Жеке құпиялылық құқығы және электрондық хаттардың қорғалуы

Құпиялылық құқығы: электрондық хаттардың қауіпсіздігі, деректерді жинау және жеке өмірге цифрлық технологиялардың қатысуы туралы маңызды ақпарат.

14 мин оқу

100%

Дереккөз: Email privacy — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Жеке құпиялылық құқықтарын қорғау туралы шолу

Электрондық поштаның құпиялылығы

2022 жылы жеке құпиялылық туралы 1890 жылғы заңды мақалаға ("бірге болуға құқық") қатысты қарастыруда "цифрлық технология жеке таңдау және мінез-құлық арқылы, сондай-ақ түрлі бақылау түрлері арқылы өмірімізге енуге рұқсат етілді" делінген. Электрондық хат өзінің түпкілікті мекенжайына жету үшін сенімсіз аралық компьютерлерден (электрондық пошта серверлері, интернет-провайдерлер) өтуі керек, және оған рұқсатсыз кірген-кірмегенін анықтау мүмкін емес. Ақпарат пайдаланушының компьютерінен электрондық пошта қызметін ұсынушыға жіберілген кезде, көбінесе пайдаланушының білмейтін деректерді жинау процесі жүзеге асырылады. Деректерді жинаудың белгілі бір әдістері (маршрутизаторлар) деректердің құпиялылығына қатысты мәселелерді шешу үшін қолданылады, бірақ пайдаланушыға зиян келтіруі мүмкін басқалары да бар. Бұл конверттегі жабық хаттан өзгеше, оның конвертін мұқият қарап, оның бұрын ашылғанын анықтауға болады. Осы тұрғыдан алғанда, электрондық хат поштаға ұқсас, оның мазмұны оны қолға алған әркімге көрінеді. Электрондық хаттарға рұқсатсыз кіруді қиындататын, тіпті мүмкін емес ететін технологиялық шешімдер бар. Алайда, электрондық хабарламалар көбінесе мемлекеттік шекараны кесіп өтетін болғандықтан, және әртүрлі елдерде электрондық хаттарға кімнің кіре алатынын реттейтін әртүрлі ережелер мен нормалар бар, сондықтан электрондық поштаның құпиялылығы күрделі мәселе болып табылады. Компаниялардың электрондық пошта саясаты болуы мүмкін, ол қызметкерлерді жеке электрондық пошта немесе кейде тіпті жұмыс электрондық поштасы арқылы меншік ақпаратты және компанияның құпия ақпаратын жіберуден тыйымдайды. Әріптестерге компанияның есептерін, құпия ақпаратты қамтитын слайд-шоу презентацияларын немесе электрондық хабарламаларды жіберуге рұқсат етілмейді.

Технологиялық шешімдер

Электрондық пошта арқылы байланыстың құпиялылығын арттыру үшін кейбір техникалық шешімдер бар. Хабардың мазмұнын электрондық пошта жіберілгеннен кейін қорғау мүмкін болғанымен, метадеректерді – мысалы, кімге және кімнен электрондық пошта келгенін – қорғау өте қиын. Белгілі бір технологиялық шаралар болғанымен, олардың кеңінен қолданылуы төмен пайдалану ыңғайлылығынан туындайтын мәселе.

Шифрлау

Хилари Орманның айтуынша, электрондық поштаны шифрлеу алғаш рет 1980 жылдардың ортасында жасалған. Ол электрондық поштаны шифрлеу – жеке электрондық хаттардың құпиялылығын қорғайтын күшті құрал екенін мәлімдейді. Шифрлеу электрондық пошта протоколының әртүрлі деңгейлерінде жүзеге асырылуы мүмкін.

Көлік деңгейіндегі шифрлау

Электрондық пошта протоколының бастапқы дизайны бойынша, электрондық пошта серверлері арасындағы байланыс қарапайым мәтін түрінде болды, бұл үлкен қауіпсіздік қатеріне әкеп соқты. Соңғы жылдары электрондық пошта серверлері арасындағы байланысты шифрлеу үшін түрлі механизмдер ұсынылды. Ең көп қолданылатын кеңейтулердің бірі – STARTTLS. Бұл қарапайым мәтіндік байланыс үстіндегі TLS (SSL) қабаты, ол электрондық пошта серверлеріне қарапайым мәтіндік байланысты шифрланған байланысқа жаңартуға мүмкіндік береді. Егер жіберуші және алушы тараптардағы электрондық пошта серверлері шифрланған байланысты қолдайтын болса, пошта серверлері арасындағы байланысты тыңшыл жаза алмайды, электрондық хаттың мазмұнын көре алмайды. Электрондық пошта клиенті мен электрондық пошта сервері арасындағы байланыс үшін де ұқсас кеңейтулер бар.

