Кіріспе

1982 жылғы британдық-американдық фильм, 1982 жылғы анимациялық фильм.

"The Plague Dogs" – Ричард Адамстың 1977 жылғы осы аттас романы негізінде түсірілген 1982 жылғы анимациялық оқиғалық драма. Оның сценарийін Мартин Розен жазды, режиссерлік және продюсерлік жұмыстарын да ол атқарды. Розен Адамстың тағы бір романының бейімделуі "Watership Down" фильмінің де режиссері, анимациялық режиссерлікті Тони Гай жүзеге асырды. "The Plague Dogs" фильмін Nepenthe Productions компаниясы жасады, ал АҚШ-та Embassy Pictures, Ұлыбританияда United Artists таратып шығарды. Фильм бастапқыда АҚШ-та рейтингсіз шықты, бірақ DVD нұсқасы үшін MPAA жануарларға қатыгездік көрсету, зорлық-зомбылық көріністері және көңілді жағдайды түсірген сахналар сияқты ересектерге арналған тақырыптарға байланысты PG-13 рейтингісін берді. "The Plague Dogs" – MGM студиясының отбасылық емес алғашқы анимациялық фильмі және студияның алғашқы ересектерге арналған анимациялық толық метражды фильмі. Фильмнің сюжеті Ұлыбританиядағы ғылыми-зерттеу зертханасынан қашқан Роуф және Снитер есімді екі иттің басынан өткен оқиғаларға арналған. Оқиғаны баяндау барысында фильм өз мүддесі үшін вивисекция мен жануарларды зерттеудің қатыгездігін көрсетеді (бірақ Розен бұл антививисекциялық фильм емес, оқиғалық фильм дейді).

Сюжет

Роуф, лабрадордың аралас түрі, және Снитер, тегіс фокс-терьер, Англияның солтүстік-батысындағы Көлдер ауданындағы жануарларды зерттеу орталығында тәжірибелік мақсаттарда қолданылатын көптеген иттің екеуі. Сниттердің миы хирургиялық тәжірибелерге ұшыраған (басының жоғарғы бөлігі жарақаттанып, бинтпен жабылған), ал Роуф қайта-қайта суға батырылып, тірілтілген. Бір күні кешке Снитер тордың астынан сығылып Роуфтың клеткасына кіріп, оның қақпағы ашық екенін байқайды. Олар қашу үшін орталықты зерттейді, содан кейін өрт сөндіруге дейін жетеді, бірақ ақырында құтыла алмайды. Жаңадан қол жеткізген бостандықтарына қуанған иттің екеуі тез арада табиғаттағы өмірдің қиындықтарымен және оларды бұрынғы күзетшілері аңдып жүргенімен бетпе-бет келеді. Олар Тодпен достық қарым-қатынас жасайды – есімсіз, жергілікті диалект сөйлейтін түлкі, ол жабайы түлкіні білдіретін аймақтық сленгпен танымал. Тод оларға аң аулауды үйретеді, ал олжаның бір бөлігін алады. Сниттер бұрын қожайыны болғандықтан, жаңа үйді үміттендіреді, бірақ бір адамға өрмелеп шыққанда мылтығының іске қосылу механизміне тиіп, қасақана өлтіргеннен кейін үмітін жоғалтады. Уақыт өте келе екі ит әлсірейді, тұтқыннан қашып жүріп, көбірек тамақ ұрлауға мәжбүр болады, сонымен қатар ұстаудан да қашып өтеді. Тодтың түсінуі және ынтымақтастығы да қиынға соғады. Тод жұмыртқалардың ұясын тапқанда, оларды өзі жеп қойып, Роуфты ашуландырады. Тод олардың қауіпті әрекеттерін де сынап, мысалы, жергілікті төбелерде жайылып жүрген үй қойларын өлтіруіне қарсы шығады. Біраз уақытқа олардың жолдары айырылады, бірақ Тод кейін зертханадан жалданып келген қарулы адамды алаңдатып, оларға көмектесу үшін қайта оралады, нәтижесінде ол құлайды. Үшеуі татуласып, мақсатсыз серуендейді, 3-ші парашют полкі мен БАҚ оларды қуалайды, екі иттен бубондық оба тарап, адамдар мен қойларды өлтіргені туралы қауесет таралады. Тод екі иттен ажырасып, оларды Равенгласс және Эскдейл темір жолындағы Ирт өзенімен тартылатын пойызға жеткізеді. Иттер пойызға отырып қашады, ал Тод Сниттер мен Роуфтың қашуына мүмкіндік беру үшін өмірін құрбан етеді. Тодтың құрсауынан құтылған Сниттер мен Роуф жағалаудағы Равенгласс ауылына жетеді, бірақ пойыздан шыққаннан кейін RAF Sea King тікұшағы оларды байқайды және жағалауға жеткенше қуалайды, содан кейін олар тоқтап қалады. Қарулы әскерлер жақындап келіп, иттерді атуға дайындалғанда, Снитер суға қарайды және арал көргенін айтады – ол теңізге секіріп, оған жүзе бастайды. Роуф судан қорқып, онымен бірге жүзуге асығады, бірақ қарулы адамдардан қорқуы оны да секіруге итермелейді және Сниттерге жетеді. Иттерге екі оқ атылады, бірақ олар өткен сияқты көрінеді; бірден ақ тұман оларды жабады, адамдар мен тікұшақ жоғалады. Иттер тұманнан Сниттер көрген аралға қарай жүзеді, бірақ Роуф көре алмайды, содан кейін Сниттер "аралдың бар екеніне" күмәндана бастайды және күміссізденеді. Алайда Роуф аралды көргенін айтып, Сниттерді жалғастыруға шақырады. Тұманды теңізде тікұшақтардан қашып бара жатқанда, телефон арқылы сөйлескен дауыс зертхананың барлық тәжірибелерді тоқтатып, жабылуы керектігін көрсетеді. Осындай жергілікті дүрбелең тудырып, Роуф пен Сниттер басқа зертханалық жануарларды олардың қатыгездігінен құтқарды. Иттер тұманға қарай жолға түседі, мүмкін олардың арғы жағында күтіп тұрған аралға қарай. Роуф пен Сниттердің тағдыры белгісіз, өйткені олар жүзіп жүрген теңіз одан да қалың тұманға оранып кетеді. Келесі сәтте көкжиектен алыста арал көрінеді. Бұл жерде көрсетілген жердің нақты бар екендігі немесе ол тек қана бейнелі мағынасы бар иллюзия екендігі белгісіз.

