Пуэрто-Кабелло: Тарихы мен маңызы

Кіріспе

Пуэрто-Кабельо (ˈpweɾto kaˈβeʝo) – Венесуэланың солтүстік жағалауындағы қала. Ол Каракастан батысқа қарай шамамен 210 км қашықтықта, Карабобо штатында орналасқан. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 182 400-ге жуық. Бұл қалада елдің ең ірі және жұқ жүк айналымы бар порты орналасқан, сондықтан елдің ауқымды мұнай өнеркәсібі үшін өте маңызды. "Cabello" сөзі "шаш" деп аударылады. Испандықтар бұл жердегі теңіздің тыныш екенін айтып, кемені бір шаш арқылы да тұйықтауға болатынын жеткізген.

Тарих

Пуэрто-Кабельоның құрылған күні белгісіз, бірақ оның атауы алғаш рет 1578 жылы Хуан де Пиментел дайындаған Каракас провинциясының картасында тіркелген. Пуэрто-Кабельоның орналасқан жері оны қарақшылар үшін оңай олжаға айналдырды, ал 17 ғасырда голланд контрабандистері үшін танымал сауда орталығы болды. Контрабандалық сауданың көп бөлігі голландтардың отарлауындағы көршілес Кюрасао аралымен какао саудасынан тұрды. Сол кезде Пуэрто-Кабельо да голландтардың бақылауында болды. 1730 жылы испандықтар портты басып алды, содан кейін Real Compañía Guipuzcoana компаниясы көшіп келді. Бұл компания портты қорғау үшін қоймалар, кемежайлар және қамалдар салды. Женкинс құлағының соғысы кезінде Пуэрто-Кабельо компанияның кемежай порты болды, оның кемелері испан флотына Испаниядан колонияларға әскерлер, қару-жарақ, жабдықтар мен оқ-дәрілерді тасымалдауға үлкен көмек көрсетті, ал оның жойылуы Компания мен испан үкіметіне де ауыр соққы болды. 1743 жылы 70 зеңбірекке қолбасшылық еткен коммодор Чарльз Ноулз Пуэрто-Кабельо мен Ла-Гуаирадағы испан елді мекендеріне Корольдік флоттың шабуылдарын жүргізуге бұйрық алды. Испан губернаторы Габриэль де Зулуага жоспарлар туралы хабардар болғандықтан, қосымша қорғаушыларды жинап, голландтардан оқ-дәрі сатып алды. Нәтижесінде, 1743 жылдың 18 ақпанында Ла-Гуаираға шабуыл жасаған ағылшын флоты қорғаушылармен шайқасты. Ноулз күштерін кері қайтарып алды және 15 сәуірде Пуэрто-Кабельоға шабуыл жасауға тырысты, содан кейін 24 сәуірде тағы шабуыл жасады, бірақ екі шабуыл да сәтсіз аяқталды. Ноулз экспедицияны тоқтатып, Ямайкаға қайтты. 1770 жылдарға қарай Пуэрто-Кабельо Венесуэла жағалауындағы ең бекіністі қалаға айналды. Сан-Фелипе қамалы мен Солано бекінісі сол кезеңнен сақталған. Санта-Сесилия фрегаты (бұрынғы ), капитан Дон Рамон де Чалас басқаруымен, капитан Эдвард Гамильтон 1799 жылдың 25 қазанында оны порттан алып кеткенге дейін Пуэрто-Кабельода тұрды. Испандықтардың арасында 120 адам қаза тапты; британдықтар 231 испандықты тұтқынға алды, ал тағы 15 адам секіріп немесе суға құлап кетті. Гамильтонның 11 адамы жараланды, төртеуі ауыр, бірақ ешқайсысы қаза таппады. Гамильтонның өзі де ауыр жарақат алды. Венесуэланың Бірінші Республикасы күштері Сан-Фелипе қамалын қысқа уақытқа басып алды. 1812 жылы Симон Боливар, тәуелсіздік күштерінің полковнигі, Пуэрто-Кабельоның коменданты болып тағайындалды. Ол роялистердің көтерілісінен кейін қызметтен кетті. 1821 жылы испандықтар Карабобо шайқасында жеңілгеннен кейін қамалға қайтты. Пуэрто-Кабельо Венесуэланың тәуелсіздік соғысы кезінде испан роялистерінің соңғы бекінісі болды, ол 1823 жылдың 8 қарашасында Хосе Антонио Паэс тарапынан басып алынды. 1902-1903 жылдардағы Венесуэла дағдарысы кезінде порт ағылшын-неміс шабуылына ұшырады және баспасөз хабарларына сәйкес қирады. 1962 жылы Пуэрто-Кабельода ФИДЕЛЬ КАСТРОНЫ қолдаған теңізшілер, теңіз жаяу әскері және ФАЛН мүшелері "Эль-Портеньязо" деп аталатын көтеріліс ұйымдастырды. Лоялистік теңіз күштері базаны тез басып алып, көтерілісшілерді тұтқындауға мүмкіндік алса да, олар теңіз жаяу әскерінің қаланы басып алуына және Кастроны қолдайтын күштерді қаруландыруына кедергі жасай алмады. Ұзаққа созылған қамаулар мен үй-үйден қанды шайқастарға қарамастан, адал Ұлттық гвардия және механикаландырылған әскерлер Пуэрто-Кабельоны қайта басып алды. 2019 жылдың 23 ақпанында азық-түлік тапшылығына байланысты туындаған дағдарыс пен экономикалық қиындықтар салдарынан, портқа келуге тиіс көмек Боливарлық теңіз күштері тарапынан қабылданбады, олар "атыс ашу" қаупін тудырып, көмекті Пуэрто-Рикоға қайта бағыттауға мәжбүр етті.