Түптен-түсті шифрлау

Аяқтан аяққа шифрлау кезінде деректер тек қана соңғы нүктелерде шифрланады және шифрдан шығарылады. Яғни, аяқтан аяққа шифрлау арқылы жіберілген электрондық хат жіберушіде шифрланады, жолда электрондық пошта қызметтері үшін оқылмайтын болады, содан кейін алушының құрылғысында шифрдан шығарылады. Ең маңыздысы, электрондық хат тек соңғы пайдаланушының компьютерінде ғана шифрдан шығарылады және электрондық пошта қызметіне, оны шифрлауға қажетті кілттері болмағандықтан, шифрланған, оқылмайтын күйде қалады. Кейбір электрондық пошта қызметтері аяқтан аяққа шифрлауды автоматты түрде қолданады. OpenPGP – бұл соңғы пайдаланушыларға электрондық хаттың мазмұнын шифрлауға мүмкіндік беретін деректерді шифрлау стандарты. Пайдаланушыларға хабарламаны жібермес бұрын алушының ашық кілтін пайдаланып шифрлауға мүмкіндік беретін түрлі бағдарламалық қамтамасыз ету және электрондық пошта клиенттеріне арналған қосымшалар бар. OpenPGP негізінен әрбір электрондық пошта мекенжайын ашық/жеке кілт жұбымен байланыстыратын ашық кілттің криптографиялық схемасын қолданады. OpenPGP соңғы пайдаланушыларға сервердің көмегінсіз электрондық хатты шифрлауға және оны тек мақсатталған алушы ғана оқи алатынына көз жеткізуге мүмкіндік береді. Дегенмен, OpenPGP-де қолдануға қатысты қиындықтар бар – пайдаланушылар ашық/жеке кілт жұптарын орнатуы және ашық кілттерді кеңінен қолжетімді етуі керек. Сонымен қатар, ол электрондық хаттың тек мазмұнын ғана қорғайды, метадеректерді емес – сенімсіз тарап электрондық хатты кімге және кімнен жібергенін байқауға мүмкіндік алады. Аяқтан аяққа шифрлау схемаларының жалпы кемшілігі – егер серверде шифрлау кілттері болмаса, серверлік іздеуге қол жеткізуге болмайды, бұл қолдану ыңғайлылығына әсер етеді.

Архитектуралық әсері

Жүйенің архитектурасы құпиялылық кепілдіктеріне және ақпараттың таралуы мүмкін жерлерге де әсер етеді. Электрондық пошта протоколы бастапқыда электрондық пошта клиенттері үшін – электрондық поштаны серверден уақыт-уақыт жүктеп алып, пайдаланушының компьютеріне сақтайтын бағдарламалар үшін жасалған. Дегенмен, соңғы жылдары қолданудың қарапайымдылығы мен пайдаланушыларға бағдарлама орнату қажеттілігі болмағандықтан веб-поштаны пайдалану артып келеді. Құпиялы хабар алмасу жүйесі ұйымдардың (ауруханалар, банктер және т.б.) құпия ақпараттың таралуын бақылауға ниеттенген жағдайда қолданылады. Құпиялы хабар алмасу веб-пошта сияқты жұмыс істейді, яғни пайдаланушы алған хабарларды оқу үшін компания немесе ұйымға тиесілі веб-сайтқа кіруі керек. Құпиялы хабар алмасу және веб-пошта екеуінде де барлық электрондық пошта деректері электрондық пошта провайдерінің серверлерінде сақталады, демек рұқсатсыз қол жеткізуге немесе мемлекеттік органдардың араласуына ұшырауы мүмкін. Алайда, электрондық пошта клиенттерін пайдаланғанда, клиент хабар келген кезде оның көшірмесін жүктеп алып, серверден жоюға болатындай етіп конфигурациялауға болады. Сервер электрондық поштаның көшірмесін жойғанын кепілдік беруге болмаса да, бұл жақсы ниетті электрондық пошта серверінің операторына сот шешімі келген жағдайлардан қорғауды қамтамасыз етеді.

