Кіріспе

Британдық жарыс жүргізушісі (1903–1945)

Уильям Чарльз Фредерик Гровер Уильямс (16 қаңтар 1903 – 18 наурыз 1945 (немесе одан кейін көп ұзамай) туған, Уильям Чарльз Фредерик Гровер)

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Себастьян» кодын атқан Гровер Уильямс Францияда құпия британдық Арнайы операциялар атқарушы (SOE) ұйымының агенті ретінде жұмыс істеді. SOE-нің мақсаты – Ось державалары, әсіресе нацистік Германия басып алған елдерде тыңшылық, саботаж және барлау жүргізу болды. SOE агенттері француз қарсылық топтарымен бірігіп, оларды қару-жарақ және жабдықтармен қамтамасыз етті. Гровер Уильямс Париж маңында жұмыс істеген SOE-нің «Chestnut» желісін құрды, үйлестірді және басқарды. «Chestnut» желісі SOE-ден қару-жарақ пен жабдықтарды парашютпен түсіруді ұйымдастырып, оларды қарсылық күштерінің пайдалануы үшін жинақтады. 1943 жылдың тамызында Гровер Уильямс неміс Sicherheitsdienst (SD) қызметімен тұтқындалды. Ол түрмеде ұсталып, 1945 жылдың наурыз айында өлім жазасына кесілді.

Жеке өмірі және ертедегі өмірі

Гровер Уильямс 1903 жылғы 16 қаңтарда Францияның Монтруж қаласында Фредерик пен Германс Гровер отбасында дүниеге келді. Фредерик Гровер – Монтружға қоныс аударған ағылшын жылқы өсіруші еді. Ол француз әйелі Германс Даганмен танысып, көп ұзамай үйленді. Олардың тұңғыш баласы Елизавета 1897 жылы туды. Уильямның тағы екі бауырласы болды – Элис пен Фредерик. Ағылшын әкесі мен француз анасының ұлы Гровер Уильямс француз және ағылшын тілдерін еркін меңгерді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде, Уильям он бір жаста болғанда, ата-анасы оны Ұлыбританиядағы Гертфордширдегі туыстарымен бірге тұруға жіберді. Соғыстан кейін Фредерик Гровер отбасын Монте-Карлоға көшірді. Сонда Уильям әпкесінің жігітінен Rolls Royce жүргізуді үйреніп, автомобильдерге деген қызығушылық танытты. Гровер Уильямс Монакода жүргізуші куәлігін алып, жүргізушілік лицензия алды. Механикаға бейім және моторлы көліктерге құмар Гровер Уильямс 15 жасында үнділік мотоциклін сатып алып, ол оның мақтанышына айналды. Кейін 1920-жылдардың басында ол мотоцикл жарыстарына қатысты, бірақ отбасынан жасыру үшін "W Williams" деген псевдоним қолданды. 1919 жылы ирланд суретшісі Уильям Орпен Париж бейбітшілік конференциясының ресми суретшісі атанды. Орпен Rolls Royce көлігін сатып алып, Парижге оралған Гровер Уильямсты өз шофері етіп алды. Ол кезде Орпеннің Ивонн Аупик есімді сүйіктісі мен модельі болды. Аупик пен Гровер Уильямс жақын дос болып, Аупик пен Орпеннің қарым-қатынасы аяқталғаннан кейін 1929 жылдың қараша айында үйленді. Ол одан алты жас үлкен еді.

