Екінші дүниежүзілік соғыстағы американ тыңшысы Вирджиния Холл
Virginia Hall
Вирджиния Холл – американ шпион, 2-дүниежүзілік соғыста SOE және OSS ұйымдарында жұмыс істеген. Француздық қарсыласу қозғалысына көмектескен. Батыл әйел-шпион!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық SOE шпионы
ғимарат
American SOE spy
the building
Вирджиния Холл Гюйот DSC, Croix de Guerre, (6 сәуір 1906 – 8 шілде 1982), Marie және Diane аттарымен белгілі, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ұлыбританияның құпия Арнайы операциялар атқарушы ұйымы (SOE) және Франциядағы Американдық стратегиялық қызметтер кеңсесінде (OSS) жұмыс істеген американдық әйел болды. SOE мен OSS-тің мақсаты – оккупацияланған Еуропада тыңшылық, саботаж және барлау жүргізу, әсіресе нацистік Германияға қарсы. Франциядағы SOE және OSS агенттері қарсылық топтарымен бірігіп, оларға Англиядан парашютпен жіберілген қару-жарақ және жабдықтармен қамтамасыз етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Холл Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) Арнайы іс-қимыл бөлімінде жұмыс істеді. Холл SOE үшін пионер агент болды, ол 1941 жылдың 23 тамызында Виши Франциясына келді, Францияда тұрақты түрде жұмыс істеген алғашқы әйел агент. Ол Лиондағы Heckler желісін құрды. Келесі 15 айда ол "қарсылық қозғалысын ұйымдастыру, агенттерге ақша, қару-жарақ және жабдықтар беру, құлаған ұшқыштарға қашуға көмектесу, жараланған агенттер мен ұшқыштарға баспана және медициналық көмек көрсету саласында сарбаз болды". 1942 жылдың қарашасында немістерге түсіп қалмас үшін Франциядан қашып кетті. 1944 жылдың наурыз айында Saint желісінің мүшесі ретінде OSS-тің сымсыз байланыс операторы ретінде Францияға оралды. Неміс әскерінің әлі де басып алған аймағында және көбінесе басқа OSS агенттерінің көмегінсіз жұмыс істеп, ол француз қарсылық топтарына – Макистарға қару-жарақ, оқыту және басшылық берді, әсіресе Haute Loire аймағында, онда Макистар 1944 жылдың қыркүйегінде американдық армия келгенге дейін аймақты неміс сарбаздарынан тазартты. Немістер оған Артемида деген лақап ат қойды, ал Гестапо оны "барлық одақтас тыңшыларының ең қауіптісі" деп есептеді. Аң ауы кезінде сол аяғының бір бөлігін жоғалтқан Холл "Катберт" деп атаған жасанды аяққа ие болды. Немістер оны "Ақсақ әйел" деп, ал оған көмектескен көптеген SOE агенттері "Лиондық Мари" деп атады.
Virginia Hall Goillot DSC, Croix de Guerre, (April 6, 1906 – July 8, 1982), code named Marie and Diane, was an American who worked with the United Kingdom's clandestine Special Operations Executive (SOE) and the American Office of Strategic Services (OSS) in France during World War II. The objective of SOE and OSS was to conduct espionage, sabotage and reconnaissance in occupied Europe against the Axis powers, especially Nazi Germany. SOE and OSS agents in France allied themselves with resistance groups and supplied them with weapons and equipment parachuted in from England. After World War II Hall worked for the Special Activities Division of the Central Intelligence Agency (CIA). Hall was a pioneering agent for the SOE, arriving in Vichy France on 23 August 1941, the first female agent to take up residence in France. She created the Heckler network in Lyon. Over the next 15 months, she "became an expert at support operations – organizing resistance movements; supplying agents with money, weapons, and supplies; helping downed airmen to escape; offering safe houses and medical assistance to wounded agents and pilots." She fled France in November 1942 to avoid capture by the Germans. She returned to France as a wireless operator for the OSS in March 1944 as a member of the Saint network. Working in territory still occupied by the German army and mostly without the assistance of other OSS agents, she supplied arms, training, and direction to French resistance groups, called Maquisards, especially in Haute Loire where the Maquis cleared the department of German soldiers prior to the arrival of the American army in September 1944. The Germans gave her the nickname Artemis, and the Gestapo reportedly considered her "the most dangerous of all Allied spies." Having lost part of her left leg in a hunting accident, Hall used a prosthesis she named "Cuthbert." She was also known as "The Limping Lady" by the Germans and as "Marie of Lyon" by many of the SOE agents she assisted.
