Кіріспе

Испан суретшісі (1526–1579)

Хуан Фернандес Наваррете (1526 – 28 наурыз 1579), немесе "де Наваррете", "Эль Мудо" (Соқыр) атымен белгілі, Логроньода туған испан манерлік суретші.

Өмірбаян

Бала кезінде ауырған ауру Наварреттен есту қабілетін жоқ қылды, бұл оның сөйлеуді үйренуіне кедерілді. Ол өте ерте жасынан бастап көмірдің кішкене бөлігімен заттарды суреттеу арқылы өзінің тілектерін білдіре бастады. Ол өзінің алғашқы көркемдік сабақтарын Эстелладағы иеронимдік монах Фрай Висенте де Санто-Домингодан және Гаспар Бесеррадан алды. Ол Неаполь, Рим, Флоренция және Милан қалаларына сапар шекті. 1550 жылы Римде Пелегрино Тибалдимен танысты. Көптеген мәліметтерге сәйкес, ол Венецияда Тицианның ұзақ уақыт шәкірті және көмекшісі болды. 1568 жылы Испанияның Филипп II оны Мадридке патша суретшісі лауазымымен және жалақымен шақырды, сондай-ақ Эскориал үшін суреттер салуға жұмысқа алды. 1560 және 1570 жылдары Эль-Эскориалдың алып монастырь сарайы құрылыс жұмыстарында болды, ал Филипп II оны безендіруге қажетті көптеген үлкен суреттер үшін жақсы суретшілерді табуда қиындықтарға тап болды. Тициан өте қарт болды және 1576 жылы қайтыс болды, ал Тинторетто, Веронезе және Антонис Мор Испанияға келуден бас тартты. Сондықтан Филипп патша Наварреттенің қарапайым шеберлігіне жүктеуге мәжбүр болды, оның "gravedad y decoro" ("салмақтылығы мен әдептілігі") патшаға ұнады. Наварретте өмірінің соңына дейін, яғни он бір жыл бойы Эль-Эскориалда жұмыс істеді. Ол жасаған ең танымал туындыларының қатарында "Тұңғыш туылған Иса" (онда, Корреджионың осы тақырыптағы белгілі суретіндегідей, жарық Сәби Құтқарушыдан шығады), "Мәсіхтің крещениесі" (қазір Прадода сақталады) және "Авраам үш періштені қабылдауы" (оның соңғы туындыларының бірі, 1576 жылғы, Ирландияның Ұлттық галереясы, Дублин) бар. Ол көптеген алтарьлық суреттер жасады, олардың барлығы дизайндағы батылдық пен еркіндікпен, сондай-ақ оған "испандық Тициан" деген лақап атын сыйлаған жылы және әдемі түстермен ерекшеленеді. Ол Толедода 52-53 жасында қайтыс болды.