Чезаре Ломброзо: Қылмыстық антропологияның негізін қалаушысы
Cesare Lombroso
Чезаре Ломброзо: италиялық криминолог, криминалдық антропологияның негізін қалаушы. Туа пайдалану, физиогномика, эволюция теориясы негізінде қылмыстың себептерін зерттеген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық криминолог (1835–1909)
Italian criminologist (1835–1909)
Чезаре Ломброзо (/lɒm/'b/r/oʊs/oʊ/ lomBROHsoh, /USalso//lɔː/m/'/ / lawm, ˈtʃeːzare lomˈbroːzo, ˈtʃɛː, oːso; туған кезде Езекия Марко Ломброзо аталған; 6 қараша 1835 – 19 қазан 1909) – итальяндық евгенист, криминолог, френолог, дәрігер және итальян криминология мектебінің негізін қалаушы. Ол Батыс елдеріндегі жеке жауапкершілік туралы көзқарасты өзгертіп, қазіргі заманғы қылмыстық антропологияның негізін салушы саналады. Ломброзо қылмыстың адам табиғатының қасиеті екенін айтқан классикалық мектепті қабылдамады. Оның орнына, физиогномия, дегенерация теориясы, психиатрия және әлеуметтік дарвинизмнен алынған түсініктерді пайдалана отырып, Ломброзоның антропологиялық криминология теориясы қылмыстылық мұрагерлікпен беріледі және "қылмыс үшін туған" адамды физикалық (туа пайда болған) кемшіліктері арқылы анықтауға болады деді, бұл қылмыскердің жабайы немесе атавистік екенін растады.
Cesare Lombroso (/l//ɒ//m/'/b//r//oʊ//s//oʊ/ lomBROHsoh, /USalso//l//ɔː//m/'/ / lawm , ˈtʃeːzare lomˈbroːzo, ˈtʃɛː , oːso; born Ezechia Marco Lombroso; 6 November 1835 – 19 October 1909) was an Italian eugenicist, criminologist, phrenologist, physician, and founder of the Italian school of criminology. He is considered the founder of modern criminal anthropology by changing the Western notions of individual responsibility. Lombroso rejected the established classical school, which held that crime was a characteristic trait of human nature. Instead, using concepts drawn from physiognomy, degeneration theory, psychiatry, and Social Darwinism, Lombroso's theory of anthropological criminology essentially stated that criminality was inherited, and that someone "born criminal" could be identified by physical (congenital) defects, which confirmed a criminal as savage or atavistic.
Ерте өмір және білім
Ломброзо 1835 жылғы 6 қарашада Верона қаласында, Ломбардия Корольдігі-Венецияда, бай еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Аронне Ломброзо, Веронадан шыққан саудагер, ал анасы Зеффора (немесе Зефира) Леви, Туринге жақын Чиериден. Сезаре Ломброзо раввиндер әулетінен тарағандықтан, университетте көптеген пәндерді зерттеді. Ол Падуа, Вена және Париж университеттерінде әдебиет, тіл білімі және археологияны оқыды. Университетте осы білімдерін жалғастырғанына қарамастан, Ломброзо медицина мамандығын таңдап, Павия университетін бітірді. 1866 жылы Павияда қонақ лекторы болып тағайындалды, ал 1871 жылы Пезаро қаласындағы психиатриялық ауруханаға жетекшілік етті. Оның әскерилер мен аурухана тұтқындарының дене ерекшеліктерін зерттеуі, оның қылмыстық антропология саласындағы жұмысының негізі болды. 1878 жылы ол Туринде сот медицинасы және гигиена профессоры болды. Сол жылы ол өзінің ең маңызды және ықпалды еңбегін – «L'uomo delinquente» (ағылшын тілінде «Қылмыскер адам») жазды, ол итальян тілінде бес рет басылып, түрлі еуропа тілдеріне аударылды. Оның үш еңбегі 1900 жылға дейін ағылшын тіліне аударылды, соның ішінде 1895 жылы жарық көрген «Әйел қылмыскер» кітабының толыққанды емес аудармасы, сол жылдың тамызында он тоғызыншы ғасырдың соңындағы ағылшын жазушысы Джордж Гиссинг (1857-1903) оқыған. Ломброзо Турин университетінде психиатрия (1896) және қылмыстық антропология (1906) профессоры болды.