Ерте өмір
Вирджиния Холл 1906 жылғы 6 сәуірде Мэриленд штатының Балтимор қаласында Барбара Вирджиния Хаммель мен Эдвин Ли Холл отбасында дүниеге келді. Ол Роланд Парк Кантри мектебінде, содан кейін Гарвард университетінің Радклифф колледжінде және Колумбия университетінің Барнард колледжінде оқыды, онда француз, итальян және неміс тілдерін зерттеді. Холлдың тағы бір міндеті – Еуропа үстінде атып түсірілген немесе құлаған британдық әуешілдерге Англияға қашып оралуға көмектесу болды. Лионға жеткен әуешілдерге Америка консулдығына барып, "Оливьердің досымын" деу керектігі айтылды. "Оливьер" – Холлдың өзі еді, ол жезөкшехана иесі Гериннің және басқа да достарының көмегімен ондаған әуешілдерді жасырып, тамақтандырып, Франциядан бейтарап Испанияға, ал одан Англияға қашып кетуіне көмектесті. Француздар оны "ла дам ки бойт" деп лақап берді, ал немістер "шалаңқан ханымды" іздестіріліп жатқандар тізіміне қосты.
Virginia Hall was born in Baltimore, Maryland on April 6, 1906, to Barbara Virginia Hammel and Edwin Lee Hall. She attended Roland Park Country School and then Radcliffe College of Harvard University and Barnard College of Columbia University, where she studied French, Italian, and German. Another task Hall took on was helping British airmen, shot down or crashed over Europe, escape and return to England. Downed airmen who found their way to Lyon were told to go to the American Consulate and say they were a "friend of Olivier." "Olivier" was Hall and she, with the help of brothel owner Guérin and other friends, hid, fed, and helped dozens of airmen escape France to neutral Spain and hence back to England. The French nicknamed her "la dame qui boite" and the Germans put "the limping lady" on their most wanted list.
Қашу
1942 жылдың 7 қарашасында Лиондағы Америка консулдығы Холлға Солтүстік Африкаға одақтастардың шабуылы жақын екенін хабарлады. Шабуылға жауап ретінде, 8 қарашада Германия Виши Франциясын басып алуға кірісті. Холл Гестапо мен Абвердің қысымы одан әрі күшейетінін дұрыс болжады және ол ешкімге, тіпті ең жақын байланыстарына да айтпастан Лионнан қашып кетті. Ол Лионнан Перпиньянға пойызбен қашып, содан кейін бір гидпен бірге Пиреней тауларындағы 7500 фут биіктіктегі өткелден Испанияға дейін жаяу өтті, екі күн ішінде 50 мильге дейін жол жүріп, қатты қиындықтарға тап болды. Холл өзінің жасанды аяғын "Катберт" деп атаған еді, және ол қашу алдында SOE-ге "Катберт" жолда оны мазаламауына үміттенедін хабарлады. SOE бұл сілтемені түсінбеді де, "Егер Катберт қиындық тудырса, оны жою керек" деп жауап берді. Испанияға келгеннен кейін, ол шекараны заңсыз кесіп өткені үшін испан билігімен тұтқындалды, бірақ АҚШ елшілігі оны босатуға қол жеткізді. Ол SOE-де Мадридте біраз уақыт жұмыс істеді, содан кейін 1943 жылдың шілдесінде Лондонға оралды, онда ол Британ империясының құрметті мүшесі (MBE) атанды.