Басқа айналмалар

Шифрлау хабарламаның мазмұнын қорғауға мүмкіндік берсе де, ол метадеректерді қорғауға жеткіліксіз. Теориялық тұрғыдан алғанда, аралас желілер байланыстың анонимділігін қорғау үшін қолданылуы мүмкін (кім кіммен байланысқан). Тағы бір қолданылған шешім – хабарламаны веб-пошта жүйесінде жоба ретінде сақтап, веб-поштаға кіру туралы деректерді күтілетін алушымен бөлісу. Бұл әдіс, «өлген пошта жәшігінің» мысалы ретінде, жіберілген электрондық поштаға негізделген кез келген бақылауды жоққа шығарады. Дегенмен, бұл әдіс Петреус жанжалына қатысушылардың жеке өмірін қорғауға сәтсіз аяқталды; байланысы жоқ қылмыстық іс бойынша тергеу басталғаннан кейін, тараптар арасындағы хабар алмасу ФБР-ға белгілі болды.

АҚШ Конституциясы бойынша қорғаныс

Америка Құрама Штаттарының Конституциясына төртінші түзетуде: «Халықтың өз кісілері, үйлері, құжаттары мен мүліктеріне қатысты, негізсіз іздестірулер мен тәркілеулерден қорғалу құқығы бұзылмайды» деп көрсетілген. Бұл түзету адамдардың жеке өміріне, қадір-қасиетіне және үкімет қызметкерлерінің немесе олардың басшылығымен әрекет ететіндердің кейбір еріксіз және жолдан шығу әрекеттеріне қарсы қауіпсіздігіне кепілдік береді. Төртінші түзету мемлекеттік қызметтен жеке адамның жеке өмірін қорғау үшін жиі қолданылады. Жұмыс берушілердің электрондық поштасы жағдайында «халық» деген сөздер кең ауқымды болып көрінуі мүмкін және кез келген қызметкерді қамтиды, бірақ бұл түзету (немесе АҚШ Конституциясының кез келген бөлігі) жеке сектор қызметкерлерінің құпиялылық мүддесін қорғау үшін түсіндірілмеген. Ал мемлекеттік сектордағы федералды, штаттық және жергілікті мемлекеттік қызметкерлердің жеке өміріне қатысты заңмен қорғалады. Төртінші түзетуде көрсетілген қорғау шексіз емес. Мысалы, О'Коннор Ортегаға қарсы іс бойынша мемлекеттік аурухананың қызметкерлері, дәрігер Магно Ортеганы жұмыс орнында орын алған ықтимал заңбұзушылықтар туралы тергеуді күтіп, әкімшілік демалысқа жібергеннен кейін, оның кеңсесін іздестірді. Доктор Ортега ауруханаға қарсы шағымданып, оның төртінші түзетудегі құқықтарын бұзғанын айтты. Аудандық сот іздестіруді дұрыс деп тапты, бірақ апелляциялық сот іздестірудің доктор Ортеганың төртінші түзетудегі құқықтарын бұзғанын анықтады. Жоғарғы Сот төменгі екі сотпен келіспеді. Сот шешімі екі факторды қарастыруға негізделді: (i) доктор Ортеганың жеке өмірін сақтауға құқығының орындылығы және (ii) доктор Ортеганың кеңсесін іздестірудің орындылығы. Соттың пікірінше, доктор Ортега жеке кабинетке ие болғандықтан, оның жеке өмірін сақтауға құқығы бар. Алайда Сот оның кеңсесін іздестіруді жұмысына байланысты деп тапты. Ол үкіметтің жұмыс орнының тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету қажеттілігін, егер құпиялылық күтімі орынды болса да, қызметкердің жеке өмірін күтуден артық деп санайды. Жұмыс ортасы әр түрлі болғандықтан, мемлекеттік сектор қызметкерінің жеке өмірін сақтауға құқығының талаптары әрбір жағдайда жеке анықталуы керек. Сот қараған факторлар мыналарды қамтиды: (i) қызметкерлерге хабарлау, (ii) қызметкердің үстел немесе файл шкафтарының кілттерін тек қана иеленуі, (iii) үкіметтің құжаттарға қол жеткізу қажеттілігі және (iv) үкіметтің жазбалар мен мүлікті қорғау қажеттілігі. Ортега шешімін ескере отырып, электрондық поштаға қатысты конституциялық қорғаудың көлемі анық емес. Құлыпталған үстел немесе файл шкафы сияқты электрондық пошта құлыпталмайды; жұмыс беруші жүйедегі барлық хабарламаларға қол жеткізе алады. Осылайша, электрондық поштаға қатысты мемлекеттік сектор қызметкерінің құпиялылыққа қатысты заңды үміттері төмендегені деп айтуға болады. Кейбір жағдайларда АҚШ конституциялық қорғауы жеке сектор қызметкерлеріне де қолданылуы мүмкін. Бұл жеке сектор қызметкері «үкімет тарапынан жеткілікті әрекеттер жасалғанын» дәлелдей алса ғана мүмкін болады.