Lombroso was born in Verona, Kingdom of Lombardy–Venetia, on 6 November 1835 to a wealthy Jewish family. His father was Aronne Lombroso, a tradesman from Verona, and his mother was Zeffora (or Zefira) Levi from Chieri near Turin. Cesare Lombroso descended from a line of rabbis, which led him to study a wide range of topics in university. He studied literature, linguistics, and archæology at the universities of Padua, Vienna, and Paris. Despite pursuing these studies in university, Lombroso eventually settled on pursuing a degree in medicine, which he graduated with from the University of Pavia. In 1866, he was appointed visiting lecturer at Pavia, and later took charge of the insane asylum at Pesaro in 1871. His research into the bodily characteristics of soldiers and asylum inmates became the foundation of his work on criminal anthropology. He became professor of forensic medicine and hygiene at Turin in 1878. That year he wrote his most important and influential work, L'uomo delinquente (Criminal Man in English), which went through five editions in Italian and was published in various European languages. Three of his works had been translated into English by 1900, including a partial translation of The Female Offender published in 1895 and read in August of that year by the late nineteenth century English novelist George Gissing (1857 1903). Lombroso became a professor of psychiatry (1896) and of criminal anthropology (1906) at Turin University.
Қылмыстық атавизм ұғымы
Ломброзоның жалпы теориясы қылмыскерлердің қылмыскер емес адамдардан көптеген физикалық аномалиялармен ерекшеленетінін көрсетті. Ол қылмыскерлердің маймылдарға, төменгі приматтарға және ертедегі адамдарға ұқсас физикалық белгілерімен сипатталатын, примитивті немесе адамнан кем типке қайта оралуын білдіретінін болжады және бұл белгілер, оның айтуынша, қазіргі заманғы "жабайы" халықтарда сақталған. Бұл биологиялық "қайта оралудың" мінез-құлқы заманауи өркениетті қоғамның қағидалары мен күтулеріне сөзсіз қарсы келеді. Жылдар бойы қылмыскерлердің, ақылсыз адамдардың және қалыпты адамдардың өлі денелерін зерттеу және антропометриялық зерттеулер жүргізу арқылы Ломброзо "туған қылмыскердің" (Ферри берген "reo nato" термині) анатомиялық белгілері арқылы анықталуы мүмкін екеніне көз жеткізді. Оның пікірінше, бұл белгілерге көлбеу маңдай, ерекше мөлшердегі құлақтар, беттің асимметриясы, тіс қанатының ілгерілеуі, қолдардың тым ұзын болуы, бас сүйегінің асимметриясы және басқа да "физикалық іздер" жатады. Ломброзо сондай-ақ ұрылар, зорлаушылар және кісі өлтірушілер сияқты нақты қылмыскерлерді нақты белгілері арқылы ажыратуға болады деп сенді. Ол қылмыскерлердің ауырсыну мен сезіну қабілетінің төмендеуі, көру қабілетінің күшті болуы, моральдық сезімнің жоқтығы (өкініш сезімі қоса), жоғары мақтандылық, импульсивтілік, кекшілдік және қатыгездік, сондай-ақ ерекше қылмыстық жаргон мен татуировканы шамадан тыс пайдалану сияқты белгілері бар екенін де айтты. "Туған қылмыскерден" басқа, Ломброзо "криминалоидтарды" (немесе эпизодтық қылмыскерлерді), құмарлықпен жасалған қылмыскерлерді, моральдық кемістігі бар адамдарды және эпилепсиямен ауыратын қылмыскерлерді де сипаттады. Ол көптеген кәсіби қылмыскерлерде органикалық факторлардың рөлі төмендегенін мойындады және бейімділік факторлары (органикалық, генетикалық) мен орта, мүмкіндік немесе кедейлік сияқты ынталандырушы факторлар арасындағы нәзік тепе-теңдікке сілтеме жасады. Николь Хан Рафтер мен Мэри Гибсонның ағылшын тіліне аударған "Қылмыстық әйел" еңбегінде Ломброзо әйелдердің қылмыстық мінез-құлқының себептерін түсіндіру үшін атавизм теориясын қолданды. Мәтінде Ломброзо "қалыпты әйелдерді" және "қылмыстық әйелдерді" (мысалы, "сатылатын әйелдерді") салыстырады. Алайда Ломброзоның әйелдер туралы "талғамсыз сенімдері" бұл теория үшін "шешілмейтін мәселе" тудырды: "Ломброзо әйелдердің ерлерге қарағанда нашар екеніне сенгендіктен, өзінің туған қылмыскер теориясына сүйене отырып, әйелдердің қылмысқа қатысу деңгейінің төмендігі атавизмнің салыстырмалы түрде төмен болуын көрсетеді деп айта алмады". Ломброзоның зерттеу әдістері клиникалық және сипаттамалық болды, бас сүйегінің өлшемдері және басқа да өлшемдер туралы нақты мәліметтер келтірді. Ол қылмыскерлер мен қылмыскер емес