On November 7, 1942, the American Consulate in Lyon told Hall that an Allied invasion of North Africa was imminent. In response to the invasion, on November 8, the Germans moved to occupy Vichy France. Hall anticipated correctly that the suppression by the Gestapo and Abwehr would become even more severe and she fled Lyon without telling anyone, including her closest contacts. She escaped by train from Lyon to Perpignan, then, with a guide, walked over a 7,500 foot pass in the Pyrenees to Spain, covering up to 50 miles over two days in considerable discomfort. Hall had named her artificial foot "Cuthbert", and she signaled to SOE before her escape that she hoped that "Cuthbert" would not trouble her on the way. The SOE did not understand the reference and replied, "If Cuthbert troublesome, eliminate him." After arriving in Spain, she was arrested by the Spanish authorities for illegally crossing the border, but the American Embassy eventually secured her release. She worked for SOE for a time in Madrid, then returned to London in July 1943 where she was quietly made an honorary Member of the Order of the British Empire (MBE).
Стратегиялық қызметтер басқармасы
Лондонға оралғанда, SOE басшылары Холлдың өтінішіне қарамастан, оны агент ретінде Францияға жіберуден бас тартты. Олар оның жасырын ашылып, қауіпті екенін айтты. Алайда ол сымсыз байланыс курсына қатысып, Американың Стратегиялық қызметтер кеңсесіне (OSS) жұмысқа өтініш білдірді. Ол арнайы операциялар бөліміне екінші лейтенант шенімен және жалақысымен жалданып, 1944 жылдың 21 наурызында Францияға қайтып келді. Оның жасанды аяғы парашютпен секіруге мүмкіндік бермеді. OSS оған Марселла Монтанье есімді жалған француздық жеке куәлігін берді. Оның кодовое аты Диана еді. OSS командаларының мақсаты – маки деп аталатын қарсылық топтарын қаруландырып, оқыту, осылайша 1944 жылдың 6 маусымында болатын одақтастардың Нормандияға шабуылына қолдау көрсету үшін саботаж және партизандық әрекеттер жүргізе алуы керек еді. Холл жасы үлкен әйел ретінде маскировкаланды, сұр шашымен және шайнау тістері шаруа әйеліне ұқсас етіп тістелген. Ол өзінің ақсауын қарт әйелдің қимылымен жасырды. Оныңмен бірге 62 жастағы Анри Лассо келді. Лассо жаңа Сен желісінің ұйымдастырушысы және жетекшісі болды, себебі әйелдің SOE немесе OSS агенттер желісін басқара алатыны туралы ой тым радикалды саналды. Ол Лассоның радио операторы болды. Олар Францияға келген төртінші және бесінші OSS агенттері еді. Лассо өзімен бірге 5000 британ фунт стерлингіне тең бір миллион франк әкелді, ал Холлдың жанында 500 000 франк болды. Холл Лассодан тез арада бөлініп кетті, оны тым көп сөйлейтін және қауіпсіздікке қауіп төндіретін деп сипаттап, байланыстарына оның қайда екенін айтпауды бұйырды. Ол өзінің француз тіліндегі акценті оның француз еместігін көрсететінін білген соң, онымен бірге жүретін және оның атынан сөйлейтін француз әйелін, мадам Рабутті жалдады. 