Кіріспе

Нью-Гвинея (ˈnweβa ɣiˈnea) – Никарагуаның Оңтүстік Кариб теңізі жағалауының автономды аймағындағы қала және муниципалитет. Жаңа Гвинея 1960 жылдары негісталды және 1970 жылдардың басында айтарлықтай өсімді бастан кешірді, себебі АҚШ-тың Бейбітшілік корпусы Никарагуаның Тынық мұхиты аймағынан отбасыларды Жаңа Гвинеяға көшіруге көмектесті, оларға тегін жер және ауыл шаруашылығында көмек ұсынылды. Леон қаласынан шығысқа қарай 20 шақырым қашықтықта орналасқан Черро-Негро вулканы 1971 жылдың 3 ақпанында атқылап, батысқа қарай мол күл шашыды. Вулканға жақын ауылдарда 10 сантиметрге дейін күл жиналды. Жарылыс 14 ақпанда тоқтады. Күлдің салдарынан көптеген егістік жерлер зардап шекті. USAID және/немесе АҚШ-тың Бейбітшілік корпусы Никарагуа үкіметімен бірлесіп, АҚШ Әуе күштерінің 24-ші арнайы операциялар эскадрильясының құрамына кіретін көмек көрсетті, бұл көмек Говард әуе күштері базасынан (Канал аймағы, Панама) жеткізілді. 1971 жылдың басында үш аптаға созылған күш-жігердің нәтижесінде АҚШ-тың C123K ұшақтары Леон мен Жаңа Гвинея арасында көптеген рейстер жасады, нәтижесінде шамамен 1000 отбасы, олардың малдары мен үй жануарлары Жаңа Гвинеяға көшірілді. Апталап созылған құтқару жұмысына АҚШ-тың екі әскери бақылаушысы көмектесті. Екі бақылаушы радиобайланыс қамтамасыз етті, бағытталмаған маяк навигациялық құралын орнатып, күтіп ұстады, ауа райы туралы мәліметтер берді және әуежайдың жағдайын жаңартты, соның арқасында қауіпсіз әуе операциялары жүзеге асырылды. Тәжірибелі ұшқыштар жоғары қанатты C123 ұшақтарын Жаңа Гвинеядағы жақсы жабдықталмаған ұшу-қону жолағына қондырды, бұл жолақтың ені ұшақтың корпусы мен шассисінен аспайтын, топырақты жолақ болды. Ұшу-қону жолағының екі жағындағы биік қанаттар бір метрлік қапталдардан жоғары созылды. Миссияның барысында C123K ұшағы бульдозерді әуеден жеткізді. Бульдозер ұшу-қону жолағын және оның аймағын кеңейтуге, сондай-ақ ұшу-қону жолағы бойындағы қапталдарды тегістеуге пайдаланылды. Бұл ұшу-қону жолағының қауіпсіздігін арттыру мақсатында жасалды. Апталап созылған миссия кезінде әуе күштерінің бақылаушыларына екі жастан 14 жасқа дейінгі жергілікті балалар қосылды. Олар екі жұмыс істеген бақылаушының қуанышты серіктері болды. Никарагуа азаматтарын апаттан қорғауға байланысты көшіру шарасы (шамамен 1000 отбасы) сол кезде Жаңа Гвинея қауымдастығы үшін маңызды оқиға болды. Сол кезде (1971 жыл) Жаңа Гвинеяның жыл бойы қолданылатын жолдары болмағанына сенді. Никарагуаның халық тығыз қоныстанған аймақтарына апаратын жол тек құрғақ маусымда ғана қолданылатын болды. 1971 жылы қалада орташа көлемдегі электр генераторы болды, ол түнде бірнеше сағат бойы жұмыс істеп, кейбір көше шамдарын және мүмкін бірнеше дүкендер мен үйлерді қуатпен қамтамасыз етті. Мұздату "мұз сандықтарында" жүзеге асырылды, ал мұзды пішу шаңын оқшаулау үшін қаптарға салып, үнемі әуемен жеткізіп тұрды. Жергілікті тұрғындар екі нан пісірушінің қала тұрғындары үшін нан пісіруді кезекпен алмастыратынын және жаңа пісірілген сиыр немесе шошқа етінің, әдетте сойылу кестесіне байланысты бірін немесе екіншісін сатып алуға болатынын айтады. Тауықтар көп болғандықтан, қаладағы шағын мейрамханада жұмыртқаны оңай алуға болады. Әуе миссиясы кезінде қаладағы екі АҚШ Әуе күштерінің қызметкерінен басқа, Нью-Гвинеяда ұзақ уақыт тұрғаны белгілі бір АҚШ азаматы болды, ол АҚШ-тың Висконсин штатындағы Шебойган қаласынан келген католик көмекшісі еді. (1971 жылы көмек миссиясы кезінде Нью-Гвинеяда тұрған АҚШ Әуе күштерінің ұрыс бақылаушысы жазған.)

География

Муниципалитет солтүстікте Булокс Уорф және Эль Рама муниципалитеттерімен, оңтүстікте Сан-Карлос, Эль-Кастильо және Блюфилдс муниципалитеттерімен, шығыста Эль Рама және Блюфилдс муниципалитеттерімен, ал батыста Эль-Альмендро, Вилла-Сандино және Сан-Мигельито муниципалитеттерімен шекаралас. Округ орталығы Манагуа қаласынан 292 км қашықтықта орналасқан. Қала Кордильера де Йолаина тауларының шамамен ортасымен екіге бөлінген.

Табиғат және климат

Жаңа Гвинеяда тропикалық муссондық климат (Köppen: Am) басылады. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 2245 миллиметрді құрайды. Қала тұрған жер Үшінші дәуірдің базальттық жанартаулық шөгінділерінен тұрады, ал осы тау жыныстарының үстінде негізінен 50-60 фут қалыңдығындағы қызыл саз қабаты жатыр, одан кейін көбінесе қиыршық тас орналасқан. Бұл топырақтардың барлығының өнімділігі төмен.

Қалалар

Жаңа Гвинеяда елдегі ерекше аумақтық ұйымдастыру жүйесі бар: қалаға жақын әкімшілік бірлік – аудандар, олардың саны ауылды есептемегенде бесеу, әр ауданда екіден он екіге дейін колониялар бар, ал колониялар өз кезегінде кіші аудандарға – кома́ркаларға бөлінеді. Мемлекеттер: Талолинга, Біріккен Ұлттар, Ла-Фонсека, Ла-Унион және Жаңа Гвинея.

Экономика

Негізгі экономикалық қызмет – ауыл шаруашылығы, әсіресе (квиски, маниока, таро, банан, помидор, күріш, бұршақ, жүгері сияқты), себебі мал шаруашылығы негізінен жергілікті және ұлттық тұтынуға бағытталған. Жайлымдықтарға және орманды кесуге шаруалардың көшуіне себеп – джунглиден алынған жерлердің ауыл шаруашылығындағы төмен өнімділігі, ал мұндай жағдай бірнеше онжылдықтарда барлық орманды жоюы мүмкін. Қазір бұл Никарагуаның ең дамыған муниципалитеттерінің бірі болып көрінеді, бірақ бұл даму тұрақты емес ауыл шаруашылық қызметіне негізделген және тропикалық ылғалды орманның табиғи ерекшеліктеріне сәйкес келмейді.