адамдарды қатаң статистикалық салыстыруларға тартпады. Ол кейінгі жылдары қылмыстың этиологиясындағы психологиялық және социологиялық факторларды мойындаса да, қылмыстық антропометрияға берілгендігін сақтап қалды. Ол қайтыс болғаннан кейін, өзінің өсиеті бойынша әріптесі оның бас сүйегі мен миын өлшеді; оның басы банкада сақталды және қазір де Турин қаласындағы Психиатрия және Криминология мұражайындағы коллекциясымен бірге қойылған. Ломброзоның теориялары Еуропаның барлық аймақтарында, әсіресе медицина мектептерінде сынға ұшырады: әсіресе Францияда Александр Лакассанье тарапынан. Оның қылмыскерлер мен қылмыскер емес адамдар арасындағы физикалық айырмашылықтар туралы пікірлері Чарльз Горинг ("Ағылшын сотталғандар", 1913) тарапынан күрделі салыстырулар жасалып, статистикалық айырмашылықтардың маңызды еместігі анықталғандықтан, қатаң сыналып бағаланды.
Lombroso's general theory suggested that criminals are distinguished from noncriminals by multiple physical anomalies. He postulated that criminals represented a reversion to a primitive or subhuman type of person characterized by physical features reminiscent of apes, lower primates, and early humans and to some extent preserved, he said, in modern "savages". The behaviour of these biological "throwbacks" will inevitably be contrary to the rules and expectations of modern civilized society. Through years of postmortem examinations and anthropometric studies of criminals, the insane, and normal individuals, Lombroso became convinced that the "born criminal" (reo nato, a term given by Ferri) could be anatomically identified by such items as a sloping forehead, ears of unusual size, asymmetry of the face, prognathism, excessive length of arms, asymmetry of the cranium, and other "physical stigmata". Specific criminals, such as thieves, rapists, and murderers, could be distinguished by specific characteristics, he believed. Lombroso also maintained that criminals had less sensitivity to pain and touch; more acute sight; a lack of moral sense, including an absence of remorse; more vanity, impulsiveness, vindictiveness, and cruelty; and other manifestations, such as a special criminal argot and the excessive use of tattooing. Besides the "born criminal", Lombroso also described "criminaloids", or occasional criminals, criminals by passion, moral imbeciles, and criminal epileptics. He recognized the diminished role of organic factors in many habitual offenders and referred to the delicate balance between predisposing factors (organic, genetic) and precipitating factors such as one's environment, opportunity, or poverty. In Criminal Woman, as introduced in an English translation by Nicole Hahn Rafter and Mary Gibson, Lombroso used his theory of atavism to explain women's criminal offending. In the text, Lombroso outlines a comparative analysis of "normal women" as opposed to "criminal women" such as "the prostitute." However, Lombroso's "obdurate beliefs" about women presented an "intractable problem" for this theory: "Because he was convinced that women are inferior to men Lombroso was unable to argue, based on his theory of the born criminal, that women's lesser involvement in crime reflected their comparatively lower levels of atavism." Lombroso's research methods were clinical and descriptive, with precise details of skull dimensions and other measurements. He did not engage in rigorous statistical comparisons of criminals and non criminals. Although he gave some recognition in his later years to psychological and sociological factors in the etiology of crime, he remained convinced of and identified with, criminal anthropometry. After he died, his skull and brain were measured according to his own theories by a colleague as he requested in his will; his head was preserved in a jar and is still displayed with his collection at the Museum of Psychiatry and Criminology in Turin. Lombroso's theories were disapproved throughout Europe, especially in schools of medicine: notably by Alexandre Lacassagne in France. His notions of physical differentiation between criminals and non criminals were seriously challenged by Charles Goring (The English Convict, 1913), who made elaborate comparisons and found insignificant statistical differences.