1944 жылдың наурыз айынан шілдесіне дейін Холл Париждің оңтүстігінде Франция бойынша саяхаттап, кейде қарт сүтші қыз ретінде кейіп таныстырды (және бір рет жасаған сырын неміс сарбаздарына сатты). Ол құлату аймақтарын тауып, ұйымдастырды, бірнеше қауіпсіз үйлерді құрды және Қарсылық қозғалысындағы байланыстарды жаңартты, әсіресе Филипп де Вомекурмен. Ол Шер және Коснеде әрқайсысы жүз адамнан тұратын бірнеше қарсылық топтарын ұйымдастырып, қару-жарақпен қамтамасыз етті. Ол өзінің «жұбайлары» деп атаған үш адамды босату үшін түрмеден қашуды ұйымдастыруға тырысты, бірақ немiс тұтқындарынан босатуға қол жеткізе алмады. Оның қарсылық топтары инфрақұрылымға және неміс сарбаздарына қарсы көптеген сәтті шағын шабуылдар жасады. Содан кейін Холлға оңтүстік Франциядағы макилерге көмектесу міндеті берілді, олар 1944 жылдың 15 тамызында өтетін одақтастардың оңтүстікке шабуылын қолдау үшін немістерді мазалап, қиындық тудыру керек еді. Шілдеде Холл Жоғарғы Луара департаментіне баруға бұйрық берілді, ол 14 шілдеде келді, маскировкасын тастап, штаб-пәтерін Ле Шамбон-сюр-Линьон маңындағы қорада орнатты. Екінші лейтенант шені бар әйел ретінде ол маки топтарына және оларды басқаратын өздігінен жарияланған полковниктерге билігін жүргізуде қиындықтарға тап болды. Ол OSS штаб-пәтеріне: «Сіздер менімен және мен үшін жұмыс істеуге адамдарды жіберіп жатырсыздар, бірақ маған қажетті өкілеттік бермейсіздер», – деп шағымданды. Ол маки басшыларына оларға ақыл-кеңес берген жағдайда оларды қаржыландыратынын және қару-жарақпен қамтамасыз ететінін айтты, бірақ тікенді маки басшылары проблема болып қала берді. Ол шілде айының соңында алған үш ұшақпен жеткізілген заттар мен шығындарға жұмсалған ақша олардың ымыраға келмей қабылдауына себеп болды. Оның аймағындағы макилердің үш батальоны (шамамен 1500 адам) бірнеше саботаж операцияларын сәтті жүргізді. Қазір олар Француз ішкі күштерінің (FFI) бөлігі болып табылады, олар неміс басқыншыларын Ле-Пю-ан-Велайдан кері шегінуге және кері шегінген неміс күштерінің қалған бөлігімен солтүстікке қарай жүруге мәжбүр етті. 25 тамызда Джереми деп аталатын Джедбург командасы үш адамнан құралған. Холл: «Бұл Германияның Жоғарғы Луара департаментінен жою жүргізілгеннен кейін және Ле-Пю азат етілгеннен кейін болды», – деп мысқылдады. Холл және оған жұмыс істейтін бірнеше британдық және американдық әскери офицерлер 22 қыркүйекте Парижге келді. Кейін ол өзінің OSS агенті Пол Голлиотпен бірге Австрияға барып, нацистік қарсылық күштерін көтеру үшін жолға шықты. Нацистердің құлдырауымен Холл мен Голио 1945 жылдың сәуірінде Парижге оралды. Ол есептер жазып, өзіне көмектескен және мақтауларға лайық адамдарды анықтады, содан кейін OSS-тен отставкаға кетті.
