Кіріспе

Химиялық қосылыс

Кальций казеині – бұл құрғақ сүттен және 1% сүттен алынған бірнеше сүт ақуыздарының бірі. Кальций казеині қағаз тәрізді, тәтті және жалпы алғанда дәмсіз болып келеді, негізінен тағам дайындау және майды ыдырату үшін қолданылады. Казеинаттар казеиннің басқа туындысы – қышқыл казеинге сілті қосып өндіріледі. Казеинаттың түрі қышқыл казеинмен бірге қосылған катионға байланысты анықталады. Кальцийден басқа, казеинаттарды құру үшін аммоний, калий және натрий сияқты катиондар да қолданылады. Кальций казеинінің құрамында шамамен 17% глютамин қышқылы бар. Бұл қандағы қант деңгейінің төмендеуін емдеуге, есте сақтау қабілетін және назарды жақсартуға, иммундық жүйені нығайтуға және интеллектуалдық бұзылыстарды емдеуге көмектеседі. Кальций казеині суда жақсы ериді және асқазанда ұюына себеп болмайды. Кальций казеинінің құрамында негізінен 3,5% ылғал, 1,0% май, 90,9% ақуыз, 0,1% лактоза және 4,5% минералдық заттар бар, бірақ бұл көрсеткіштер өндірушіге байланысты сәл өзгеруі мүмкін. Кальций казеині суда жартылай ериді, ал қышқыл казеин мен ренет казеині суда ерімейді. Натрий казеині, полярлығының арқасында, кальций казеиніне қарағанда суда жақсырақ ериді.

Физикалық қасиеттері

Казеиндер сүтте кездеседі, оны коллоидты кальций фосфаты біріктіреді. Кальций казеині әдетте 5,7-ден жоғары pH-та тұрақты болады және сүтті сұйықтық түрінде көрінеді. Бұл аммоний, калий және натрий казеинаттарынан өзгеше, олар дерлік мөлдір болады. Бейтарап немесе қышқыл pH-та казеин суда салыстырмалы түрде ерімейді және басқа сүт ақуыздарынан, қанттардан және минералдардан оңай бөлінеді. Казеинды NaOH немесе Ca(OH)2 арқылы pH деңгейін өзгерту арқылы қайта суспензиялауға болады, нәтижесінде натрий казеині немесе кальций казеинінің сулы ерітіндісі пайда болады. Көптеген казеинаттар 140°C-қа дейінгі температураға төтеп бере алады, бірақ кальций казеиніне тіпті 50°C-тағы температура да әсер етеді. Кальций казеині вискоэластикалық суспензияларды құрайды, олар концентрацияның артуымен (50–300 г/л) және температураның төмендеуімен (10–50 °C) айқын көбейеді. Scaca құрғақ сүт ұнтағында, жылдам дайындалатын суптарда, дәрі-дәрмектерде және жылдам дайындалатын кофеде кездеседі. Ол жеміс-жидек және көкөніс шырындарын ұнтақтарға, кофе мен шайға, жұмыртқа және балмұздақ қоспалары сияқты сүт өнімдерін кептіруге айналдыруда маңызды рөл атқарады. Rcaca көбінесе ет өнімдері мен өңделген ірімшіктерде қолданылады. Оның қалыптасуына еріткіш изотоп әсері күшті ықпал етеді. 30% Scaca-ны H2O-мен араластырғанда көбірек анизотроптық талшықтар пайда болады. Ал Rcaca біртекті гель түзеді, яғни әсері байқалмайды.

Қан қысымы мен инсулинді реттеу

Казеиннің дене бұлшықтарына тигізетін әсерінен өзгеше, гипертониямен ауыратын адамдарда сарысудағы ТАГ деңгейін төмендетуге де көмектесетіні анықталған. Кальций казеинатымен толықтыру арқылы қан қысымы, артериялық реактивтілік, липидтер деңгейі және қан тамырларының жұмысы сияқты бірнеше кардиометаболикалық қауіп факторлары жақсарады. Сонымен қатар, кальций казеинаты эндотелиалдық функцияны жақсарту арқылы орталық систолалық қан қысымын төмендетуге мүмкіндік береді. Бұл қан тамырларының кеңеюі мен тарылуын, қан ұюын, иммундық функцияны және тромбоциттердің жабысуын жақсырақ реттеуге ықпал етеді. Кальций казеинатындағы инсулин деңгейі сарысу ақуызы мен мальтодекстринге қарағанда айтарлықтай төмен, бұл плазмадағы бос май қышқылдарының азаюына және тамақтанғаннан кейінгі ТАГ концентрациясының төмендеуіне әкеледі.