The Fourth Amendment to the United States Constitution provides that “[T]he right of the people to be secure in their persons, houses, papers, and effects, against unreasonable searches and seizures, shall not be violated.” This Amendment guarantees the privacy, dignity, and security of persons against certain arbitrary and invasive acts by officers of the government or those acting at their direction. The Fourth Amendment is often invoked to protect individual privacy rights against government activities. In the case of employer emails, although the words “the people” may appear to be broad and to include any employee, this amendment (or any other part of the United States constitution) has not been interpreted to protect the privacy interest of private sector employees. By contrast, public sector employees of federal, state, and local governments usually have privacy protection under the United States Constitution. The protection under the fourth Amendment is not unlimited. For example, in O'Connor v. Ortega, the officials at a State Hospital, after placing Dr. Magno Ortega on administrative leave pending an investigation into possible workplace improprieties, searched his office. Dr. Ortega filed an action against the hospital alleging that the search violated his Fourth Amendment rights. The district court found that the search was proper, but on appeal the circuit court found that the search did violate Dr. Ortega's Fourth Amendment rights. The Supreme Court disagreed with both the lower courts. The Court's decision was based on consideration of two factors (i) whether Dr. Ortega had a reasonable expectation of privacy, and (ii) whether the search of Dr. Ortega's office was reasonable. The Court held that because Dr. Ortega had a private office, he had a reasonable expectation of privacy. However, the Court also found the search of his office to be reasonable because it was work related. It considered the government's need to ensure efficient operation of the workplace as outweighing an employee's expectation of privacy, even if the privacy expectation is reasonable. Since work environments vary, a public sector employee's expectation of privacy must be determined on a case by case basis. Factors the Court considered included (i) notice to employees, (ii) exclusive possession by an employee of keys to a desk or file cabinet, (iii) the government's need for access to documents, and (iv) the government's need to protect records and property. In view of the Ortega decision, the extent of constitutional protection with respect to emails is unclear. Unlike a locked desk or file cabinet, emails are not locked; the employer has access to all messages on the system. Thus, it may be argued that with respect to email, the public sector employee's legitimate expectations of privacy are diminished. In some cases, the US constitutional protection can also extend to private sector employees. This is possible when a private sector employee can demonstrate "involved sufficient government action".

Мемлекеттік конституция бойынша қорғау

Кем дегенде 10 штаттың (Аляска, Аризона, Калифорния, Флорида, Гавайи, Иллинойс, Луизиана, Монтана, Оңтүстік Каролина және Вашингтон) мемлекеттік конституциялары жеке тұлғаларға жеке өмірге қатысты айқын құқық береді. Осы штаттардың кейбіреулерінде жеке өмірді қорғау шаралары АҚШ Конституциясының Төртінші түзетуімен үйлеседі, бірақ көбінесе жеке өмірге қатысты нақты сілтемелер қосады. Сонымен қатар, басқа штаттардың жалпы конституциялық ережелері соттар тарапынан түрлі типтегі жеке өмірге құқықтарды орнатып қойған деп түсіндірілді. АҚШ Конституциясындағы құқықтар сияқты, штаттық конституциялардағы жеке өмірге құқық әдетте мемлекеттік органдардың әрекеттерінен, жеке ұйымдардан емес, қорғауды қамтиды. 1972 жылы Калифорния штаттық конституциясының 1-бабының 1-тармағына жеке өмірді қорғау ережесін қосып, түзетулер енгізді. Кейін Калифорния апелляциялық соты мемлекеттік және жеке сектор мүдделеріне қатысты жеке өмірге құқық бар екенін шешті. Сонымен қатар, Сорока мен Дейтон Хадсон корпорациясы арасындағы сот ісінде Калифорния апелляциялық соты бұл көзқарасты бекітіп, жұмыс берушінің қызметкерлерінің жеке өміріне "маңызды себептер" болмаса, араласуға құқығы жоқ деп шешті. 2014 жылдың тамызында Миссури штаттық конституциясында (1-бап, 15-тармақ) электрондық байланыстарды немесе деректерді, мысалы ұялы телефондарда және басқа электрондық құрылғыларда кездесетін ақпаратты негізсіз іздеуден және тәркілеуден қорғауды қамтитын айқын ережелерді бекіткен алғашқы штат болды.