On her return to London, SOE leaders declined to send Hall back to France as an agent, despite her requests that they do so. She was compromised, they said, and too much at risk. However, she took a wireless course and contacted the American Office of Strategic Services (OSS) about a job. She was hired by the Special Operations Branch at the low rank and pay of a second lieutenant, and she returned to France on March 21, 1944, arriving by motor gunboat at Beg an Fry east of Roscoff in Brittany. Her artificial leg prevented her from parachuting. OSS provided her with a forged French identification card in the name of Marcelle Montagne. Her codename was Diane. The OSS teams' objective was to arm and train the resistance groups, called Maquis, so they could conduct sabotage and guerrilla activities to support the Allied invasion of Normandy, which would take place on June 6, 1944. Hall was disguised as an older woman, with gray hair and her teeth filed down to resemble that of a peasant woman. She disguised her limp with the shuffle of an old woman. Landing with her was Henri Lassot, 62 years old. Lassot was the organiser and leader of the new Saint network, it being too radical a thought that a woman could lead an SOE or OSS network of agents. She was Lassot's wireless operator. They were the fourth and fifth OSS agents to arrive in France. Lassot carried with him one million francs, equivalent to 5,000 British pounds; Hall had 500,000 francs with her. Hall quickly separated herself from Lassot, whom she characterized as too talkative and a security risk, instructing her contacts not to tell him where she was. Aware that her accent would reveal that she was not French, she engaged a French woman, Madame Rabut, to accompany and speak for her. From March to July 1944, Hall roamed around France south of Paris, posing sometimes as an elderly milkmaid (and on one occasion selling cheese she had made to a group of German soldiers). She found and organized drop zones, established several safe houses, and made and renewed contacts in the Resistance, notably with Philippe de Vomecourt. She organized and supplied with arms several resistance groups of a hundred men each in the Cher and Cosne. She unsuccessfully attempted to organize a jailbreak to gain freedom for three men she called her nephews, captives of the Germans in Paris. Her resistance groups undertook many successful small scale attacks on infrastructure and German soldiers. Hall was next given the job of helping the Maquis in southern France harass the Germans in support of the Allied invasion of the south, Operation Dragoon, which would take place on August 15, 1944. In July, Hall was ordered to go to Haute Loire department, arriving July 14, quitting her disguise, and establishing her headquarters in a barn near Le Chambon sur Lignon. As a woman with the rank of second lieutenant she had problems asserting her authority over the Maquis groups and the self proclaimed colonels heading them. She complained to OSS headquarters, "you send people out ostensibly to work with me and for me, but you do not give me the necessary authority." She told the Maquis leaders that she would finance them and give them arms on condition that they would be advised by her, but the prickly Maquis leaders continued to be a problem. The three planeloads of supplies she received in late July and the money she distributed for expenses gained their grudging acquiescence. The three battalions of Maquisards (about 1,500 men) in her area undertook a number of successful sabotage operations. Now part of the French Forces of the Interior (FFI), they forced the German occupiers to withdraw from Le Puy en Velay and head north with the rest of the retreating German forces. Belatedly, a Jedburgh team of three men, called Jeremy, parachuted in on August 25 to undertake the training and supply of the battalions. Hall commented wryly, "this was after the Germans had been liquidated in the department of the Haute Loire and Le Puy liberated." Hall and several of the British and American military officers working for her left the Haute Loire and arrived in Paris on September 22. Later, she and her OSS agent Paul Golliot journeyed to Austria to foment anti Nazi resistance. With the collapse of the Nazis, Hall and Golliot returned to Paris in April 1945. She wrote reports, and identified people who had helped her and were deserving of commendations, then resigned from the OSS.
Соғыстан кейінгі өмір және өлім
Соғыстан кейін Холл Лионға барып, онда жұмыс істеген адамдардың тағдырын білуге тырысты. Оның ең жақын серіктестері, жезөкшехана иесі Жермен Герен және гинеколог Жан Руссе екеуі де немістер тұтқындап, концлагерлерге жіберді, бірақ олар аман қалды. Ол Ұлыбританиядан Геренге 80 000 франк (400 британ фунты) өтемақы төлеуін ұйымдастырды, бірақ оның көптеген басқа көмекшілері ештеңе алмады. Ол таныған адамдардың көпшілігі аман қалмады, соның ішінде ол "жұбайындар" деп атаған үш ер адам Бухенвальдта атылды. Соғыстан кейін оның желісіне Лионда сатқындық жасаған неміс агенті және дін қызметкері Роберт Алеш тұтқындалып, Парижде атылды. Президент Трумэн медальды көпшілік алдында табыс етуді қалаған, бірақ Холл "әлі жұмыс істеп, жұмысты бастауға асығып барам" деп мәлімдеп, бас тартты. Ол Британ империясы орденінің құрметті мүшесі (MBE) атанды және Франциядан Пальмасы бар Соғыс кресімен марапатталды. Холлдың Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі тәжірибелері туралы айтудан және жазудан бас тартуының нәтижесінде ол өмірінде ұмытылғанға айналды, бірақ оның өлімі "жаңа қызығушылықты" оятып, ол 21-ғасырға дейін сақталды. 1988 жылы оның есімі Әскери барлау корпусының Даңқ залына енгізілді. 2006 жылы, оның туғанына 100 жыл толуына орай, Вашингтондағы француз және британ елшілері оны құрметтеді. 2016 жылы ЦРУ-ның жедел қызметкерлерін даярлайтын орталық Вирджиния Холл экспедициялық орталығы деп аталды. ЦРУ мұражайы өзінің каталогында бес оперативті жеке бөлімдермен көрсетеді. Солардың бірі – Вирджиния Холл, ал қалған төртеуі кейін ЦРУ-ны басқарған адамдар. Ол 2019 жылы Мэриленд әйелдерінің Даңқ залына енгізілді.
