Hugo Haase

Кіріспе

Неміс саясаткері, заңгер және пацифист Хьюго Хаас (29 қыркүйек 1863 - 7 қараша 1919) - неміс социалистік саясаткері, заңгер және пацифист. Фридрих Эбертпен бірге ол 1918-19 жылғы неміс революциясы кезінде Халық депутаттары кеңесінің төрағасы болды.

Ерте өмір

Хьюго Хаас 1863 жылы 29 қыркүйекте Германияның Шығыс Пруссиядағы Алленштейн қаласында (қазіргі Польшадағы Ольстин) еврей аяқ киімшісі мен шағын кәсіпкер Натан Хаас пен оның әйелі Паулиннің (туған тегі Анкер) ұлы болып дүниеге келді. Растенбургтегі гимназияда оқығаннан кейін Хаас Кенигсбергте (қазіргі Калининград, Ресей) заң зерттеді, 1887 жылы Германияның Социал-демократиялық партиясына (СДП) қосылды және келесі жылы өзін заңгер ретінде танытты. Ол Шығыс Пруссиядағы алғашқы социалистік заңгер болды және негізінен төменгі таптардан (жұмыскерлер, шаруалар), журналистер мен социалистік функционерлерден клиенттер алды. 1894 жылы Хаасе Кенигсбергтің қалалық парламентіне (Stadtverordnetenversammlung) бірінші социал-демократ болды. 1897 жылы ол рейхстагқа қосымша сайлауда сайланды. Бірнеше сот ісінде ол әлеуметтік демократтарды әртүрлі саяси себептермен айыпталғандарға қарсы қорғады. Ол бүкіл елге танымал болған жоғары деңгейдегі істердің бірі 1904 жылы Кенигсбергер Геймбундпрозес деп аталатын, онда ол бірнеше саясаткерлерді, соның ішінде Пруссияның кейінгі президенті Отто Браунды ақтады. 1907 жылы Хаазе өзінің Militarismus und Antimilitarismus атты кітапшасын жариялағаны үшін бас бас басқыншылыққа айыпталған Карл Либкнехттің (СПД) адвокаты болды. 1914 жылдың соңында Германияның жылдам жеңіске деген үміті құлағаннан кейін Хаазе негізгі СДП фракциясының саясатына қарсы барған сайын айқайлана бастады. 1915 жылы фракция жетекшісі қызметінен кетуге мәжбүр болды. Сол жылдың маусым айында ол "Gebet der Stunde" манифестіне қол қойды, онда үкіметтің соғыс мақсаттарына ашық қарсылық білдірілді. 1916 жылдың наурыз айында Хаас және тағы 18 СДПК делегаты үкіметтің төтенше бюджетіне қарсы дауыс берді. Ол СДП партиясының төрағасы қызметінен кетуге мәжбүр болды. Содан кейін ол Социалистік жұмыс тобын (Sozialistische Arbeitsgemeinschaft, SAG) құрып, оған басшылық етті. 1917 жылы сәуірде Хаазе Германияның жаңа құрылған тәуелсіз әлеуметтік-демократиялық партиясының (USPD) төрағасы болды, ол "көпшілік әлеуметтік-демократтар" тобынан бөлініп, бейбітшілік туралы келіссөздерді дереу қолдайды. Хаас ауыр жарақат алып, 7 қарашада қайтыс болды. Хаазе Берлиннің Фридрихсфельде орталық зиратындағы Социалистер ескерткішінде (Gedenkstätte der Sozialisten) еске алынды. Хьюго Хаас Теяға (Лихтенштейн) үйленген, олардың ұлы Эрнест, қызы Гертруда және қызы Хилда болды.

Hugo Haase was born on 29 September 1863 in Allenstein, East Prussia, Germany (now Olsztyn, Poland), the son of Jewish shoemaker and small businessman, Nathan Haase, and his wife Pauline (née Anker). After attending the Gymnasium at Rastenburg, Haase studied law in Königsberg (now Kaliningrad, Russia), joined the Social Democratic Party of Germany (SPD) in 1887 and the next year established himself as a lawyer. He was the first socialist lawyer in East Prussia and took on clients mainly from the lower classes (workers, peasants), journalists and socialist functionaries. In 1894, Haase became the first Social Democrat in the municipal parliament (Stadtverordnetenversammlung) of Königsberg. In 1897, he was elected to the Reichstag in a by election. In multiple legal cases, he defended Social Democrats against various politically motivated charges. High profile cases that made him known throughout the country included the so called Königsberger Geheimbundprozeß in 1904, in which he achieved acquittals for several politicians including the later Minister President of Prussia, Otto Braun. In 1907, Haase was counsel for Karl Liebknecht (SPD) who had been charged with high treason for publishing his pamphlet Militarismus und Antimilitarismus. After the collapse of Germany's hopes for a quick victory at the end of 1914, Haase became more and more vocal against the policies of the main SPD faction. He was forced to resign as faction leader in 1915. That June, he signed the manifesto Gebot der Stunde which openly opposed the war aims of the government. In March 1916, Haase and 18 other SPD delegates voted against the government's emergency budget. He was forced to resign as party chairman of the SPD. He then founded and led the Socialist Working Group (Sozialistische Arbeitsgemeinschaft, SAG). In April 1917, Haase became chairman of the newly founded Independent Social Democratic Party of Germany (USPD), which split from the so called "Majority Social Democrats" group and advocated immediate peace negotiations. Haase was severely injured and died on 7 November. Haase is commemorated at the Memorial to the Socialists (Gedenkstätte der Sozialisten) in the Friedrichsfelde Central Cemetery, Berlin. Hugo Haase had been married to Thea (née Lichtenstein), with whom he had a son Ernest, daughter Gertrude, and daughter Hilde.