Кіріспе

Ағылшын әскери-теңіз офицері және капері (1625–1666)

Вице-адмирал сэр Кристофер Мингс (кейде Мингс деп те жазылады, 1625–1666) – ағылшын әскери-теңіз офицері және капері, ең әйгілісі Ямайка колониясында. Ол Норфолк отбасынан шыққан және адмирал сэр Клаудсли Шоуэллдің туысы болған. Сэмюэл Пепис Мингстің қарапайым отбасында туғаны туралы айтқан әңгімесі, оның танымалдылығын түсіндіру үшін, қазіргі тарихшылар пікірінше, көбінесе шындықтан алыс болып табылады.

Өмір

Мингстің туған күні нақты белгісіз, бірақ шамамен 1620 мен 1625 жылдар аралығында болуы мүмкін. 1648 жылға дейін теңізде қызмет еткен болуы әбден мүмкін. Ол алғаш рет «Элизабет» кемесінің капитаны ретінде көзге түседі, ол Бірінші ағылшын-голландия соғысы кезінде қақтығысқа қатысып, екі әскери кемемен бірге голландиялық конвойды олжа ретінде алып келді. 1653 жылдан 1655 жылға дейін ол «Элизабет» кемесінің құрамында қызметін жалғастырды, сол кезде мемлекеттік кеңес тарапынан жоғары бағаланды және оның астында қызмет еткен флаг-офицерлер оны жоғарылауға ұсынды. 1655 жылы ол «Марстон Мур» фрегатына тағайындалды, оның экипажы көтеріліс жасауға айналып келді. Оның қатаң шаралары олардың наразылық көңілін басып, кемені Батыс Үндістанға алып кетті, 1656 жылдың қаңтарында Ямайкаға жетті, онда ол 1657 жылдың жазына дейін Ямайка станциясындағы теңіз флотилиясының орынбасары командирі болды. 1658 жылдың ақпанында ол Ямайкаға теңіз командирі ретінде оралды, Англо-испан соғысы (1654–1660 жж.) кезінде саудаға шабуыл жасаушы ретінде әрекет етті. Осы кезеңде Мингс қажетсіз қатыгездігімен танымал болды, ол бірнеше испандық отарлаушы қалаларын тонады және бүкіл пираттар флотына басшылық етті. 1658 жылы испандық теңіз шабуылын тойтарып, Оңтүстік Америка жағалауындағы испандық колонияларына шабуыл жасады; қазына флотын басып алмағандықтан, Жаңа Гренададағы Толу мен Санта-Мариядағы отарларды қиратты; 1659 жылы Кумана, Пуэрто-Кабельо және Коро қалаларын (барлығы қазіргі Венесуэла) тонады, онда жиырма сандықтағы күміс көп болды. Испания үкіметі Мингстің әрекеттері туралы естігеннен кейін Оливер Кромвельдің ағылшын үкіметіне оның мінез-құлқына қатысты нәтижесіз наразылық білдірді. 1659 жылы ол жасаған шабуылдан түскен олжаның жартысын, шамамен 250 000 фунт стерлингті, Эдвард Д’Ойлидің, Ямайканың ағылшын командирінің нақты бұйрығына қарсы пираттармен бөліскені үшін ол талан-таражға салынды және 1660 жылы Англияға «Марстон Мур» кемесімен қайтарылды. Бірақ, Реставрация үкіметі оны оның командасында қалдырды, ал 1662 жылдың тамызында, Испаниямен соғыс аяқталғанға қарамастан, Ямайка станциясының командирі ретінде қызметін қайта бастау үшін, ол «Сентурион» жүзбасы кемесімен Ямайкаға жіберілді. Бұл Англияның Испанияның аймақтағы билігін әлсіретуге бағытталған құпия саясатының бір бөлігі болды. 1662 жылы Мингс бұған жетудің ең жақсы жолы пираттардың барлық әлеуетін пайдалану, оларға шексіз тонау мүмкіндігін ұсыну деп шешті. Ол жаңа губернатор лорд Виндзордың толық қолдауын алды, ол Мингстің қатарын наразылармен толтыру үшін үлкен сарбаздар тобын жұмыстан босатты. Сол жылы ол испандық Кубадағы Сантьяго-де-Кубаға шабуыл жасап, қаланы оның күшті қорғанысына қарамастан басып алды. 1663 жылы бүкіл Кариб теңізінен пираттар келіп, келесі экспедицияға қосылды. Мингс 14 кемеден тұратын ең ірі пираттық флотқа басшылық етті, оның құрамында 1400 пират болды, олардың ішінде Генри Морган мен Абрахам Блаувельт бар еді, олар ақпан айында Кампече қаласын тонады. Кампече шығанағына шабуыл кезінде Мингс ауыр жарақат алды, сондықтан Эдвард Мансвельт өзінің пират әскерін басқарды. 1664 жылы ол сауығу үшін Англияға оралды. Келесі жылы ол Принц Руперттің эскадрильясында вице-адмирал болды. Ол 1665 жылы Лоустофт шайқасында Екінші ағылшын-голландия соғысында Ақ әміршінің вице-адмиралы ретінде туын көтерді, ал сыйлық ретінде рыцарлық атағын алды. Сол жылы ол Эдвард Монтегю, 1-ші Сандвич графының басшылығымен Көк әміршінің вице-адмиралы ретінде қызмет етті. Монтегюнің ұятқа қалуынан кейін ол келесі жоғарғы флот командирі Джордж Монк, 1-ші Альбемарл герцогының басшылығымен қызмет етті. Ол Принц Руперттің Жасыл эскадрильясымен бірге болғанда, 1666 жылдың 11 маусымында Ұлы төрт күндік шайқас басталды, бірақ соңғы күні қатысу үшін негізгі флотқа уақытында оралды. Осы шайқаста оның флотилиясы вице-адмирал Йохан де Лифденің флотилиясымен қоршалып алынғанда, ол жарақат алды – ең бірінші жанынан, содан кейін сол иығынан, Де Лифденің флагмандық кемесі «Риттершап ван Холланд» оның жеңісіне күдік келтіргенде, мерген оғынан жарақаттанды – және Лондонға оралғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.