Мұра
Қазіргі заманғы ғылыми психиатрияның негізін қалаушы деп есептелетін Ломброзо криминология терминін авторлық құқығымен енгізгендігі айтылады. Ол психиатрия ғылымын университеттерде қалыптастырды. Павия университетінде "эндемикалық кретинизм" тақырыбында дипломдық жұмысын қорғаған. Ломброзо түрлі басылымдары арқылы биологиялық детерминизм және психикалық аурулардың генетикалық факторлармен байланысты деген идеяға негізделген психиатрия мектебін құрды. Адамның психикалық ауруға бейімділігі оның сыртқы түрінен анықталады, бұл жоғарыда аталған қылмыстық атавизм бөлімінде түсіндірілген. Ломброзоның теориясы адам мінез-құлқын зерттейтін салалардың барлығында "ең ықпалды доктрина" ретінде танылды және оның әсері кеңінен тарады. Атап айтқанда, Ломброзо татуировкалар мен симптомдардың жиынтығы (қазіргі уақытта шекаралық жеке тұлғалық бұзылысы ретінде диагностикаланады) арасындағы байланысты іздеуді бастады. Оның дегенерацияға ұшырағандарды стереотиптеу жұмысы Бенито Муссолинидің Италия көшелерін тазалау қозғалысына ықпал еткен болуы мүмкін. Осы идеяларды дамытуға тырысқанда, 1897 жылы Мәскеуде Лев Толстоймен кездесу үшін Ясная Полянаға сапар шегіп, генийдің ақымақтыққа немесе деградацияға ұшырауы туралы теориясын түсіндіруге және дәлелдеуге үміттенеді. Генийлердің ақымақтыққа құлауын зерттеу барысында Ломброзо "дегенерация" немесе ақымақтық белгілері жоқ алты адамды ғана тапты: Галилей, Да Винчи, Вольтер, Макиавелли, Микеланджело және Дарвин. Шақа сүйегінің өлшемдері туралы пікір білдіргенде Ломброзо: "Мен антропологтар төменгі нәсілдерге жататын деп санайтын бірнеше белгілерді байқадым, мысалы, стилоидты түймешесінің ісінуі" деді. Бұл байқау Алессандро Вольтаның шақа сүйегін талдау нәтижесі бойынша жасалған. Ломброзо, басқалармен қатар, келесі генийлерді "бала кезінде ауру және әлсіз" деп атады: Демосфен, Фрэнсис Бэкон, Декарт, Исаак Ньютон, Джон Локк, Адам Смит, Роберт Бойль, Александр Поп, Джон Флаксман, Нельсон, Альбрехт фон Халлер, Кёрнер және Блез Паскаль. Ломброзоның еңбегін итальяндық антрополог Джузеппе Серги де сынға алды. Ол Ломброзоның "Гений адамы" еңбегін қарап, "генийдің" жіктелуі мен анықтамасына қатысты мәлімдеді: "Өзінің қиялындағы, идеалдық және абстрактілі генийді құру арқылы, нақты тірі генийдің тұлғасын зерттемей, ол, әрине, генийдің шығу тегін байқау негізінде түсіндіруге тырысатын барлық теориялардың, әсіресе дегенерацияда генийдің себебін немесе себептерінің бірін іздейтін теориялардың қате екеніне келеді". Серги мұндай теоретиктерді "әулиелерге немесе фетиштерге табынушылар сияқты, олар фетиштің қандай материалдан жасалғанын немесе әулиенің қайдан шыққанын білмейді" деп жалғастырды. Атеист болғандықтан Ломброзо "Өлімнен кейін не болады?" (1909) кітабында паранормальды құбылыстар мен спиритизм туралы көзқарасын талқылады, ол рухтардың бар екеніне сенді және медиум Эузапия Палладино шынайы деп мәлімдеді. "Эузапиядан шығыңдар!" мақаласы 1895 жылғы 9 қарашада "Британдық медициналық журналында" жарияланды. Мақалада Психикалық зерттеулер қоғамының Палладиноны зерттеуінің ғылыми заңдылығына күмән келтірілді, өйткені Палладино алаяқ және алдамшы репутациясына ие болған медиум еді және Ломброзо Палладиноның алдауына түскеніне таң қалды. Антрополог Эдвард Клод: "[Ломброзо] үстелдің дірілдеуінен бастап, қайтыс болғандардың бейнесі мен дауысына дейін, барлығын бірден жұтып қойды; жаңа да, ежелгі оқиғалардың барлығы, оның сенуіне ынталандырды" деп жазды. Ломброзоның қызы Джина Ферреро өмірінің соңғы жылдары Ломброзо артериосклерозға шалдыққан және оның психикалық және физикалық денсаулығы күйрегенін жазды. Скептик Джозеф Маккейб Ломброзоның спиритизмге сенуіне Палладиноның айла-амалдары себеп болғаны таңқаларлық емес деді.