Өндіріс

Фильм 1979-1982 жылдар аралығында Ұлыбританияда және Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында анимацияланды. Артур Хамберстоун, Алан Симпсон, Джордж Джексон және Колин Уайт сияқты британдық аниматорлар бұрын "Уотершип Даун" фильмінде жұмыс істеген топтан келді. Сан-Франциско тобына Брэд Бёрд, Фил Робинсон және "Бэмбидегі қатыгез аңшы иттерді анимациялаған Дисней ардагері" Ретта Скотт кірді. Голдкрест фильмдері фильмге 900 000 фунт стерлинг инвестициялады және 308 000 фунт стерлинг табыс тапты, нәтижесінде компания 595 000 фунт стерлинг зиян шекті. Бұл фильмді және "Уотершип Даун" фильмін қаржыландыруға көмектескен Джейк Эбертс, фильм жасаушылар екі қателік жіберді деп ойлады: фильм кітаптан өзгеше, көңіл көтермейтін аяқталумен аяқталды, сондай-ақ дистрибьюторсыз жасалды (Эмбассимен келісімге келгенімен, кейін фильм жасаушылар жаңадан келіссөздер жүргізуді қалап, Эмбасси бас тартты, ал United Artists фильмнің Ұлыбританиядағы дистрибьюторы болды).

Соңғы тақырып

"Time and Tide" әнін Алан Прайс шығарды және орындады. Бұл ән, сондай-ақ фильмнен алынған диалог канадалық Skinny Puppy индустриалды тобының 1988 жылғы VIVIsectVI альбомынан шыққан "Testure" атты анти-вивисекциялық синглі үшін үлгі ретінде пайдаланылды.

