Кіріспе

Флоренциялық сәулетші (1691–1737)

Алессандро Мария Гаэтано Галилей (25 тамыз 1691 – 21 желтоқсан 1737) – итальяндық математик, сәулетші және теоретик, Галилео Галилейдің қашық туысы.

Өмірбаян

Флоренциядағы Галилей әулетінен таралған, ол архитектура және инженерлік білім алды, Accademia dei Nobili академиясының көрнекті өкілі, перспектива, бекіністер және артиллерия туралы дәріс берді және ғылыми еңбек жазды. Жас Галилей оныңмен бірге құрылыс техникаларын, стереометрияны және гидравликаны зерттеді.

Англияға сапар

Ағылшын лордтары оның ерте шығармаларының классицизміне әсерленді және 1714 жылы оны ағылшын тобы Лондонға шақырды. Ол онда түрлі сәулеттік жобаларға қатысты, ең бастысы – азаматтық инженер Николас Дюбуамен бірлесіп жұмыс істеді. Сол кезде Лондонда тағы бір белгілі итальяндық сәулетші – Джакомо Леони болды. Екі сәулетшінің де классицизмге ұмтылысы ағылшындарға ұнады, бірақ Италиядағы қазіргі барокко сәулеттік дәстүріне қарсы келді. Дегенмен, жерлеу монументінен басқа, маңызды тапсырыстар түспеді.

Ирландияға сапар

1717 жылы мамыр айында Роберт, Мольсворт виконты әйелі Летицияға: «Еуропадағы ең үздік сәулетшіні өзіммен бірге алып кетемін» деп хат жазды. Кейіннен ол 1718 жылы Галилейді шамамен 6 айға Ирландияға әкелді. Ол жерде Ирландияның ең бай адамы, Ирландия Төменгі палатасының спикері Уильям Коноли, Дублинге жақын Кильдар графтығында Кастелтаун үйін салуды бастағанда Галилеймен танысты. Галилей Кастелтаунның негізгі бөлігінің фасадын жобалады, бұл Ирландиядағы ең әсем Палладио стиліндегі үй, бірақ 1719 жылы Италияға қайтып оралды және үйдің құрылысына қатыспады. Үйдің құрылысы 1722 жылы басталды және жас ағылшын-ирланд сәулетшісі Эдвард Ловетт Пирс аяқтады. Пирс Италия саяхатында Палладионың виллаларын суреттеген кезде Галилеймен Флоренцияда кездескен болатын. Ол Ирландияға неопалладиандық сәулетті енгізді. Кастелтаун үйіне Джузеппе Берти салған, 1735 жылы қол қойылған және даталанған Галилейдің портреті жақында сатып алынды. Ол сол жылы Англияға оралды.

Флоренцияға қайта оралу

1719 жылдан кейін Флоренцияға оралған Галилейді Тоскананың ұлы герцогтары Козимо III және Джан Гастоне де Медичи, Медичи әулетінің соңғы ұлы герцогтары, «Сот ғимараттары мен қамалдардың инженері» (Ingegnere delle fortezze e fabbriche di corte) лауазымына тағайындады. Алайда, екеуі де оған оның талантына сай архитектуралық жобалар бере алмады. Осы кезеңде Галилейдің жобаларына Кортона соборының хорын жаңарту, онда қатаң классикалық триумф аркасы мотиві қолданылды, Доменико Жироламо Венути үшін Кортонаның жанындағы Катросседегі Вилла Венутиге қосымшалар жасау және Скарпериядағы Мадонна дель Вивайо шіркеуінің ораториясының (1724) жобасы кірді. 1730 жылы флоренциялық ақсүйек Лоренцо Корсини Папа Клемент XII болып сайланды және 1731 жылы Галилейді Римге шақырып, отбасының шіркеуін, Латерандағы Сан-Джованни базиликасындағы Корсини капелласын (1732 жылы аяқталды) салуға бұйырды. Келесі алты жыл ішінде Галилей өзінің ең танымал туындыларын классикалық, бароккоға қарсы стильде жасады. Олардың ішіндегі ең танымал туындысы – Сан-Джованни-ин-Латеранның қасбеті, ол конкурс нәтижесінде (1733–1736) тапсырылды. Қасбеттің монументалды қатаңдығы мен сарайлық сипаты римдік өнер ортасында дау тудырды, бірақ ғасыр соңында француз және британдық неоклассицистер тарапынан бағаланды. Галилей сонымен қатар Сан-Джованни-дей-Фиорентини (1734) үшін дәстүрлі барокко стиліндегі қасбет салды, онда төменгі және жоғарғы бөліктер арасындағы карниз орталық және соңғы бөліктерде алға қарай иілді, ал аралықтағы Коринф колонналары мен мүсіндік бөлшектері барокко стиліндегі жарық пен көлеңке эффектін тудырды. Ол Римде қайтыс болды.