Self proclaimed the founder of modern scientific psychiatry, Lombroso is purported to have coined the term criminology. He institutionalized the science of psychiatry in universities. His graduating thesis from the University of Pavia dealt with "endemic cretinism". Through his various publications, Lombroso established a school of psychiatry based on biological determinism and the idea that mental illness was via genetic factors. A person's predisposition to mental illness was determinable through his appearance, as explained in the aforementioned criminal atavism segment. Lombroso's theory has been cited as possibly "the most influential doctrine" in all areas studying human behaviour, and indeed, its impact extended far and wide. In particular, Lombroso began searching for a relationship between tattoos and an agglomeration of symptoms eut (which are currently diagnosed as borderline personality disorder). His work stereotyping degenerates can even be seen as an influence behind Benito Mussolini's movement to clean the streets of Italy. In his attempts to develop these notions, while in Moscow in 1897 he travelled to Yasnaya Polyana to meet Lev Tolstoy in hopes of elucidating and providing evidence for his theory of genius reverting or degenerating into insanity. In his exploration of geniuses descending into madness, Lombroso stated that he could only find six men who did not exhibit symptoms of "degeneration" or madness: Galileo, Da Vinci, Voltaire, Machiavelli, Michelangelo and Darwin. In commenting on skull measurements, Lombroso made observations such as, "I have noted several characters which anthropologists consider to belong to the lower races, such as prominence of the styloid apophysis". This observation was recorded in response to his analysis of Alessandro Volta's skull. Lombroso listed the following geniuses, among others, as "sickly and weak during childhood": Demosthenes, Francis Bacon, Descartes, Isaac Newton, John Locke, Adam Smith, Robert Boyle, Alexander Pope, John Flaxman, Nelson, Albrecht von Haller, Körner and Blaise Pascal. Lombroso's work was also criticized by Italian anthropologist Giuseppe Sergi, who, in his review of Lombroso's The Man of Genius—and specifically his classifications and definitions of "the genius"—stated, "By creating a genius according to his own fancy, an ideal and abstract being, and not by examining the personality of a real living genius, he naturally arrives at the conclusion that all theories by which the origin of genius is sought to be explained on a basis of observation, and especially that particular one which finds in degeneration the cause or one of the causes of genius, are erroneous." Sergi went on to state that such theorists are "like the worshippers of the saints or of fetishes, who do not recognize the material from which the fetish is made, or the human origin from which the saint has sprung". As an atheist Lombroso discusses his views on the paranormal and spiritualism in his book After Death – What? (1909) which he believed the existence of spirits and claimed the medium Eusapia Palladino was genuine. The article "Exit Eusapia!" was published in the British Medical Journal on 9 November 1895. The article questioned the scientific legitimacy of the Society for Psychical Research for investigating Palladino a medium who had a reputation of being a fraud and imposter and was surprised that Lombroso had been deceived by Palladino. The anthropologist Edward Clodd wrote "[Lombroso] swallowed the lot at a gulp, from table raps to materialisation of the departed, spirit photographs and spirit voices; every story, old or new, alike from savage and civilised sources, confirming his will to believe". Lombroso's daughter Gina Ferrero wrote that during the later years of his life, Lombroso suffered from arteriosclerosis and his mental and physical health was wrecked. The sceptic Joseph McCabe wrote that because of this it was not surprising that Palladino managed to fool Lombroso into believing spiritualism by her tricks.