Қабылдау

Фильмнің сынақ көрсетілімі 1983 жылғы 17 желтоқсанда Сиэтлде өтті. Розен фильмге таратушыларды табуда қиындыққа тап болды, және ол 1985 жылғы 9 қаңтарда АҚШ-та шектеулі көрсетілімге шықты. 1985 жылы New York Times газетінде Жанет Маслин АҚШ-тағы көрсетілімге жазған рецензиясында визуалды стильді жоғары бағалады: "Мартин Розен өзінің обалы иттерін тірі түсірілген фильм сияқты көрсетеді. Ол көріністерді және камера бұрыштарын шығармашылықпен өзгертеді [ ] Розеннің режиссерлік шеберлігі өте тапқыр, Адамстың әңгімесінен гөрі әлдеқайда артық".

Үй медиасы

Екі нұсқасы бар: Ұлыбританиядағы түпнұсқа театрлық көрсетілімі (103 минут) және АҚШ-тағы өңделген нұсқа (86 минут). Көптеген түзетулер осы фильмнің ұзақтығын қысқарту мақсатымен жасалды, бірақ біреуі оның қорқынышты мазмұнына қатысты болды: жалданып келген қарулы адам Акленд, итті өлтіруге тырысқан тік жардан құлап, қаза табады. Содан кейін, қармен жабылған тік жарлар мен аңғарлардың үстінен әскери тікұшақ ұшып өтеді, ал тікұшақтағы сарбаздар денесінің жыртылған күйде екенін көреді, бұл аштықтан өлген иттің оны жегенін көрсетеді. Толық театрлық нұсқа алғаш рет 1983 жылдың желтоқсанында Thorn EMI компаниясы арқылы PG рейтингісімен VHS форматында шығарылды, барлығы 8000 дана таратылды. 1988 жылдың 22 тамызында Warner Home Video компаниясы оны Ұлыбританияда VHS форматында коммерциялық түрде шығарды. 1986 жылы өңделген нұсқасы Charter Entertainment компаниясы арқылы АҚШ-та VHS форматында жарық көрді. 2002 жылы Anchor Bay 2-ші аймақ DVD-ін шығарды, бірақ ол АҚШ-тағы қайта өңделген нұсқаны қамтыды. Содан кейін, голландтық Indies Home Entertainment компаниясы 2-ші аймақ дискісін шығарды, ол АҚШ нұсқасын қамтыды, бірақ голланд тіліндегі міндетті субтитрлерді де қосты. 2004 жылы Hollywood DVD компаниясы Ұлыбританияда АҚШ нұсқасымен бірге DVD шығарды. Trinity Home Entertainment сол жылы АҚШ-та DVD шығарды; Trinity толық нұсқаны алуға тырысты, бірақ оны ала алмағандықтан, қысқартылған АҚШ нұсқасын пайдалануға келісті. Trinity-дің DVD-сі 2010 жылы Phase 4 Films компаниясы арқылы қайта шығарылды. 2005 жылы австралиялық Umbrella Entertainment дистрибьюторы екі нұсқаны да Region 4 DVD форматында шығарды (олар сондай-ақ Розеннің жекелеген басылымынан алынған Watership Down фильмінің толық театрлық нұсқасын шығарды). Кейіннен сол басылым 2008 жылы Optimum Releasing компаниясы арқылы Ұлыбританияда 2-ші аймақ DVD форматында шығарылды. 2017 жылы Shout! Factory компаниясы фильмнің АҚШ-тағы құқықтарын сатып алғанын және фильмді алғаш рет 24 ақпанда 2018 жылы Shout Select желісі аясында Blu-ray форматында шығаратынын хабарлады. 2017 жылдың соңында Shout! Factory компаниясы фильмнің Blu-ray нұсқасын шығаруды кейінге шешіп, режиссер Розенмен бірге жұмыс істеп, өңделген нұсқаның орнына түпнұсқа нұсқасын шығаруды жоспарлап отырғанын мәлімдеді. 2018 жылдың қыркүйек айында Shout! Factory түпнұсқа нұсқасының 2019 жылдың 15 қаңтарында Blu-ray форматында шығарылатынын хабарлады. 2019 жылғы шығарылымға түпнұсқаның 2K сапасында қалпына келтірілген нұсқасы мен өңделген нұсқасы, сондай-ақ режиссер Розенмен өндіріс процесі туралы сұхбат кірді. Screenbound Films сонымен қатар 2020 жылдың 10 тамызында Ұлыбританияда Blu-ray шығарды, ол да екі нұсқаны қамтыды. Бұл фильм The Criterion Channel арнасында олардың артхаус анимациялық топтамасының бір бөлігі ретінде де көрсетілді.