Кіріспе

Қалдықтарды басқару төлем моделі Қалдықтарды лақтырып тастаған кезде төлеу (PAYT) (сонымен қатар қоқыс өлшеуіш, бірлік баға, айнымалы баға немесе пайдаланушының ақысы деп аталады) - коммуналдық қатты қалдықтарды жою үшін пайдалану бағасын белгілеу моделі. Пайдаланушылардан қала әкімдігіне немесе жергілікті билікке жинауға тапсырған қалдықтардың көлеміне байланысты алым алынады. Өңір мен муниципалитетке байланысты әр түрлі модельдер бар. Қалдықты салмағы немесе көлемі бойынша немесе бірлік саны бойынша өлшеуге болады, әр түрлі қаптар, таңбалар, контейнерлер немесе тіпті RFID арқылы анықталады. Қалдықтарды қайта өңдеу және компосттау сияқты қызмет көрсетулер көбінесе ақысыз көрсетіледі, өйткені сіз төлейтін жүйелер іске асырылған. Бағдарламаларды лақтырып жібергенде төлеудің үш негізгі түрі бар: Толық бірлік баға: пайдаланушылар өздері жинағысы келетін барлық қоқыс үшін тег, жеке пакет немесе таңдалған өлшемді контейнер сатып алу арқылы алдын ала төлейді. Бөлшек бірлік бағасы: жергілікті билік органы немесе муниципалитет қалдықтарды жинау үшін салық төлеу арқылы ең көп пакет немесе контейнер санын белгілейді. Қосымша пакеттер немесе контейнерлер сатып алуға болады, егер пайдаланушы рұқсат етілген мөлшерден асып кетсе.

Негізгі себептері

Қатты коммуналдық қалдықтарды жоюдың ең дәстүрлі екі әдісі - бірыңғай ставкалы жүйе немесе коммуналдық салықтар. Барлық пайдаланушылар, қанша қалдықты жинауға келсе де, бірдей салық төлейді. Біржолғы мөлшерлеме жүйесі бойынша өндірілетін қалдықтарды азайтуға ынталандыру жоқ. PAYT экологиялық саясаттың екі негізгі қағидасына негізделген: ластаушы төлейді және ортақ жауапкершілік. Массачусетс штатындағы муниципалитеттер әдетте қоқыстың азайғанын байқады, бірақ бұл қайта өңдеудің өсуінен көп, бірақ бұл адамдар бұрын басқа қоғамдастықтардан қоқыс әкелгендіктен (бұл жерде тегін жинап алу жоқ) достары мен туыстарының үйіне.

Саяси қарсылық

Кез келген қалыптасқан муниципальді қызмет түріне өзгеріс енгізгенде, жұртшылықтың қарсылығы жиі кездеседі.

Іске асыру

Қалалық қоғамдастықтар әдетте көшеде жинауға мүмкіндік береді, ал ауылдық қоғамдастықтар жинауға мүмкіндік береді.

Солтүстік Америка

PAYT бағдарламалары Калифорнияда, Мичиган, Нью-Йоркте және Вашингтонда 1970 жылдары жұмыс істеді, бірақ Сан-Франциско қаласы 1932 жылдан бері PAYT схемасының бір түрін қолданды. 1991 жылдан бастап Еуропалық қалдықтар саясаты талап етті, материалдарды қайта пайдаланудан түсетін кірістермен қамтылмаған шығындардың бір бөлігі ластаушы төлейді қағидаты бойынша өндірілуі керек. PAYT нұсқалары бүкіл Еуропадағы муниципалитеттерде бар. PAYT сонымен қатар Корея, Таиланд, Вьетнам, Қытай және Қытай Республикасында (Тайвань) іске асырылады. 2024 жылдың сәуірінен бастап Гонконг өзінің PAYT бағдарламасын жүзеге асырады. Жақында Налини Шекар құрған "Хасиру Дала" кооперативінің көмегімен Бангалордың кейбір аймақтарында да PAYT бағасы енгізілді. Ұйым 2 бин 1 қаптарды бөлу әдісін қолданды және қайта өңделетін заттарды төлеумен қатар, компостқа жарамды қалдықтар мен қоқыс тастау орындарына тасталған заттарды әртүрлі төледі. Осы баға механизмі арқылы қызмет көрсетілген пәтерлер қоқыс шығару көлемін айтарлықтай азайтты.