After the war, Hall visited Lyon to learn the fate of the people who had worked for her there. Her closest associates, brothel owner Germaine Guérin and gynecologist Jean Rousset, had both been captured by the Germans and sent to concentration camps, but they survived. She arranged 80,000 francs (400 British pounds) compensation from the United Kingdom for Guérin, but most of her other helpers received nothing. Many of the people she knew had not survived, including the three men she had called "nephews," who had been executed at Buchenwald. Robert Alesch, the German agent and priest who had betrayed her network in Lyon, was captured after the war and executed in Paris. President Truman wanted a public award of the medal, but Hall demurred, stating that she was "still operational and most anxious to get busy." She was made an honorary Member of the Order of the British Empire (MBE), and was awarded the Croix de Guerre with Palme by France. Hall's refusal to talk and write about her World War II experiences resulted in her slipping into obscurity during her lifetime, but her death "triggered a new curiosity" which persisted into the 21st century. In 1988 her name was added to the Military Intelligence Corps Hall of Fame. The French and British ambassadors in Washington honored her in 2006, on the 100th anniversary of her birth. In 2016, a CIA field agent training facility was named the Virginia Hall Expeditionary Center. The CIA Museum gives five operatives individual sections in its catalog. One is Virginia Hall; the other four are men who went on to head the CIA. She was inducted into the Maryland Women's Hall of Fame in 2019.
Фильмдер
IFC Films 2020 жылдың қазан айында Вирджиния Холл туралы алғашқы толық метражды фильмін шығарды. Фильмнің әлемдік премьерасы 2019 жылдың маусым айында Эдинбург халықаралық кинофестивалінде өтті, ол D күнінің 75 жылдығына арналған шара болды. Вирджиния Холл рөлін Сара Меган Томас сомдады, ал фильмді Лидия Дин Пилчер түсірді. Бұл фильм Канадада көрермендердің таңдауымен жүлделі болды. "A Call to Spy" 2020 жылы Санта-Барбара халықаралық кинофестивалінде АҚШ-тағы фестивальдік премьерасын өткізді, онда Жамандауға қарсы лиганың "Тұру" сыйлығымен құрметтелді. 2017 жылы Соня Пурнеллдің кітабы негізінде түсірілген және Вирджиния Холл рөлінде Дейзи Ридли ойнайтын "Маңызды емес әйел" фильмі жарияланды.
IFC Films released A Call to Spy in October 2020, the first feature film about Virginia Hall. It had its world premiere at the Edinburgh International Film Festival in June 2019, commemorating the 75th anniversary of D Day. Hall is portrayed by Sarah Megan Thomas, and the film is directed by Lydia Dean Pilcher. The film went on to win the Audience Choice Award in Canada. A Call to Spy had its U. S. festival premiere at the 2020 Santa Barbara International Film Festival, where it was honored with the Anti Defamation League's "Stand Up" Award. The film A Woman of No Importance was announced in 2017, based on the book by Sonia Purnell and starring Daisy Ridley as Hall.