Кіріспе

Сперматогенездің соңғы кезеңі, сперматидтердің жетілуін қамтиды Спермиогенез - сперматозоидтар жетілген сперматозоидтарға айналатын сперматогенездің соңғы кезеңі. Степенің басында сперматид ядросы, Голджи аппараты, центриолы және митохондриясы бар аз-кем дөңгелек клетка; процесстің соңында ол түбегейлі түрде ұзын сперматозоидқа айналады, оның басы, орта бөлігі және құйрығы болады.

Фазалары

Спермиогенез процесі дәстүрлі түрде төрт кезеңге бөлінеді: Голги кезеңі, шапка кезеңі, құйрықтың пайда болуы және жетілу кезеңі.

Голги фазасы

Бұған дейін көбінесе радиалды симметриялы болған сперматидтер полярлық дамуға бастайды. Басы бір шетінен пайда болады, онда Голги аппараты акросомаға айналатын ферменттер жасайды. Екінші шетінде митохондриялар жиналып, дистальдық центриол аксонема түзіле бастаған қалың орталық бөлігін қалыптастырады. Сперматоид ДНК-сы да конденсацияланып, қаптамаға салынады. ДНК-да алдымен белгілі ядролық негізгі ақуыздар жиналады, олар кейіннен сперматидтер ұзарту кезінде протаминдермен ауыстырылады. Нәтижесінде түзілген тығыз жиналған хроматин транскрипциялық белсенді емес.

Кап/акросомалық фаза

Голджи аппараты конденсацияланған ядроны қоршап, акросомальдық шапкаға айналады.

Құйрықтың қалыптасуы

Жасушаның орталық бөлшектерінің бірі ұзартылып, сперматозоидтың құйрығына айналады. Бұл процесте "маншетка" деп аталатын уақытша құрылым көмектеседі. Бұл кезеңде дамушы сперматозоидтар өздерін тіреліп, құйрықтары эпителийден алыс, люмен орталығына қарай бағытталады.

Жетілу кезеңі

Регаудтың қалдық денесі деп аталатын артық цитоплазманы айналадағы Сертоли жасушалары фагоцитозациялайды.

Тұқым шығару

Жетілген сперматозоидтар қорғаныш Sertoli жасушаларынан тұқым түтікшелерінің люменіне шығарылады, содан кейін спермизация деп аталатын процесс өтеді, ол қалған қажетсіз цитоплазма мен органеллдерді алып тастайды. Нәтижесінде пайда болған сперматозоидтар қазір жетіліп, бірақ қозғалмаушылыққа ие емес, сондықтан олар құнарсыз. Қозғалмайтын сперматозоидтар эпидидимиске Сертоли жасушалары бөліп шығаратын ұрық сұйықтығы арқылы перистальтикалық жиырылудың көмегімен жеткізіледі. Эпидидимисте олар қозғалыс қабілетіне ие болады. Алайда, жетілген сперматозоидтардың еркек репродуктивті жүйесінің қалған бөлігі арқылы тасымалдануы сперматозоидтардың қозғалмалылығы арқылы емес, бұлшықет жиырылуы арқылы жүзеге асырылады. Акрозоманың үстіндегі гликопротеинді қабық сперматозоидтың еркек пен әйелдің репродуктивтік жолдары арқылы өтуінен бұрын жұмыртқаны ұрықтандыруына жол бермейді. Тұқымның FPP (простатта өндірілетін ұрықтандыруды ынталандыратын пептид) және гепарин (әйелдің жыныс жүйесінде) ферменттерімен капацитациялануы бұл қабатты алып тастайды және сперматозоидтардың жұмыртқаға байлануына мүмкіндік береді.