Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жағасында Кьеву және Муко қалалары орналасқан, ал 29 аралдың ішінде Жаза аралы мен Бушара аралы бар.
Towns on its shores include Kyevu and Muko, while its 29 islands include Punishment Island and Bushara Island.
География
Буньоньи көлі – Кабале ауданында орналасқан су қоймасы. Ол Нил алабының бір бөлігі болып табылатын Кигези жотасындағы үш кішкентай көлдің (қалғандары – Мутанда және Мулехе көлдері) ең үлкені және ең биігі. Көл шамамен 18 000 жыл бұрын Ручига тауларындағы аңғарды жапқан вулкандық жарылыс салдарынан пайда болған, бұл жер қазіргі Буньоньи көлінің солтүстік-батыс жағындағы Муко ауылының жанында орналасқан. Көлдің қазіргі арнасы – Муко маңынан басталып, Рувума батпағына құятын кішкентай өзен (бұл өз кезегінде Мутанда көлінде аяқталатын Рухезаминда өзеніне құяды). Көлдің ұзындығы шамамен 22 км, ең ені 6 км, ал биіктігі 1973 метрді құрайды.
Lake Bunyonyi is a body of water in the Kabale District and about west of Kabale town. It is the largest and highest of three small lakes (the others being Lake Mutanda and Lake Mulehe) in the Kigezi highlands that are part of the Nile basin. The lake was formed about 18,000 years ago by a volcanic eruption blocking a valley in the Ruchiga mountains near the present day village of Muko on the north west tip of the lake. The lake's current outlet is a small stream also by Muko which flows into the Ruvuma swamp (this in turn flows into the Ruhezaminda river that ends at Lake Mutanda). The lake is about 22 km long and 6 km at its widest and at a height of about 1973 m.
Акампен (Жаза аралы)
Бакига тайынша, бойдақ жүкті қыздарды осы кішкентай аралда аштықтан немесе құрлыққа жүзуге тырысып қалу үшін (көптегенде жүзу білмейтін) тастап кеткен. Бұл қалғандарын қорқыту үшін жасалған, осыдан соң олар да сондай жағдайға түспесін деген ниетпен. Қалың мал төлеуге мүмкіндігі жоқ ер адам аралға барып, қыз алып кетуге құқылы болған. Аралда шіркеу, емдеушілерге арналған жатақтар (үлгілі ауылдар) және медициналық мекеме салынды. Шарп Ньюйера аралына қоныстанды (бұл атау, дәрігердің кішкентай ақ үйі Шенклиндегі Шарптың әкесінің үйіне ұқсас болғандықтан, "ақ коттедж" деген мағынаны білдіруі мүмкін, қазір бұл Ақ үй қонақ үйі). Жұқпалы аурулар колониясының мақсаты – "ерікті оқшаулану" принципіне негізделген, яғни, жайлы өмір сүруге қолайлы жағдай жасау арқылы науқастарды тартып, оларды басқаларға жұқтыру қаупі бар жерлерден алып шығару.
The Bakiga used to leave unmarried pregnant girls on this small island to die of hunger or while trying to swim to the mainland (swimming skills were rare). This was to intimidate the rest, to show them not to do the same. A man without cows to pay the bride price could go to the island and pick up a girl. A church, patient quarters (model villages), and a medical facility were built, while Sharp settled on Njuyeera Island (probably meaning "white cottage" after the similarity of the doctor's small white house to Sharp's father's house in Shanklin, now The White House Hotel). The rationale of the leprosy colony was that of "voluntary segregation'", where the provision of a happy community to live in would attract leprosy sufferers, so removing them from the communities where they might infect others.
Экология
Бұл оқшауланған таулы көлде су құстарынан басқа, су жануарларының көптеген түрлері табиғи түрде кездеспейді. Суы күшті қабатталған, оттегінің лимиті шамамен 6 метр тереңдікте орналасқан. Олар Мутанда көлінде де кездесуі мүмкін екенін көрсететін белгілер бар. Алғашқыда көлде балық немесе рак болмаған, бірақ Clarias liocephalus балығы, Нил тилапиясы, Singida тилапиясы, Виктория көлінен келген хаплохромид цихлидтері және қызыл батпақты рактар енгізілді. Су өсімдіктері жергілікті жерлерде көптеп өседі, оларға папирус, батпақты шөп (subspecies jamaicense) және көк лотос кіреді.
Except for water birds, few aquatic animal species are naturally present in this isolated highland lake. Its water is highly stratified with the oxygen limit placed at a depth of about there are indications that they might also occur in Lake Mutanda. Originally, there were no fish or crayfish in the lake, but the catfish Clarias liocephalus, Nile tilapia, Singida tilapia, haplochromine cichlids of Lake Victoria origin and red swamp crayfish have been introduced. Aquatic vegetation is locally abundant and include species such as papyrus, swamp sawgrass (subspecies jamaicense) and blue lotus.
Туризм
Буньоньи көлі жасыл, пыш өсімдіктерге толы, 200-ден астам құс түрінің мекендейтін террасалы төбелерімен әйгілі. Бұл жерде су құстары мен көшпенді құстардың алуан түрлілігі кездеседі. Осы себепті, ол құсқа құмарлар үшін тамаша орын. Ньомби батпағына терең бойласаңыз, әртүрлі құстарды табасыз. Құстарды қадағалаудан басқа, мұнда басқа да мүмкіндіктер бар. Оларға жүзу, қайықпен саяхаттау және велосипед тебу сияқты спорт түрлері жатады. Аймақ сонымен қатар түрлі жаяу серуендерге және табиғат жолдарына толы. Бұл серуендер табиғаттан ғана емес, рахат та сыйлайды. Жергілікті тұрғындармен бірге серуендеу кезінде дәстүрлі мәдениеттің сезімі туады, себебі Бакига мәдени мұражайы мен ұсталардың шеберханаларында тоқтауға болады. Егер сіз одан да көп мәдени оқиғаларға қаныққыңыз келсе, Батуа және Бакига мәдениетін танысу үшін Буфука ауылына баруға болады.
Lake Bunyonyi is popular for its green and lush terraced hills that are punctuated with a plethora of over 200 bird species. The place combines the art of water birds and some migratory birds. This makes it a perfect ideal for many bird enthusiasts. A dive into the Nyombi swamp reveals a variety of assorted birds. Apart from birdwatching, the place also presents other opportunities. These include sports like swimming as well as boat cruising and riding. The area is also underlined by various hikes and nature walks, all of which offer more than just nature and pleasure. A sense of traditional culture is also felt during the community walks, since one can get stopovers at the Bakiga Cultural museum as well as the blacksmith sites. For more cultural adventures, one can visit the village of Bufuka for Batwa and Bakiga experiences.