Кіріспе
Минималды шектеулермен лицензия
Рұқсаттамалы бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы, кейде BSD сияқты немесе BSD стиліндегі лицензия деп те аталады.
Анықтамалар
Ашық бастапқы код бастамасы рұқсат етілген бағдарламалық жасақтама лицензиясын «көшірмелік құқық шектеуі жоқ лицензия ретінде, пайдалану, өзгерту және қайта тарату еркіндігіне кепілдік беретін лицензия» деп анықтайды. GitHub-тың choosealicense сайтындағы MIT лицензиясы «адамдарға сіздің кодыңызбен қалағандай әрекет етуге мүмкіндік береді, егер олар сізге авторлық құқықты көрсетсе және сізді жауапкершілікке тартпаса» деп сипатталған. Калифорния Батыс құқық мектебінің newmediarights.com сайты оларды былай анықтады: «BSD, MIT және Apache лицензиялары сияқты «BSD-ге ұқсас» лицензиялар өте кең мүмкіндіктер береді, лицензияланған кодтың бастапқы бөліктерін сіздің кодыңыз және/немесе құжаттамаңызда бастапқы әзірлеушілерге сілтеу жасаудан басқа көп нәрсе талап етпейді».
Көшірмемен салыстыру
Copyleft лицензиялары көбінесе түпнұсқа жұмыстың copyleft лицензиясы бойынша кез келген өзгертілген нұсқаларының бастапқы кодын өзара жариялауды талап етеді. Рұқсаттамалы лицензиялар, керісінше, бағдарламалық жасақтаманың өзгертілген нұсқаларының тегін және қоғамға қолжетімді болып қалатынына кепілдік беруге тырыспайды, көбінесе бастапқы авторлық құқық туралы хабарламаны сақтауды ғана талап етеді. Лицензияның қаншалықты бос екенін анықтау оңай өлшенетін нәрсе емес және көбінесе соңғы пайдаланушылардың мақсаттарына байланысты. Егер соңғы пайдаланушылар бағдарламашылар болса, кейбіреулері үшін басқалар жазған бастапқы кодты өзгерту және пайдалану құқығы болуы маңызды, мүмкін оны меншік кодқа енгізіп, одан ақша табу (сондықтан олар рұқсаттамалы лицензияларды өздеріне берілген "құқық" ретінде қарастырады), ал басқа бағдарламашылар үшін олардың еңбегі ешқашан пайдаланылмайтынына көз жеткізу әлдеқайда құнды болуы мүмкін (сондықтан олар copyleft лицензияларын өздеріне берілген "құқық" ретінде қарастырады). Сонымен қатар, соңғы пайдаланушылар бағдарламашылар болуы міндетті емес, мұндай жағдайда copyleft лицензиялары оларға бағдарламалық жасақтаманы ақысыз бағдарламалық жасақтама ретінде қол жеткізуге мәңгілік құқық береді, оның жабық кодқа айналуына жол бермейді, ал рұқсаттамалы лицензиялар бағдарламашы емес соңғы пайдаланушыларға ешқандай құқық бермейді, және рұқсаттамалы лицензиямен шығарылған бағдарламалық жасақтама бір күні пайдаланушының білмейтін жағдайда жабық кодты зиянды бағдарламаға айналуы мүмкін. Рұқсаттамалы лицензиялар copyleft лицензияларына қарағанда лицензиялық үйлесімділіктің кең ауқымын ұсынады, оларды еркін біріктіру және араластыру мүмкін емес, өйткені олардың өзара талаптары бір-бірімен қайшы келеді.
Қоғамдық доменмен салыстыру
Computer Associates Int'l v. Altai ісінде "қоғамдық домен" термині авторлық құқықтан әдейі бас тартылған жұмыстарға емес, кеңінен тараған және рұқсат ету арқылы қолданылған жұмыстарға қатысты қолданылды. Дегенмен, рұқсаттамалы лицензиялар жұмысты толығымен қоғамдық доменге берумен бірдей емес. Рұқсаттамалы лицензиялар көбінесе белгілі бір шектеулі талаптарды қояды, мысалы, бастапқы авторларды көрсетуді (атрибуция). Егер жұмыс шынымен қоғамдық доменде болса, мұндай талап заңды түрде міндетті болып табылмайды, бірақ АҚШ-та авторлық құқықты тіркеу үшін бұрын жарияланған материалды ашу қажет, ал атрибуция академиялық ортада этикалық талап ретінде қарастырылуы мүмкін. Рұқсаттамалы лицензияларды жақтаушылар кейбір заң жүйелерінде бұл құқықтық мәселе тудыруы мүмкін деген себеппен бағдарламалық құралды қоғамдық доменге шығаруға тырыспауды жиі ұсынады. Қоғамдық доменге балама лицензиялар осы мәселені шешуге бағытталған, авторлық құқықтан бас тарту заңды түрде мүмкін болмаған жағдайларда резервтік рұқсаттамалы лицензияны ұсынады және кейде көптеген рұқсаттамалы лицензиялардағыдай кепілдіктерден бас тартуды қамтиды.
Лицензияның үйлесімділігі
Жалпы рұқсаттамалы лицензиялар көп жағдайда басқа бағдарламалық қамтамасыздыма лицензияларымен жақсы үйлесімділікке ие. Олардың шектеусіздігіне байланысты, көптеген рұқсаттамалы бағдарламалық қамтамасыздыма лицензиялары тіпті басқа лицензиялармен үйлесімсіз copyleft лицензияларымен де үйлесімді болады. Бірақ, 4 тармақты BSD лицензиясы, PHP лицензиясы және OpenSSL лицензиясы сияқты кейбір ескі рұқсаттамалы лицензияларда авторлық құқық иесін атауды талап ететін жарнамалық материалдарға қатысты шарттар болды, бұл оларды copyleft лицензияларымен үйлесімсіз етті. Дегенмен, MIT лицензиясы, 3 тармақты BSD лицензиясы және zlib лицензиясы сияқты қазіргі танымал рұқсаттамалы лицензияларда жарнамалық шарттар жоқ және олар көбінесе copyleft лицензияларымен үйлесімді. Кейбір лицензиялар туынды жұмыстарға қосымша шектеулер қоюға болмайды деген шектеуді қоюға рұқсат бермейді. Мысалы, CDDL және MsPL осыған жатады. Алайда, мұндай шектеулер лицензияны рұқсаттамалы ашық кодты бағдарламалық қамтамасыздыма лицензияларымен де үйлесімсіз етеді.
Қабылдау және асырап алу
1980-жылдардың ортасынан бері қолданылып келе жатқанмен, бірнеше авторлар 2010-жылдары рұқсаттамалы лицензиялардың танымалдылығының артуын байқады. 2015 жылдың мәліметі бойынша, рұқсаттамалы лицензия болып табылатын MIT лицензиясы ең көп қолданылатын ашық кодты бағдарламалық қамтамасыз ету лицензиясы, одан кейін GPLv2 келеді.