Кіріспе

Норман Линдсейдің 1918 жылғы балалар кітабы "Сиқырлы пудинг: Буньип Блюгум мен оның достары Билл Барнакл және Сэм Сауноффтың басынан өткен оқиғалар" – Норман Линдсейдің 1918 жылғы австралиялық балалар кітабы. Бұл комедиялық фантастика жанрындағы туынды және австралиялық балалар әдебиетінің классикасы. Оқиға Австралияда адамдардың антропоморфты жануарлармен қатар өмір сүруімен байланысты. Кітап Альберт есімді, қанша жесе де қайтадан жаңарып, тағы жеуге болатын сиқырлы сөйлейтін пудинг туралы айтады. Пудингтің үш серігі бар, олар оны өздеріне тиесін деп ойлайтын пудинг ұрыларынан қорғап сақтауға тиіс. Кітапта тараулардың орнына төрт "кесім" бар. Мәтін бойында көптеген қысқа әндер кездеседі, олар өлең түрінде айтылған оқиғалардан бастап, кейіпкердің көңіл-күйін немесе мінез-құлқын сипаттауға дейін, сондай-ақ теңіз әнінің жалғасып жатқан шумақтарына дейін әртүрлі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Әлемді көргісі келген, бірақ енді ағасымен бірге тұра алмайтын коала Буньип Блюгум тек таяғын ғана алып, сапарға шығады. Түскілік шамасында, аздап аш сезініп, ол теңізші Билл Барнакл мен император пингвин Сэм Сауноффты кездестіреді. Олар сиқырлы стейк пен бүйрек пудингі жеп жатыр, оны қанша жесе де, ол әрқашан қайтадан толық пудингке айналады. Пудинг Альберт деп аталады, оның қол-аяғы жұқа, мінезі жаман және әдепсіз. Оның жалғыз қуанышы - желу және оның талабы бойынша Билл мен Сэм Буньипті түскі асқа шақырады. Содан кейін олар бірге жолға шығады, Билл Буньипке Сэм екеуінің бір кездері кеме апатына ұшырап, мұздықта кеме аспазымен бірге болғандығын түсіндіреді, онда аспаз қазір өздері иелік ететін пудингті жасады. Кейін олар Пудинг ұрылары, Патрик есімді опоссум және Уоткин есімді вомбатпен кездеседі. Билл мен Сэм батыл түрде пудингін қорғап, Буньип Альбертке қарап отырады, сондықтан ол олар қарап тұрмаған кезде қашып кете алмайды. Сол түні оттың айналасында отырып, Билл мен Сэм оның күніне қосқан үлесіне ризашылық білдіріп, Буньипті өздеріне қосылуға және Пудинг иелерінің асыл қоғамының мүшесі болуға шақырады. Келесі күні кешке қарай, жақсы ойластырылған айла-шарғы арқылы Пудинг ұрылары Пудингті табысты қолға түсіреді. Ашулы және ашулы Билл мен Сэм үмітсіз қалады және Бунипке оларды жинап, Пудингті құтқару үшін жолға шығуға тура келеді. Пудинг ұрыларын іздеу барысында олар қоғамның кейбір өкінішті және жағымсыз мүшелеріне кездеседі, бірақ ақыр соңында пудинг ұрының орнына жетеледі. Буньиптың ақыл-ойы тонаушыларды тұзаққа түсіреді, ал Билл мен Сэмнің құлақтары қалғандарын жасайды және олар пудингті қайтарып алады. Кейіннен Пудинг ұрылары үш Пудинг иелеріне жақындап, олар жақсы ниетпен сыйлықтар әкеліп, пудинг иелеріне сыйлықтарын ұсынады, егер олар өздерімен бірге болған қаптың ішіне қараса. Олар оны бастарына байлап, ұрылар пудингті алып қашып кеткенде, өздерін қорғауға қабілетсіз қалдырады. Қарт бассеттер, базардағы бағбан Бенджамин Брэндиснап, келіп, Пудинг иелерін босатып жібереді. Қап оның қорасынан ұрланған, ол Пудинг ұрыларынан кек алу үшін Пудинг иелеріне қосылады. Буньиптің тағы бір ақылды жоспары оларды тағы бір тұзаққа түсіреді, онда ұрылар тағы да соққыға ұшырап, Пудингті қайтарып алады. Келесі күні саяхатшылар ұйықтап жатқан Торалу қаласына келеді, онда оларға костюм киген, бас киім киген және Пудингтің шынайы иелері екендіктерін мәлімдеген адамдар келеді. Олар Пуддингті ұрлаушылар болып шығады, олар Пуддингті алуға тағы бір рет тырысады, ал содан кейінгі ұрыс-керіс әкім мен қорқақ жергілікті констебльді әкеледі. Келесі айтыста ашулы Пудинг оны тұтқындауға бұйрық берген мэрді тырнап алады. Пудингті сотқа алып барады, онда тек судья мен кастингтің карта ойнайтын қызметкерлері ғана болады, бірақ олар істі тыңдаудан гөрі айыпталушыны жеуді жөн көреді. Буньип мәселені шешу үшін олардың өздері істі қарауын ұсынады. Билл прокурор болады, Пудинг ұрылары Пудингті ұрлауға тырысқан және Бенджамин Брэндиснаптың сөмкесін ұрлаған деп айыпталады, ал мэр мен констебль "12 жақсы адам" ретінде тұрып, соттың конституциялық емес екендігін мойындайды. Алайда іс-қимыл жақсы жүрмейді және толық хаосқа әкеледі. Ол ең жоғары деңгейге жеткенде, Буньип кенеттен Пудингтің уланғандығын хабарлайды. Судья, ол Пудингте тамақтанып жүрді, кенеттен ашуланып, шерушіге, Пудинг ұрыларына, қала әкімі мен констебльге портвино бөтелкесімен шабуыл жасайды. Шын мәнінде, Альберт ешқашан уланбаған және Пудинг иелері шашыраңқы шегіну үшін шатастықтың пайдасын көреді. Олар сапарларын жалғастырудың орнына бір жерге барып тұрып қалуды жөн көреді. Олар Бенжаминнің бағында ағашқа үй салып, жайлы өмір сүреді.

