Кіріспе

Нью-Йорктегі канал жүйесі, Айдаходағы суару каналы

Нью-Йорк штатының канал жүйесі (бұрын Нью-Йорк штатының баржа каналы деп аталған) – Нью-Йорктегі Эри каналы және басқа каналдардың жалғасы. 845 км (525 миль) болатын бұл жүйе Эри каналы, Освего каналы, Каюга-Сенека каналы және Шамплейн каналынан тұрады. 2014 жылы бүкіл жүйе Ұлттық тарихи орындар тізілімінде ұлттық тарихи аудан ретінде тіркелді.

Эри каналы Гудзон өзенін Эри көлімен байланыстырады; Каюга-Сенека каналы Сенека көлін және Каюга көлін Эри каналымен байланыстырады; Освего каналы Эри каналын Онтарио көлімен байланыстырады; ал Шамплейн каналы Гудзон өзенін Шамплейн көлімен байланыстырады.

Тарих

1903 жылы Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы "Нью-Йорк штатының баржалық каналын" салуға рұқсат берді, оны "Эри, Освего, Шамплейн және Каюга мен Сенека каналдарын жақсарту" ретінде қарастырды. 1905 жылы Баржалық каналдың құрылысы басталды; ол 1918 жылы 96,7 миллион долларға аяқталды. 1918 жылдың 15 мамырында канал толыққанды кеме қатынасына ашылды. Баржалық каналдың жаңа бағыты алғашқы Эри каналын салғандардың бұрынғы маршрутынан тыс қалған өзендерді (Мохок, Освего, Сенека, Дженеси және Клайд өзендерін) пайдаланды, соның салдарынан Сиракуза және Рочестер сияқты бұрынғы маңызды қалаларды айналып өтті. Дегенмен, әсіресе Нью-Йорк штатының батысында, канал жүйесі бастапқы Эри каналының кеңейтілген арнасын пайдаланады. 1924 жылы Баржалық канал Бруклинде Гованус шығанағы терминалын салды, ол канал арқылы тасымалданатын жүктерді өңдеуге арналған. 1970 жылдардан бастап мемлекет жүк тасымалдау көлігіне көшуге байланысты жүйені жаңғыртуды тоқтатты. Қазіргі таңда канал негізінен тарихи және демалыс мақсатында сақталған. Бүгінде каналды коммерциялық кемелердің өте аз бөлігі пайдаланады, оны көбінесе жеке демалыс қайықтары пайдаланады, алайда ол су тасқындарын бақылау құралы ретінде де қолданылады. Каналда соңғы рет тұрақты түрде жұмыс істеген коммерциялық кеме 1994 жылы қызметін тоқтатқан "Дэй Пеккинпау" болды. 1992 жылдан бері Баржалық канал осы атпен танымал емес. Нью-Йорк штатының канал жүйесіндегі жеке каналдар, бұрын "Баржалық канал" деп аталған, енді олардың бастапқы аттарымен аталады (Эри каналы, Освего каналы, Каюга-Сенека каналы және Шамплейн каналы). Бүгінде жүйенің каналдары 4 метр тереңдікте және 37 метр енде, 57 электрмен жұмыс істейтін шлюздермен жабдықталған, ал кемелердің салмағы 2000 тоннаға (1800 метрикалық тоннаға) дейін жете алады. Канал жүйесі әдетте 1 мамырдан 15 қарашаға дейін кеме қатынасына ашық. Моторлы кемелермен шлюздер мен көпірлерден өту үшін рұқсат алу үшін төлем қажет. 2004 жылы Нью-Йорк штатының канал корпорациясы каналда 122 034 демалыс шлюздері, 8 514 туристік қайық шлюздері және 7 369 жалдамалы қайық шлюздері тіркелгенін хабарлады. Сонымен қатар, канал жүйесі арқылы шамамен 102 миллион долларлық 12 182 тонна жүк тасымалданды. 2012 жылы жүйенің жылдық жүк көлемі 42 000 тоннаға жетті. 2006 жылдың маусым айының соңы мен шілде айының басында Нью-Йорк штатының солтүстігінде болған су тасқыны Мохок өзені аңғарындағы каналдың орталық бөлігінде кеме қатынасын қатты қиындатты. Канал жүйесіне және оның құрылыстарына келтірілген су тасқынынан туындаған зиян кем дегенде 15 миллион долларға бағаланды. 2011 жылы жаңадан сайланған губернатор Эндрю Куомо Шенеқтади қаласының мэрі Брайан Страттонды канал корпорациясының директоры етіп тағайындады, ол канал жүйесін басқарады. 2011 жылдың тамыз айының соңында Ирен тропикалық дауыл су тасқынынан каналдың көп бөлігі жабылды. 2011 жылдың қыркүйек айының басында Ли тропикалық дауыл жүйеге су тасқынын күшейтті. Бірнеше шлюзге келтірілген зиян каналды тамыз айының соңынан бастап 8-ші шлюзден (Скотия) 17-ші шлюзге (Литтл Фоллс) дейін жабуға жеткілікті болды. 2012 жылғы кеме қатынасы маусымының басында канал толыққанды ашылды. 2017 жылы 200 000 тоннадан астам жүк тасымалданады деп күтілуде, бұл 1993 жылдан бері ең үлкен жүк көлемі.

Қаржыландыру және ұстау

Нью-Йорк штатының канал корпорациясы Нью-Йорк штатының канал жүйесін қадағалау, басқару және күтіп ұстауға жауапты. 2012 жылдың тамызында штаттық бақылаушы Томас ДиНаполидің баяндамасында канал жүйесі "өткен он жылдағы Басқарманың қаржылық жағдайын нашарлатуға себеп болды", тіпті канал арқылы тасылатын жүк көлемі Thruway Authority басқаруды қолға алғанға дейінгі кезеңмен салыстырғанда үштен бір бөлігіне азайды. 2017 жылдың 1 қаңтарынан бастап Нью-Йорк штатының канал корпорациясы Нью-Йорк электр энергиясы корпорациясының еншілес компаниясы болды. Бұл шешім 2016 жылдың сәуір айында штаттық бюджет процесі арқылы мақұлданды. Оның бас кеңсесі Thruway Authority кеңсесінен 30 S. Pearl St., Albany мекенжайындағы Нью-Йорк электр энергиясы корпорациясының аймақтық кеңсесіне көшірілді.