Жарыс мансабы

1926 жылға қарай Гровер Уильямс Франция бойынша жарыстарда Бугатти көлігімен жарыса бастады, "W Williams" деген лақап атын пайдаланып, Мирамастағы Прованс Гран-присі мен Монте-Карло раллиіне қатысты. 1928 жылы ол Франция Гран-присінде жеңіске жетті, ал 1929 жылы осы жетістігін қайталады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1940 жылғы 28 ақпанда Гровер Уильямс Британдық Корольдік Армияның Қызмет Корпусына қабылданып, Францияда жүргізуші болып жұмыс істеді. 1940 жылғы маусымда Франция шайқасында нацистік Германия жеңіске жеткеннен кейін Дюнкерктен Англияға эвакуацияланды. Француз және ағылшын тілдерін еркін білгендіктен, ол 1940 жылдың күзінде Арнайы Операциялар Атқарушы ұйымына (SOE) қабылданды. SOE оны агенттікке оқытып, қарапайым сарбаздық шенінен екінші лейтенант шеніне көтерді. 1942 жылғы 29 мамырда Гровер Уильямс және тағы бір SOE агенты Кристофер Берни Франциядағы Ле-Ман қаласының жанына "соқыр" (жерде күту тобы болмаған) парашютпен түсті. Гровер Уильямс Парижге бет алды, онда ол әйелі Ивоннамен қайта қосылды, бірақ қауіпсіздік мақсатында өмір сүру және жұмыс істеу үшін басқа жер табуға мәжбүр болды. Гровер Уильямстың SOE-дегі кодовое аты "Себастиан" болды. Оның SOE-дегі міндеті – "Каштан" деп аталған "ұйықтайтын" жасушаны құру болды, ол SOE бұйрығы бойынша неміс басқыншыларына қарсы әрекет етуге дайындық жасайтын. SOE-нің Париждегі желісін Пьер де Вомекур басқарды, ол "Автогиро" деп аталды, бірақ 1942 жылғы сәуірде немістер "Автогироны" жойды және оның мүшелерін өлтірді немесе тұтқындады. SOE "Каштанды" "Автогироның" орнына қарастырды, бірақ 1942 жылдың соңында "Проспер" желісі құрылғаннан кейін, "Каштан" желісі Парижде екінші деңгейлі желіге айналды, француз қарсыластарының неміс басқыншыларына қарсы соғыс үшін қару-жарақ сақтауға бағытталды. Гровер Уильямс өзінің желісіне екі жарыс жүргізушіні – Роберт Бенуа мен Жан-Пьер Вимильді тартты, ал олар әйелдерін және басқа әйелдерді курьерлер ретінде пайдаланды. Олардың операциялық базасы Париждің оңтүстік-батысындағы Ауффаргис маңындағы Бенуа отбасының мүлігі болды. Гровер Уильямстың басты мәселесі – SOE оған Лондон штаб-пәтерімен байланыс үшін радиооператорды ұсынбады. Бұл мәселе 1943 жылғы қаңтарда Гровер Уильямстың "Проспер" желісінің жаңа келген радиооператоры Джек Агазарянмен байланыс орнатқанда ішінара шешілді. SOE саясаты бойынша әр желіде өз радиооператоры болуы керек және желілер арасында байланысқа тыйым салынған. Бұл саясатқа қайшы, Агазарян "Каштанның" хабарларын Лондонға жіберді. Ақпан айының ортасынан бастап Гровер Уильямс SOE-мен бірлесіп француз қарсыластары үшін қару-жарақ пен басқа да жабдықтарды парашютпен жеткізудің алты операциясын ұйымдастырды. 1943 жылғы наурыз айында SOE Гровер Уильямсқа өз радиооператоры – Роланд Дауленді жіберді. "Каштан" желісі алған қару-жарақ пен жабдықтар болашақта пайдалану үшін сақталды. Гровер Уильямс сондай-ақ Париждегі "Ситроен" зауытында саботаж жасауға тиімді әрекеттер ұйымдастыра алды. Гровер Уильямстың құлдырауы 1943 жылғы 31 шілдеде басталды, осы күні неміс бағытты іздеу фургоны Дауленнің және оның радиостанциясының орнын анықтап, оны тұтқындады. 1 тамызда Роберттің ағасы Морис Бенуа тұтқындалды. Келесі күні Морис Бенуа неміс қауіпсіздік қызметін (SD) Ауффаргистегі Бенуа сарайына жетеледі. Гровер Уильямс сарайдағы тұрақтан жасырынып отырған күйде табылғаннан кейін тұтқындалды. Немістер сарайдан көптеген қару-жарақ пен жабдықтар салынған контейнерлерді тапты. Немістер 4 тамызда Роберт Бенуаны тұтқындады, бірақ ол қашып кетті. Гровер Уильямстың әйелі Ивон оның тұтқындалғанын естігеннен кейін Парижден қашып, Торенц ауылында достарының үйінде паналады.

Түрмеге қамау және өлім

Ұсталғаннан кейін немістер Гровер Уильямсты Париж қаласындағы 84 Avenue Foch мекенжайындағы СД штаб-пәтеріне алып барды, оны тексеру үшін. 1944 жылдың қаңтар айында ол Берлинге жіберіліп, тұтқындарды азаптаумен аты шыққан Рейх қауіпсіздік кеңсесіне қамауға алынды. 1944 жылдың наурыз айында ол Заксенхаузен концлагеріне ауыстырылды. 1945 жылдың наурыз айында нацистік үкімет Гровер Уильямстың да ішінде болған саяси тұтқындар тізіміне қатысты "арнайы қарау" туралы жарлық шығарды. Гровер Уильямс 1945 жылдың көктемінде Саксенхаузенде SOE желісінің тағы бір жетекшісі Фрэнсис Суттлмен бірге өлімге кесілді. Соғыс офисінің ресми қаза тапқандар тізімінде көрсетілген өлім күні, бастапқыда "1.2.1945 немесе одан кейін жақын арада" деп көрсетілген, кейін "18.3.1945 немесе одан кейін жақын арада" деп өзгертілді.

Соғыстан кейін Гровер Уильямстың жесірі Ивонн Нормандиядағы Амфревилл-ла-Кампань ауылына қоныстанды, онда ол терьер тұқымдас итті өсіретін шаруашылықпен айналысты. Ол 1973 жылы 77 жасында қайтыс болды. Роберт Бенуастың немересі және басқалар Уильям Гровер Уильямстың соғыстан аман қалғанын және 1948 жылдан бастап Ивоннмен "Георж Тамбал" деген жалған есіммен оның қайтысына дейін бірге өмір сүргенін мәлімдеді. 1983 жылы Тамбал велосипедпен келе жатқанда неміс жүргізушісінің соққысынан қаза тапты.

Гран-при жеңімпаздары

ЖылGrand PrixОрналасқан жеріАвтокөлікЕсеп1928 French Grand PrixSaint GaudensBugatti Type 35Есеп1929 Монако Grand PrixMonte CarloBugatti Type 35Есеп French Grand PrixLe MansBugatti Type 35Есеп1931 Бельгия Grand Prix †Spa FrancorchampsBugatti Type 51Есеп Grand Prix de la BauleLa BauleBugatti Type 51Есеп1932 Grand Prix de la BauleLa BauleBugatti Type 51Есеп1933 Grand Prix de la BauleLa BauleBugatti Type 54Есеп† Гровер Уильямс Каберто Коннеллимен бірге бір көлікпен жүрді.