Суреттер

Танымал суретші Норман Линдсей кітапты көптеген қара-ақ суреттермен өзі суреттеді және мұқабасын да жасады. Алғашқы эскиздерді Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мемлекеттік кітапханасында көруге болады. Луис Лауменнің Линдсейдің суреттеріне негізделген "Сиыршақ пудинг" мүсіні Мельбурн қаласындағы Корольдік ботаникалық бағындағы Ян Поттер балалар бағының орталық бөлігі болып табылады.

Мағынасы мен қабылдануы

"Сиыр пудингі" бір дауды шешу үшін жазылған: Линдсейдің досы Бертрам Стивенс балалардың әуелестер мен жындылар туралы оқуды ұнататынын айтты, ал Линдсей олардың тамақ пен төбелеске қатысты оқуды артық көретінін мәлімдеді. 1918 жылы алғаш рет жарық көрген "Сиыр пудингі" балалар классикасы саналады және қазірге дейін қайта басылып келеді. Алғашқы басылым "Гвинеялық кітап" (21 шиллинг) ретінде сатылды. Бұл – шектеулі таралымды, жоғары сапалы көркем кітап болды. Австралиядан тыс жерлерде көп жылдар бойы басылмаған бұл кітап 2004 жылы The New York Review Children's Collection баспасынан қайта шығарылды. 2008 жылғы жаңа басылымда түпнұсқа суреттермен қатар Линдсейдің өмірбаяны, кітап туралы алғашқы рецензиялар, Линдсей мен баспагері арасындағы хаттар және түрлі рецепттер де ұсынылған. 2018 жылы HarperCollins кітаптың 100 жылдық мерекелік басылымын шығарды, ал Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мемлекеттік кітапханасы Линдсейдің кітапқа арналған түпнұсқа суреттерінен көрме ұйымдастырды. Филип Пуллман "Сиыр пудингін" "ешқашан жазылмаған ең күлкілі балалар кітабы" және өзінің сүйікті кітабы деп атады.

Бейімделулер

1960 жылы Питер Скривен кітапты қуыршақ қойыны ретінде бейімдеді, оған Линдсей 40 сурет салды. Scriven's Marionette Theatre of Australia театры 1988 жылға дейін Австралия бойынша қуыршақ қойынын көрсетуді жалғастырды. 2000 жылы толық метражды анимациялық фильм шықты, онда Джон Клиз бас рөлді, Хьюго Уивинг – Биллді, Джеффри Раш – Буньипті, ал Сэм Нилл – Сэмді сомдады. Бұл фильм Линдсейдің кітабынан күрт өзгеше болды, сыншылардан әртүрлі пікірлер алды және коммерциялық сәттілікке жете алмады. 2010 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Киллара қаласындағы Marian Street Theatre for Young People Линдсейдің сценарийіне сәйкес қойылым қойды. Эндрю Джеймс бейімдеген бұл қойылым Линдсейдің әңгімесіндегі көптеген кейіпкерлерді қуыршақтардың орнына актерлермен бейнелеген алғашқы туынды болды. 2013 жылы Виктория операсы "Сақылға қонымды пудинг" операсын ұсынды. Музыкасын Кальвин Боуман жазды, либреттосын Линдсейдің кітабынан Анна Голдсворти бейімдеді.

Құрметтер

1985 жылы кітаптан алынған сурет салынған пошта маркасы Австралия Посты балалар кітаптарына арналған бес маркалық жинақтың құрамында жарық көрді.