Федералды жарғылар

Электрондық хабарламалардың мазмұнын нақты уақытта ұстап алу туралы заңға сәйкес тыйым салынған, ал Pen Register Act электрондық хабарламаның мазмұнсыз бөлігін ұстап алудан қорғайды. "Жіберушіден" және "Алушыға" жолдары, жіберушінің/алушының IP-мекенжайымен бірге мазмұннан тыс ақпарат ретінде қарастырылады, ал тақырыбы мазмұнның бір бөлігі ретінде қарастырылады. Электрондық пошта компьютерге (электрондық пошта серверіне/пайдаланушы компьютеріне) сақталғаннан кейін, ол сақталған коммуникациялар туралы заңға (Электрондық коммуникациялардың құпиялылығы туралы заңның II бөлімі) сәйкес рұқсатсыз қол жеткізуден қорғалады. АҚШ-та 180 күн өткеннен кейін үшінші тарап серверінде сақталған электрондық пошта хабарламалары Электрондық коммуникациялардың құпиялылығы туралы заң бойынша қорғалған коммуникация мәртебесін жоғалтады және жай ғана деректер базасына жазылады. Осы мерзім өткеннен кейін мемлекеттік органға провайдерден электрондық поштаға қол жеткізу үшін ордердің орнына сотқа шақыру жеткілікті. Алайда, егер электрондық пошта серверде емес, пайдаланушының жеке компьютерінде сақталса, полиция алдымен мазмұнын тәркілеу үшін ордер алуға тиіс. Бұл заңның ескіргендігі сынға ұшырады, себебі бұл заң жазылған кезде веб-пошта серверлерінде өте жоғары сыйымдылықтағы сақтау мүмкіндігі болмаған. 2013 жылы АҚШ Конгресінің мүшелері осы процедураны реформалауды ұсынды. Дегенмен, осы заңдарға ерекшелік электрондық пошта қызметін ұсынатын провайдерлерге қатысты. Провайдерлік ерекшелікке сәйкес, заңдар "телефондық немесе электрондық коммуникация қызметін ұсынатын тұлғаға немесе ұйымға" қолданылмайды. Бұл ерекшелік, мысалы, әртүрлі тегін электрондық пошта провайдерлеріне (Gmail, Yahoo Mail және т.б.) пайдаланушылардың электрондық поштасын өңдеу арқылы контексттік жарнама көрсетуге мүмкіндік береді. Провайдерлік ерекшеліктің тағы бір салдары – жұмыс берушілердің қолжетімділігі. Қызметкерлер жұмыс берушінің құрылғысы арқылы жіберген электрондық поштаның құпиялылығына үміттенбеуі керек, өйткені жұмыс беруші өз құрылғысы арқылы барлық коммуникацияны бақылай алады. 2005 жылы Америкалық Менеджмент Ассоциациясы жүргізген сауалнамаға сәйкес, АҚШ-тағы жұмыс берушілердің шамамен 55%-ы өз қызметкерлерінің электрондық поштасын бақылап, оқиды. Адвокат-клиент құпиясы жұмыс берушінің электрондық пошта жүйесі арқылы кепілдендірілмейді, АҚШ соттары бұл мәселе бойынша қайшы шешімдер қабылдайды. Жалпы алғанда, соттар компаниялардың жұмыс орнында жеке электрондық поштаны бақылай алатынын және оқи алатынын анықтау үшін мына факторларды қолданады: (i) компанияның электрондық пошта тіркелгісіне қарағанда жеке электрондық пошта тіркелгісін пайдалану және (ii) қызметкерлерге жұмыста электрондық пошта жібергенде немесе оқығанда, компанияның жабдықтарын пайдаланғанда немесе жұмыста немесе жұмыс жабдықтарында жеке шоттарға қол жеткізгенде құпиялылықты күтуге болмайтынын хабарлайтын компанияның нақты саясатының болуы.

