нью-Йорк Таймс" газетінің жазушысы Мехал Собель: "Элизабет Фокс Женовезе Ескі Оңтүстіктегі ақ және қара әйелдердің соңғы буынының өмір тарихын айту және осы байланысты тарихтардың мағынасын талдау сияқты зор міндеттерді өз мойнына алады. Ол оңтүстік және әйелдер тарихын жарықтандыру жолымен бұл міндеттерді тамаша орындайды". Фокс Женовезе феминизм туралы ғылыми және көпшілікке арналған еңбектер де жазды. Оның жазбалары көптеген феминистерді наразы қылды, бірақ өзін консервативті феминист санайтын көптеген әйелдерді қызықтырды. Принстон университетінің тарих профессоры Шон Виленц: "Ол консервативті әйелдер қозғалысына кез келген адамнан гөрі көп үлес қосты. Оның дауысы академия ішінде болды және консервативті әйелдер қозғалысының идеяларын жаңартты. Ол олардың ең ықпалды ойшылдарының бірі болды".