Итальяндық дәрігер Доменико Котуньо өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Доменико Феличе Антонио Котуньо (29 қаңтар 1736 – 6 қазан 1822) – итальяндық дәрігер.

Өмірбаян

Руво-ди-Пульяда (Бари провинциясы, Апулия) қарапайым отбасында туған Котуньо білім алу үшін физикалық және экономикалық қиындықтарға ұшырады. Ол латын тілінде білім алу үшін жақын маңдағы Молфеттаға жіберілді, ал логика, метафизика, математика, физика және табиғаттану ғылымдары бойынша жұмыс істеу үшін Рувоға оралды. Көп ұзамай ол медицинаға деген бейімділігін тауып, 1753 жылдан бастап Неаполь университетінде оқуын жалғастырды, ал 1756 жылы Салерно медицина мектебін бітірді. 1755 жылы философия және физика ғылымдарының докторы болды, ал Ospedale degli Incurabili (Неапольдегі емделе алмайтын науқастар ауруханасы) ассистенті болды. 1761 жылы ол сол ауруханада хирургия профессоры болды, содан кейін 30 жыл бойы Неапольдің жоғары мектебінде анатомия профессоры болды. 1808 жылы Неаполь патшасының жеке дәрігері болып тағайындалды. 1814 жылы ол дәріс беруді тоқтатты, 1818 жылы ми эмболиясынан зардап шекті, 1822 жылы қайтадан пайда болды, нәтижесінде қайтыс болды. 1765 жылы ол Римге және Солтүстік Италияға кітапханаларды және ғалымдарды, соның ішінде Джованни Баттиста Моргагниді (1682–1771) көру үшін сапар жасады, ал 1789 жылы ол Австрия мен Германияға Неаполь патшасы Фердинанд IV-нің дәрігері ретінде барды. Дәрігер-гуманистің көрнекті үлгісі Котуньо кітаптарға берілді және үлкен кітапхана жинады, өнер, сәулет, нумизматика және ежелгі заттарды жақсы білді, сондай-ақ латын тілінде шебер болды. Эркін зиялы 1761 жылы Котуньо достарына тарату үшін мұрын-таңдай нервінің бағытын көрсететін суретті жариялады, ол жұмқыруға жауап береді. Антонио Скарпа осы нерв туралы білудегі оның басымдығын мойындады. Сол жылы оның анатомиялық диссертациясы De aquaeductibus auris humanae internae, Гишар Жозеф Дюверни және Антонио Мария Вальсальваның жұмыстарын жалғастырып, Герман фон Гельмгольцтің жұмысын күткендей, ішкі құлақтың сүйекті лабиринтінің вестибюлін, жартылай шеңберлі каналдарын және кохлеасын сипаттады, лабиринттік сұйықтықтың бар екенін көрсетті және резонанс және есту теориясын қалыптастырды. Котуньо седалищтік нейралгия туралы классикалық монография жазды, сондай-ақ 1774 жылы цереброспинальді сұйықтықтың ашылуымен ерекшеленеді. Ол шешек ауруын зерттеді, өкпе туберкулезін бақылауға қатты мән берді және көптеген студенттерге анатомия мен медицинадағы нағыз зерттеушілік және игілікті рухты көрсетті. Оның шәкірттерінің арасында хирург Бруно Амантеа, Никола Андрия және болашақ әскери дәрігер Антонио Саварези болды. Неапольдегі Ospedale Domenico Cotugno ауруханасы оның құрметіне аталған.

Born at Ruvo di Puglia (Province of Bari, Apulia) into a family of humble means, Cotugno underwent physical and economic hardships to get an education. He was sent to nearby Molfetta for training in Latin, returning to Ruvo for work in logic, metaphysics, mathematics, physics, and the natural sciences. He soon found his natural bent in medicine and continued his studies from 1753 at the University of Naples, and in 1756 graduated from Salerno medical school. He received his doctorate in philosophy and physics in 1755, and became an assistant at the Ospedale degli Incurabili (Neapolitan Hospital for Incurables). In 1761 he became professor of surgery at that hospital, and was subsequently for 30 years professor of anatomy at the high school of Naples. In 1808 he was appointed royal physician to the King of Naples. He ceased lecturing in 1814, and suffered a cerebral embolism in 1818 that recurred in 1822, resulting in his death. In 1765 he made trips to Rome and northern Italy to visit libraries and men of science, including Giovanni Battista Morgagni (1682–1771), and in 1789 he travelled to Austria and Germany as physician to Ferdinand IV, king of Naples. An outstanding example of the physician–humanist, Cotugno was devoted to books and accumulated a large library, was well versed in art, architecture, numismatics, and antiquities, and had a great facility in the Latin language. A Freemason, in 1761 Cotugno published for distribution to friends a plate that traced the course of the nasopalatine nerve, which is responsible for sneezing. Antonio Scarpa acknowledged his priority in the knowledge of this nerve. In the same year his anatomical dissertation De aquaeductibus auris humane internae, following the work of Guichard Joseph Duverney and Antonio Maria Valsalva and anticipating that of Hermann von Helmholtz, described the vestibule, semicircular canals, and cochlea of the osseus labyrinth of the internal ear, demonstrated the existence of the labyrinthine fluid, and formulated a theory of resonance and hearing. Cotugno wrote a classic monograph on sciatic neuralgia, and is also credited with the discovery of the cerebrospinal fluid in 1774. He investigated smallpox, was deeply concerned with controlling pulmonary tuberculosis, and exemplified to many students the true investigative and selfless spirit in anatomy and medicine. Among his pupils were the surgeon Bruno Amantea, Niccola Andria, and the future military doctor Antonio Savaresi. The Ospedale Domenico Cotugno, hospital in Naples is named for him.

Қатысқан епонимдер

Котуньо синдромы: Ишатикалық жүйке таралымы бойынша бір жақты нейралгиямен сипатталатын синдром. Котунидің су құбыры: Ішкі құлақтың суарнасы. Котунний бағаналары: Кохлеяның сүйекті спиральды ламинасындағы бағаналар. Котуни сұйықтығы: Жұлын-ми сұйықтығы.