The real time interception of the contents of electronic communication is prohibited under the wiretap act, while the Pen Register Act provides protection from the interception of the non content part of the electronic communication. The "From" and "To" fields along with the IP address of the sender/receiver have been considered as non content information, while the subject has been considered as part of the content. Once the email is stored on a computer (email server/user computer), it is protected from unauthorized access under the Stored Communications Act (Title II of Electronic Communications Privacy Act). After 180 days in the US, email messages stored on a third party server lose their status as a protected communication under the Electronic Communications Privacy Act, and become just another database record. After this time has passed, a government agency needs only a subpoena—instead of a warrant—in order to access email from a provider. However, if the emails are stored on a user's personal computer instead of a server, then that would require the police to obtain a warrant first to seize the contents. This has been criticized to be an obsolete law; at the time this law was written, extremely high capacity storage on webmail servers was not available. In 2013, members of the US Congress proposed to reform this procedure. An exception to these laws, however, is for email service providers. Under the provider exception, the laws do not apply to "the person or entity providing a wire or electronic communications service." This exception, for example, allows various free of charge email providers (Gmail, Yahoo Mail, etc.) to process user emails to display contextual advertising. Another implication of the provider exception is access by employers. Email sent by employees through their employer's equipment has no expectation of privacy, as the employer may monitor all communications through their equipment. According to a 2005 survey by the American Management Association, about 55% of US employers monitor and read their employees' email. Attorney–client privilege is not guaranteed through an employer's email system, with US courts rendering contradictory verdicts on this issue. Generally speaking, the factors courts use to determine whether companies can monitor and read personal emails in the workplace include: (i) the use of a company email account versus a personal email account and (ii) the presence of a clear company policy notifying employees that they should have no expectation of privacy when sending or reading emails at work, using company equipment, or when accessing personal accounts at work or on work equipment.

Мемлекеттік жарғылар

Электрондық байланыстардың құпиялылығын қорғау штаттан штатқа өзгеше. Көптеген штаттар осы мәселелерді сымдау заңнамасы немесе электрондық бақылау заңнамасы, немесе екеуі арқылы реттейді. Сот талап арызды қабылдамады, себебі 631-тарау қолданылмайды, өйткені заңнамада электрондық пошта туралы нақты көрсетілмеген.

Мемлекеттік жалпы құқық қорғау

Электрондық поштаның құпиялылығын қорғау мемлекеттік жалпы құқық бойынша штаттық сот шешімдері арқылы қалыптасуда. Жалпы құқық бойынша электрондық поштаның құпиялылығы жеке өмірге қол сұғушылық делінген құқық бұзушылық және оған байланысты туындайтын іс-қимылдар арқылы қорғалады. "Басқа біреудің жеке өміріне негізсіз араласу" жағдайында, қол сұғу жеке болып сақталуы тиіс және бұл араласу жеке тұлға үшін жағымсыз болуы керек.

Еуропалық Одақ

Еуропалық Одақтың 55 баптан тұратын Негізгі құқықтар хартасы Еуропалық Одақтың азаматтары мен тұрғындарына "жеке өмірге тиіспеу құқығы" және "жеке өмірді құрметтеу" сияқты белгілі бір негізгі құқықтарды кепілдейді. Хартаның 7-бабына сәйкес, әр адамның жеке және отбасылық өміріне, үйіне және байланыс құралдарына құрметпен қарау құқығы бар. Харта Лиссабон шартына 2009 жылдың 1 желтоқсанында қол қойылғаннан бастап толыққанды заңдық күшіне енді. Жекелеген мүше мемлекеттер Еуропалық Одақтың мүшесі ретінде келісілген нәрсеге қайшы келетін жергілікті заңдарды қабылдай алмайды. "Коста - ЭНЭЛ" ісінде Еуропалық Одақ заңдары жекелеген мүше мемлекеттердің заңдарынан жоғары тұратыны белгілі болды.

