Кіріспе

Британдық суретші (1918–1998)

Брайан Джулиан Уорри Стоунхаус MBE (1918 жылдың 29 тамызы – 1998 жылдың 2 желтоқсаны) – ағылшын суретшісі және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Арнайы операциялар тобының (Special Operations Executive) агенты. Ол Англияның Торквей қаласында дүниеге келген, және оның Дэйл есімді бір бауыры болған. Оның отбасы Францияға көшкен кезде, ол Па-де-Кале аймағындағы Вимеро қаласындағы мектепке барып оқыды. 1932 жылы Ұлыбританияға оралғаннан кейін, ол Ипсвич өнер мектебінде білім алды.

Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары

Стоунхаус суретші болып жұмыс істеді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Аумақтық армияға қосылды. Кейіннен ол Корольдік артиллерияға шақырылды. 1940 жылы ол Норвегиядан эвакуацияланған француз әскерлеріне Гласгоу қаласында аудармашы болып жұмыс істеді. 1941 жылдың күзінде ол 121 офицерлік кадет бөлімінде комиссия алуға дайындықтан кешіп жатқанда, Арнайы операциялар басқармасы онымен байланысқа түсті. Француз тілін жақсы білгендіктен, SOE оны Celestin атты шартты кодымен сымсыз байланыс операторы ретінде жұмысқа алды. 1942 жылдың 1 шілдесінде Стоунхаус Луара аймағындағы Тур қаласының жанындағы Францияның оккупацияланған аймағына парашютпен түсті. Оның радиосы ағашқа ілігіп, оны түсіруге бес түн кетті. Соңғыда оны алып шыққаннан кейін радио дұрыс жұмыс істемеді және байланыс адамы оған Лионға көшуді бұйырды. Қыркүйек айында ол басқа агент, Бланш Шарлемен бірге жасырын тұратын жерге барып, басқа SOE агенттерімен байланыс жасады. Тамыз айында ол Лондонмен тұрақты байланыста болды. Бірақ ол салмақтырақ болып, тым көп және тым ұзақ хабар жіберді. Осының салдарынан неміс бағытталған құралдары оның орнын анықтап, милиция 1942 жылдың 24 қазанында Лион маңында оны тұтқындады. Шарле де тұтқындалды, бірақ кейін Лондонға қашып құтыла алды. Соғыстан кейін Стоунхаус Шарле өзін-өзі өлтіруге тырысқанын білді. Кастрес түрмесінде гестапо Стоунхаусты жеке камераға алып, оны жиі және қатыгез сұраққа тартып мазалады. Желтоқсан айында ол Париждегі Френе түрмесіне ауыстырылып, одан әрі тергелді. Соңында ол басқа SOE тұтқындарымен бірге Германияға жіберілді, соның ішінде Альберт Гериссе, Pat O'Leary желісінің ұйымдастырушысы, және Гериссенің австралиялық радиооператоры Том Грум. 1943 жылдың қазан айында олар Саарбрюкенге жетіп, қараша айында Маутхаузен концлагеріне жіберілді. Ол қысқа уақыт бойы Венадағы Люфтваффе зауыдының лагерінде болды. 1944 жылдың ортасында ол Гериссемен бірге, басқаша айтқанда Пэт О'Лиримен Эльзастағы Натцвайлер-Штрут концлагеріне ауыстырылды. Стоунхаус лагерь командиріне, күзетшілерге және олардың отбасыларына суреттер салып, өмірін сақтап қалды. Бес түрмеде болған кезінде Стоунхаус ешқашан форма киген офицерді суреттемеймін деген жеке сертіне адалдығын сақтады. Натцвайлер-Штруттан Стоунхаус Дахау концлагеріне жіберілді, ол жерден 1945 жылдың 29 сәуірінде АҚШ әскерлері оны босатып алды. Отанына оралғаннан кейін ол әскери орденмен марапатталды. Соғыстан кейін ол әскерде қалды және Германияның Франкфурт қаласындағы Одақтас Бақылау комиссиясында капитан болып жұмыс істеді, онда ол гестапо мен СС мүшелерін сұраққа тартуға көмектесті.

Соғыстан кейінгі

1946 жылдан кейін Стоунхаус АҚШ-та сән суретшісі ретінде мансабын жалғастырды, Vogue, Harper's Bazaar және Elizabeth Arden сияқты журналдар үшін суреттер салған. 1979 жылы ол Ұлыбританияға оралып, портретші болды. Оның клиенттерінің арасында патшалық отбасының мүшелері де болды. Ол көп рет сурет салған Король-ананың соңғы портреттерінің бірі әлі де Лондонның Арнайы күштер клубында ілінген. Өмірінің соңғы жылдары Стоунхаус Теософиялық қоғамның Біріккен ложасының Лондон бөлімшесінде тұратын белсенді теософист болды.

Брайан Стоунхаустың өнері

Францияда жұмыс істеген кезде Стоунхаус кездескен адамдарды суреттеу мен сызуын жалғастырды. Moyse's Hall Museum Bury St Edmunds VE Day (Еуропадағы Жеңіс күні) / VJ Day (Жапониядағы Жеңіс күні) көрмесінен кейін коллекцияларды тапты және тапсыруға көмектесті, оған отбасы Брайанның суреттерін және басқа да жеке заттарын сатып алған. 2015, 2016 және 2017 жылдар.