Әдебиетке әсері
Тарихшы Дэниел Пик Ломброзоның "19 ғасырдың соңындағы әдебиеттануға қызықты ескерту ретінде" танылатынын айтады, себебі ол сол кездегі танымал кітаптарда еске алынған. Эмиль Золаның "Жануардың ішінде" романындағы Жактың төменгі жағынан алға қарай иілген жақ сүйегі бар деп суреттеледі. Бұл, әсіресе кітаптың соңында, ол кісі өлтіруге құштарлық сезіміне берілген кезде ерекше атап көрсетіледі. Жозеф Конрадтың "Құпия агент" романындағы анархист Карл Юндт Ломброзоны сынап сөз сөйлейді. Лев Толстойдың "Қайта тірілу" романындағы прокурордың көмекшісі Ломброзоның теорияларын Маслованы туа біткен қылмыскер деп айыптау үшін пайдаланады. Брам Стокердің "Дракула" романында граф Дракуланың сыртқы келбеті Ломброзоның қылмыскерлерге тән деп сипаттаған қасиеттерімен сәйкес келеді.
Historian Daniel Pick argues that Lombroso serves "as a curious footnote to late nineteenth century literary studies", due to his referencing in famous books of the time. Jacques in Émile Zola's The Beast Within is described as having a jaw that juts forward on the bottom. It is emphasized especially at the end of the book when he is overwhelmed by the desire to kill. The anarchist Karl Yundt in Joseph Conrad's The Secret Agent, delivers a speech denouncing Lombroso. The assistant prosecutor in Leo Tolstoy's Resurrection uses Lombroso's theories to accuse Maslova of being a congenital criminal. In Bram Stoker's Dracula, Count Dracula is described as having a physical appearance Lombroso would describe as criminal.
Таңдалған мақалалар
"Қылмыстық антропологиядағы көрнекі зерттеулер", "Монист", 1-том, 2-сан, 1890 жыл. "Анархистердің физиономиясы", "Монист", 1-том, 3-сан, 1890 жыл. "Психология әлеміндегі инновация және инерттік", "Монист", 1-том, 3-сан, 1890 жыл. "Италияның 1870 жылдан бергі қазіргі әдебиеті", "Монист", 1-том, 3-сан, 1890 жыл. "Криминалды антропология педагогикаға қолданылуы", "Монист", 6-том, 1-сан, 1895 жыл қазан. "Қоғамдық белгілердің мұрагерлігі", "Форум", 24-том, 1898 жыл. "Колумб моральдық жауапкершіліктен босатылған ба?", "Форум", 27-том, 1899 жыл. "Неге гений қылмыскерлердің типі болмайды", "The International Quarterly", 6-том, 1902 жыл.
"Illustrative Studies in Criminal Anthropology", The Monist, Vol. I, No. 2, 1890. "The Physiognomy of the Anarchists", The Monist, Vol. I, No. 3, 1890. "Innovation and Inertia in the World of Psychology", The Monist, Vol. I, No. 3, 1890. "The Modern Literature of Italy Since the Year 1870", The Monist, Vol. I, No. 3, 1890. "Criminal Anthropology Applied to Pedagogy", The Monist, Vol. VI, No. 1, October 1895. "The Heredity of Acquired Characteristics," The Forum, Vol. XXIV, 1898. "Was Columbus Morally Irresponsible?," The Forum, Vol. XXVII, 1899. "Why Criminals of Genius Have No Type," The International Quarterly, Vol. VI, 1902.
Кіріспе
Макдональд, Артур. Криминология, Чезаре Ломброзоның кіріспесі, Фанк және Вагналс компаниясы, 1893 ж. Драхмс, Август. Қылмыскер, Чезаре Ломброзоның кіріспесі, Макмиллан компаниясы, 1900 ж.
MacDonald, Arthur. Criminology, Introduction by Cesare Lombroso, Funk & Wagnalls Company, 1893. Drahms, August. The Criminal, Introduction by Cesare Lombroso, The Macmillan Company, 1900.