Жұмыс электронды поштасы

Жұмыс берушілердің көпшілігі қызметкерлеріне электрондық пошта мен компьютерді пайдалануды бақылау құқығын беретін келісімшартқа қол қоюды талап етеді. Мұндай келісімге қол қою, қызметкердің жеке өміріне қатысты ақылға қонымды құпиялылық күтуіне нүкеге тіреп, жұмыс берушіге қызметкердің электрондық поштасын заңмен рұқсат етілген тәртіппен тексеруге мүмкіндік береді. Тіпті келісім болмаған жағдайда да, соттар қызметкердің жұмыстағы электрондық поштасына қатысты ақылға қонымды құпиялылық күтуіне негіз бар екенін сирек анықтады. Мысалы, бір сот іскерлік мақсатта қолданылатын электрондық поштаны факс машинасы немесе көшірме жасау құралы сияқты кеңсе ортасының бір бөлігі деп шешті, ондай жағдайда құпиялылық күтуге негіз жоқ. Тағы бір сот жұмыста басқа адамдармен хат алмасу арқылы электрондық поштаның жұмысқа қатысты екенін анықтады, демек, құпиялылық күтуге мүмкіндік болмайды. Жұмыс берушілерге қызметкерлердің электрондық поштасын тексеруге кедергі келтіретін көптеген қиындықтар туындамайды. Жұмыс берушілер қызметкерлердің өздеріне тигізетін әсерін тигізуі мүмкін коммуникацияларды өздерінің жабдықтары арқылы жіберіп отыр деген тұжырымға келуі мүмкін, бұл қызметкерлердің электрондық поштасын тексеру үшін жеткілікті негіздеме болып саналады. Жұмыс берушілер электрондық пошта жүйесінің жұмыс мақсатында тиімді пайдаланылуын қамтамасыз ету үшін жұмыс электрондық поштасын бақылауға да құқылы. Сонымен қатар, жұмыс орнындағы қанаушылыққа қатысты сот процестерінің көптеп кездесуіне байланысты, жұмыс берушілердің жауапкершіліктен қорғануының бір жолы – қанаушылықты бақылау және алдын алуға тырысу болып табылады. Көптеген жұмыс берушілер жағымсыз сөздерді іздейтін және мәселелі электрондық пошталарды бөліп көрсететін бағдарламалық құралдарды қолданады. Жауапкершілікке қатысты тағы бір маңызды мәселе – ескі электрондық пошталар сот ісінде жұмыс берушіге қарсы қолданылуы мүмкін. Көптеген жұмыс берушілер электрондық поштаны бақылауды құқық ретінде де, қажеттілік ретінде де қарастырады, өйткені олар ресурстардың меншік иесі болып табылады. Жұмыс берушілер бақылауды заңмен дұрыстау үшін қолданатын негіздемелер, оларға тиесілі ресурстардың дұрыс пайдаланылмауына жол бермеу сияқты заңды болып көрінеді. Жұмыста қызметкерлердің электрондық поштасының құпиялылығына кепілдік берілмегенімен қатар, компанияның құпия ақпараты, патенттері мен құжаттарының қасақана немесе кездейсоқ түрде жария болуы мүмкін деген алаңдаушылық та бар. Бұл алаңдаушылық коммерциялық емес ұйымдарда, мемлекеттік органдарда, стартаптарда және қоғамдық ұйымдарда да байқалады. Кәсіпорындар әдетте қызметкерлерден немесе тәжірибеден өтушілерден жұмысқа қатысты материалдарды жеке электрондық поштаға немесе әлеуметтік желілерге жібермеуді сұрайды. Тіпті компанияның электрондық пошта желісінде және байланыс айналымында маңызды ақпарат бәсекелестер тарапынан ұрланып немесе жария болуы мүмкін. Мұны болдырмау үшін көптеген компаниялар қызметкерлер үшін этикалық емес тәжірибелер, файлдарды бөлісу және электрондық пошта жіберу ережелері, сондай-ақ компания ақпараты қауіпке ұшыраған жағдайларды хабарлау туралы оқыту семинарларын өткізеді. Мұндай оқыту қызметкерлерге электрондық поштаның құпиялылығын түсінуге және қандай ақпаратты бөлісуге болатынын, ал қандай құжаттар мен ақпаратты бөлісуге болмайтынын білуге көмектеседі. Қызметкердің құпия ақпаратты басқаларға жібермеуін қамтамасыз ететін ақпараттың құпиялылығы туралы келісім, компанияның сыртындағы адамдарға ғана емес, сонымен қатар компанияның басқа қызметкерлеріне де қолданылады. Мысалы, көптеген компаниялар қызметкерлерге жеке электрондық пошта арқылы құпия ақпаратты қамтитын слайд-шоу презентацияларын немесе слайд-жинақтарын алмасуға рұқсат бермейді.