The foundation date of Puerto Cabello is not known although its name was documented for the first time on the map of the province of Caracas prepared in 1578 by Juan de Pimentel. Puerto Cabello's location made it an easy prey to buccaneers and was a popular trading post for Dutch smugglers during the 17th century. Most of the contraband trade consisted of cocoa with neighboring island Curaçao, colonized by the Dutch. Puerto Cabello was also at that time under Dutch control. It was not until 1730 that the Spanish took over the port, after the Real Compañía Guipuzcoana had moved in. This company built warehouses, wharves and an array of forts to protect the harbor. During the War of Jenkins' Ear, Puerto Cabello was the careening port of the company, whose ships had rendered great assistance to the Spanish navy in carrying troops, arms, stores and ammunition from Spain to her colonies, and its destruction was a severe blow to both the Company and the Spanish government. The commodore Charles Knowles in command of the 70 gun in 1743 received orders to carry out attacks of Royal Navy on the Spanish settlements at Puerto Cabello and La Guaira. The Spanish governor Gabriel de Zuluaga, well informed of the plans, recruited extra defenders and acquired gunpowder from the Dutch. Consequently, at an attack on La Guaira, on 18 February 1743, the English fleet was beaten off by the defenders. Knowles withdrew his force and refitted at Curaçao before attempting an assault on Puerto Cabello on April 15, and again on April 24, but both assaults were beaten back. Knowles called off the expedition and returned to Jamaica. By the 1770s, Puerto Cabello had come to be the most fortified town on the Venezuelan coast. The San Felipe castle and the Solano fortress remain from the period. The frigate Santa Cecilia (former ), under the command of Captain Don Ramón de Chalas, sat in Puerto Cabello until Captain Edward Hamilton, aboard , cut her out of the harbour on October 25, 1799. The Spanish casualties included 120 dead; the British took 231 Spaniards prisoner, while another 15 jumped or fell overboard. Eleven of Hamilton's men were injured, four seriously, but none was killed. Hamilton himself was severely wounded. The forces of the First Republic of Venezuela briefly held San Felipe castle. In 1812 Simón Bolívar, then a colonel in the independentist forces, was appointed commandante of Puerto Cabello. He left after a royalist rebellion broke out. In 1821 the Spanish retreated to the castle after their defeat at the decisive Battle of Carabobo. Puerto Cabello was the last Spanish royalist stronghold during Venezuela's war for independence, it was captured by José Antonio Páez on November 8, 1823. The harbour came under Anglo German attack in the Venezuelan crisis of 1902–03 and according to press reports was left in ruins. In 1962, Puerto Cabello was the site of an uprising, known as El Porteñazo, by pro Fidel Castro naval officers, marines, and members of the FALN. Although loyalist naval forces were able to quickly take back the base and arrest the rebels, they were unable to prevent the marines from occupying the city and arming pro Castro forces. Despite ambushes and bloody house to house fighting, loyal National Guard and mechanized regular forces were able to retake Puerto Cabello. With the ongoing crisis amid food shortages on 23 February 2019 that coupled with economic damage, the aid that was supposed to arrive at the port was turned away by the Bolivarian Navy of Venezuela, threatening to "open fire" at it, forcing the aid to redirect back to Puerto Rico.

География

Пуэрто-Кабельо Карабобо штатында, Каракастан батысқа қарай шамамен 210 км қашықтықта орналасқан.

Климат

Пуэрто-Кабельо шекаралық тропикалық саванна климатына (Köppen Aw) ие, бұл Венесуэланың Кариб теңізінің батысындағы ыстық жартылай шөлейтті климатқа (BSh) жақын, сондай-ақ ол аймақтан да құрғақ.

Көлік

Пуэрто-Кабельо қаласында Instituto de Ferrocarriles del Estado желісіндегі станция орналасқан.

Экономика

Бір кездері Пуэрто-Кабельо порты қарқынды жұмыс істегеніне қарамастан, мұнай бағасы құлдыраған кезде порттық қозғалыс тоқтап қалды, бұл мұнайдың жоғары бағасымен төленетін импортқа тәуелді болған елге әсер етті. Венесуэла дағдарысының салдарынан Пуэрто-Кабельодағы "қамыттардағы" көптеген жағдайлы азаматтар енді азық-түлік үшін күресуде. Азаматтар үкімет белгілеген бағамен азық-түлік сатып алу үшін ұзақ кезекке тұрады, ал валюта (боливар) 2017 жылдың мамыр айына қарай шамамен 64% құнсызданды. 2017 жылдың тамызында құнсыздану пайызы 94%-ға жетті. UCOCAR кеме жасаушылығы Пуэрто-Кабельода орналасқан және Венесуэла Әскери-теңіз күштері үшін патрульдік кемелер салуға келісімшарттар алды.