Токио метросының Фукутошин желісі

Кіріспе

Токио метрополитенінің Фукутошин желісі (東京メトロ副都心線), ресми түрде No. 13 Фукутошин желісі (13号線副都心線) – Токио метросының Токионың батыс-орталық бөлігінде және Сайтама префектурасының Вако қаласында (Жапония) жұмыс істейтін метро желісі. Токио метросының ең жаңа желісі 1994 және 2008 жылдар аралығында кезең-кезеңмен ашылды. 2017 жылы Фукутошин желісі күніне орташа есеппен 362 654 жолаушыны тасымалдады. Синдзюку Санчоме станциясында желі Маруноути желісінің астынан және Синдзюку желісінің үстінен өтеді, Синдзюку желісінің туннеліне дейін арақашықтық тек шамалы ғана. Бұл Токио метросының төрт компанияның рельстерінде қозғалатын сирек пойызы. Икебукуро мен Шибуя стансалары арасындағы бөлігі ашылғаннан бері Фукутошин желісі Котаке Мукайхара стансасы мен Шибуя стансасы арасында бір машинистпен басқарылатын метро желісі ретінде жұмыс істейді, ал станция платформаларында жолаушылардың қауіпсіздігі үшін төс қабырғасы бар есіктер орнатылған. 2015 жылдың 28 наурызынан бастап бір машинистпен басқару Котаке Мукайхарадан Вакоси стансасына дейін кеңейтілді, бұл Токио метросының үшінші желісі болды, алғашқы екеуі – Намбоку және Маруноути желілері. Токио метросының көптеген желілері сияқты, Фукутошин желісінің бірінші вагоны таңғы сағаттардағы ең көп жүргіншілер уақытында әйелдерге арналған вагондар ретінде белгіленеді. Осы уақыт аралығында тек әйелдер, бастауыш мектеп жасындағы балалар немесе мүмкіндігі шектеулі жолаушылар (және оларға күтім жасайтындар) ғана бірінші вагондарға мінуге рұқсат етіледі.

Тарих

Фукутошин жапон тілінде "екінші деңгейдегі қалалық орталық" дегенді білдіреді, ал Фукутошин желісі Токионың үш екінші деңгейдегі қалалық орталығын: Икебукуро, Шинжуку және Шибуяны байланыстырады. Осы желі ашылғанға дейін тек JR East компаниясы ғана (Яманоте желісі, Сайкё желісі және Сёнан-Шинжуку желісі) бұл үш қала арасында пойыз қызметін ұсынатын. Жаңа желі осы қарбалас бағыттағы тығырылдықты азайту және Яманоте желісімен қамтылған Токионың солтүстік-батыс, оңтүстік-батыс және орталық бөліктері арасында қолайлы тікелей қатынас қамтамасыз ету мақсатымен жоспарланған. Алғашқы жоспар бойынша 1972 жылы желі Шикиден Шинжукуға дейін созылуы тиіс еді, содан кейін Шибуяға және Ханеда әуежайына қарай кеңейту мүмкіндігі қарастырылған. 1985 жылы Көлік министрлігінің екінші комитеті желінің Шибуяда аяқталуын ұсынды. Түпнұсқа жоспардың солтүстік бөлігі Тобу Тоджо желісінің жақсартуынан және Юракучо желісінен тікелей қатынас басталғаннан кейін қажетсіз болып қалды. Фукутошин желісінің бастапқы жоспарында он бес станса болған, бірақ 1999 жылдың мамырында аймақтағы сұраныстың өсуіне байланысты "Шин Сендагая" (кейін аты өзгертілді) қосымша стансасының жоспары енгізілді. 1994 жылы Юракучо желісіне параллель, жеке жолдармен салынған Котаке Мукайхарадан Икебукуроға дейінгі бөлім пайдалануға берілді. Бұл бөлім бастапқыда Yūrakuchō New Line (有楽町新線) деп аталды және аралық аялдамаларсыз жұмыс істеді. Шинжуку мен Шибуя аудандарын , , және (Харадзюку) арқылы байланыстыратын жаңа бөлім 2008 жылдың 14 маусымында ашылды, бұл Фукутошин желісін толық аяқтады. Осы күні Yūrakuchō New Line желісімен айналып өткен және стансаларына да қызмет көрсету басталды. Фукутошин желісінің алғашқы күндерінде техникалық мәселелерге байланысты 30 минутқа дейін кешігулер тіркелді. 2010 жылдың 6 наурызынан бастап экспресс пойыздары демалыс және мереке күндері тоқтап тұрады. 2012 жылдың 10 қыркүйегінен бастап 10 вагондық 5050 сериялы 4000 нөмірлі пойыз Токио метрополитенінің Фукутошин желісінде пайдалануға берілді, олар Сейбу Икебукуро желісі (Сейбу Юракучо желісі арқылы) және Тобу Тоджо желісімен қатынасады. 2023 жылдың 18 наурызынан бастап Токю және Сотетсу Шин-Йокогама желісінің көмегімен Сотетсу желісіне және кері бағыттағы қатынас іске қосылды. Бұл қатынас аясында көптеген экспресс пойыздар Тоёко желісі арқылы Сотетсу Изумино желісінің Шонадай стансасына дейін оңтүстікке қарай жүреді.

Fukutoshin is Japanese for "secondary city center", and the Fukutoshin Line connects three of Tokyo's secondary city centers: Ikebukuro, Shinjuku and Shibuya. Prior to its opening, only JR East had rail service between the three (on the Yamanote Line, the Saikyō Line and the Shōnan Shinjuku Line). The new line was conceived to relieve congestion along this busy corridor, and to provide convenient through service between the northwest, the southwest and the central part of Tokyo served by the Yamanote Line. The line was initially planned in 1972 as a run from Shiki to Shinjuku, with the possibility of further extension to Shibuya, and Haneda Airport. In 1985, a second Ministry of Transportation committee proposed that the line terminate at Shibuya. Part of the northern end of the original plan line became unnecessary following improvements to the Tobu Tojo Line and the beginning of through service from the Yurakucho Line. The original plan for the Fukutoshin Line only contained fifteen stations, however in May 1999 a plan for an additional station "Shin Sendagaya" (later renamed ) between and was included due to an increase in demand from the area. A segment from Kotake Mukaihara to Ikebukuro, running parallel to the Yurakucho Line on separate tracks began operation in 1994. This segment was initially known as the Yūrakuchō New Line (有楽町新線), and was operated with no intermediate stops. The newest segment connecting the districts of Shinjuku and Shibuya via , , and (‘Harajuku’) opened for service on 14 June 2008, officially completing the Fukutoshin Line. Service to the and stations, which had been bypassed by the Yūrakuchō New Line, also started on the same day. Technical problems resulted in delays of up to 30 minutes during the Fukutoshin Line's first few days of operation. On 6 March 2010, express services began stopping at on weekends and holidays. From 10 September 2012, 10 car 5050 4000 series sets entered revenue service on the Tokyo Metro Fukutoshin Line, with inter running through to the Seibu Ikebukuro Line (via Seibu Yurakucho Line) and Tobu Tojo Line. From the revised timetable effective 18 March 2023, through services to and from the Sotetsu Line courtesy of the Tokyu and Sotetsu Shin Yokohama Line began operation. This operation sees most express services continuing as far south as Shōnandai Station on the Sotetsu Izumino Line by way of the Toyoko Line.