Most employers make employees sign an agreement that grants the right to monitor their email and computer usage. Signing this agreement normally deprives an employee of any reasonable expectation of privacy which means that employer can legally search through employee emails. Even without an agreement, courts have rarely found that the employee had a reasonable expectation of privacy to their email at work for a variety of reasons. For example, one court held that emails used in a business context are simply a part of the office environment, the same as a fax or copy machine, in which one does not have a reasonable expectation of privacy. Another court found that by corresponding with other people at work, work email was inherently work related, and thus there could be no reasonable expectation of privacy. Employers usually do not have very many obstacles preventing them from searching employee emails. Employers may take the position that employees are sending communications from their equipment that could affect their business; this is usually considered to be a sufficient justification to search through employee emails. Employers may also monitor work emails to ensure the email system is being used appropriately for work purposes. Furthermore, as workplace harassment lawsuits are prevalent, one way for employers to protect themselves from liability is to monitor and attempt to prevent any harassment in the first place. Many employers run software that searches for offensive words and highlights problematic emails. The other main concern with liability is that old emails may be used against the employer in a lawsuit. Many employers consider the monitoring of emails to be a right, as well as a necessity, because they take ownership of the resources. The justifications that employers use to reason their monitoring appears to be legal, like preventing misuse of resources that they own. Beyond the lack of privacy for employee email in a work setting, there is the concern that a company's proprietary information, patents, and documents could be leaked, intentionally or unintentionally. This concern is seen in for profit businesses, non profit firms, government agencies, and other sorts of start ups and community organizations. Firms usually ask employees or interns to not send work related material to personal emails or through social media accounts, for example. Even within the firm's email network and circle of connections, important information could still be leaked or stolen by competitors. In order to remedy this, many firms hold training sessions for employees that go over common unethical practices, what employees should do in order to share files/send emails, and how employees can report incidences where company information is in jeopardy. This way of training employees enables employees to understand email privacy and know what type of information can be shared and what documents and information cannot be shared with others. The information privacy agreement that states an employee cannot send proprietary information to others applies not just to people outside the firm but also other employees in the firm. Most firms, for example, do not allow employees to exchange slide show presentations or slide decks that contain proprietary information through personal emails.

Мемлекеттік қызметкерлер мен электрондық пошта

Мемлекеттік қызметкерлердің жеке өмірі жеке сектор қызметкерлеріне қарағанда аз қорғалған. Әртүрлі мемлекеттік тіркелгілер туралы заңдар мен Ақпарат алу құқығы туралы заңға (FOIA) сәйкес, халық мемлекеттік қызметкер жазған барлық нәрсеге қол жеткізе алады. Мемлекеттік қызметкерлердің жеке электрондық поштасы да, егер ол мемлекеттік істерге қатысты болса, жария етуге жатады. Олардың қызметінің ерекшелігіне байланысты, соттар көбінесе мемлекеттік қызметкерлердің бастапқыда жеке өмірге құқығы болған деген шешімге келмейді.

Әлемдік қадағалау

Бұрынғы NSA қызметкері Эдвард Сноуден жариялаған құжаттардан түрлі үкіметтердің барлық түрдегі байланыстарды, оның ішінде электрондық поштаны да, кең көлемде тыңдау бағдарламаларын жүргізгені белгілі болды. Бұл іс-әрекеттің заңдылығы әлі де күмәнді, бірақ террористік ұйымдармен байланысы жоқ азаматтардың электрондық поштасы тоқтатылып, сақталғаны анық. Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің (NSA) бұрынғы қызметкері Уильям Бинни NSA-ның 20 триллионнан астам байланысты ұстағанын хабарлады, оның ішінде көптеген электрондық пошта хабарламалары бар, бұл NSA-ның рұқсатсыз бақылауына байланысты туындаған даудың бір бөлігін көрсетеді. Америкалық азаматтық бостандықтар одағы және басқа ұйымдар сотқа шағымданып, Verizon компаниясы АҚШ үкіметіне барлық интернет-трафигіне шектеусіз қолжетімділік бергенін, ал AT&T компаниясының Ұлттық қауіпсіздік агенттігімен ұқсас келісімге келгенін мәлімдеді. ФБР мен NSA барлық әрекеттері заңды болғанын және болатынын айтады, бірақ Конгресс 2008 жылғы FISA түзетулерін (FAA) қабылдап, AT&T және Verizon компанияларына қылмыстық жауапкершіліктен иммунитет берді.

Шпиондық пиксельдер

2021 жылдың ақпан айында, алушының ақпаратты жіберуге саналы келісімінсіз, электрондық поштаның жіберушісіне жеке мәліметтерді (IP-адрес, электрондық поштаны оқу уақыты, электрондық пошта оқылғандығы туралы мәлімет) жеткізетін тыңшы пиксельдер "эндемикалық" деп сипатталды. BBC News тілшілеріне сұхбат берген "Hey" электрондық пошта қызметі, күн сайын 1 миллион хабарламаның шамамен 600 мыңында тыңшы пиксельдерді тоқтатып отыратынын мәлімдеді.