Кіріспе

Ресейдің екінші лигасы (Первенство России II дивизиона ФНЛ), бұрынғы Ресей кәсіби футбол лигасы – Ресей кәсіби футболының үшінші (А дивизионы) және төртінші (В дивизионы) деңгейлері.

Тарих

1998–2010 жылдары оны Кәсіби футбол лигасы басқарды. 2011–12 маусымын Ресей футбол одағының Кәсіби футбол департаменті (Департамент профессионального футбола Российского футбольного союза (ДПФ РФС), Департамент professional'nogo futbola Rossijskogo futbol'nogo soyuza [DPF RFS]) жүргізді. 2013 жылдан 2021 маусымға дейін лиганы қайтадан Кәсіби футбол лигасы басқарды және «Екінші дивизион» атауы қолданылмай, лига тек PFL деп аталды. 2021–22 маусым алдында лига екінші деңгейдегі Бірінші лигамен біріктіріліп, FNL2 болып қайта аталды. 2022–23 маусым алдында оның қысқаша атауы тарихи «Ресей Екінші лигасы» атауымен қайта өзгертілді, бірақ лиганың толық атауы («Футбол ұлттық лигасының екінші дивизионы») бұрынғыдай қалды. Екінші лига географиялық тұрғыдан 4 аймаққа бөлінді: 1 (бұрынғы Оңтүстік – Оңтүстік Еуропалық Ресей), 2 (бұрынғы Батыс – Батыс Еуропалық Ресей және Шығыс Сібір), 3 (бұрынғы Орталық – Солтүстік және Шығыс Еуропалық Ресей және Сахалин), 4 (бұрынғы Орал-Поволжье – Оңтүстік Орал және Батыс Сібір). Әр аймақтағы клубтардың саны жылдар бойынша өзгеріп отырды. 2020–21 маусымда дивизионда 64 клуб болды. Әр аймақтың жеңімпаздары автоматты түрде Ресей Бірінші лигасына (2011 жылға дейін Бірінші дивизион, ал 2011 жылдан 2022 жылға дейін Ресей Футбол ұлттық лигасы деп белгілі) көтерілді. Әр аймақтың төменгі орында тұрғандары кәсіби статусын жоғалтып, Ресей Әуесқой футбол лигасына түсті. Командалар әдетте FNL2-де қалу үшін қажетті қаржысы бар болғанша, төмендеуден аулақ бола алады. Әр клуб қарсыластарымен екі рет – өз алаңында және қарсыласының алаңында ойнайды. 2023–24 маусымда лига тағы бір рет қайта ұйымдастырылып, екі деңгейге бөлінді: үшінші деңгейдегі Ресей Екінші лигасының А дивизионы және төртінші деңгейдегі Ресей Екінші лигасының В дивизионы. А дивизионы 2022–23 жылдардағы нәтижелерге негізделген «Алтын топ» және «Күміс топ» деп аталатын, әрқайсысы 10 командадан тұратын екі топтан тұрады. Маусымның алғашқы бөлігінде (2023 жылғы жаз/күз) «Алтын» және «Күміс» топтардағы әр команда өз тобындағы әр командамен екі рет – өз алаңында және қарсыласының алаңында ойнап, әр команда үшін барлығы 18 ойын өткізді. Маусымның екінші бөлігіне (2024 жылғы көктем/жаз) топтар қайта құрылады. «Алтын» топқа енді «Алтын» топтың бірінші кезеңіндегі үздік 6 команда және «Күміс» топтың бірінші кезеңіндегі үздік 4 команда кіреді. «Күміс» топта бірінші кезеңнің «Алтын» тобындағы төменгі 4 команда, бірінші кезеңнің «Күміс» тобындағы 5-ші және 6-шы орындардағы командалар және В дивизионы топтарының төрт жеңімпазы болады. Бірінші кезеңнің төменгі 4 «Күміс» топ командасы 2024 жылы В дивизионына түседі. Қайта құрылған топтардағы командалар тағы да екі рет ойнап, 18 ойын өткізеді. Маусым соңында «Алтын» топтың ең үздік 2 командасы 2024–25 маусымда Ресей Бірінші лигасына көтеріледі. «Алтын» топтың 3-орын алған командасы жоғарылау плей-оффында (екі ойын – өз алаңында және қарсыласының алаңында) маусымның алғашқы бөлігінде «Алтын» топта бірінші орын алған командамен ойнайды, ал осы плей-оффтың жеңімпазы да Ресей Бірінші лигасына көтеріледі. Маусым соңында «Алтын» топтағы төменгі төрт команда 2024–25 маусымда «Күміс» топқа, ал «Күміс» топтағы төрт команда «Алтын» топқа ауысады. В дивизионы негізінен географиялық принцип бойынша құрылған төрт топтан тұрады (1, 2, 3, 4). В дивизионының ауыспалы маусымы 2023 жылдың шілдесінен қарашасына дейін өтті. 1, 2, 3 және 4-топтардың жеңімпаздары 2023–24 маусымының көктем/жаз бөлігінде А дивизионының «Күміс» тобына қосылады. 2024 жылдан бастап В дивизионы көктемнен күзге ауысты, ал 2024 жылғы маусым наурыздан қарашаға дейін өтеді. Бұдан кейін А және В дивизиондары арасындағы ротация қыс мезгілінде жүзеге асырылады. Мысалы, 2024 жылдың қараша айында А дивизионының «Күміс» тобындағы ең төменгі 2 команда тікелей 2025 жылғы В дивизионына түседі, ал А дивизионының «Күміс» тобындағы 7-ші және 8-ші орындардағы командалар 2023–24 жылғы А дивизионының «Күміс» тобының төменгі екі командасына қарсы регрессиялық плей-офф ойынын ойнайды, ал плей-оффтың 2 жеңімпазы да В дивизионына түседі. 2024 жылғы В дивизионының жеңімпаздары сол уақытта А дивизионының «Күміс» тобына көтеріледі.