Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нигериядағы аудандық өкімет және қала.
the LGA and town in Nigeria
География
Монгу Замбези өзенінің 30 шақырымдық Бароце тасқын алабының шығыс жиегіндегі биік қырлы, кішкене төбешікке орналасқан. Жаңбырлы маусымда тасқын су қалаға дейін жетеді. Қала өзеннің басты арнасынан 15 шақырым қашықтықта, ал оның кішкентай порты құрғақ маусымда арна мен иректелген канал арқылы 35 шақырымдық жолмен байланысады. Аймақтың барлығы жазық және құмды, құрғақ жерлер тасқын алабынан әдетте 50 метрден жоғары емес.
Mongu is situated on a small blunt promontory of higher ground on the eastern edge of the 30 kilometre wide Barotse Floodplain of the Zambezi River running north–south, which in the wet season floods right up to the town. The city is 15 kilometres from the river's main channel, to which its small harbour is connected in the dry season by a 35 kilometre route via a canal and a meandering channel. The whole region is flat and sandy, with the dry land generally no more than 50 m higher than the floodplain.
Демография
Монгу – лози (немесе бароце) халқының туған қаласы. Олар макололо тілінен, оның өзі Оңтүстік Африканың сесото тілімен байланысты тілден туындаған тілде сөйлейді. Лози билеушісі, Литунга, құрғақ маусымда Леалуидегі сарайда (тасқынды жазық жерде, солтүстік-батысқа қарай 12 км қашықтықта) және жаңбырлы маусымда Лимулунгадағы сарайда (солтүстікке қарай 17 км қашықтықта, биік жерде) тұрады. Куомбока рәсімі соттың екі орын арасында ауысуын көрсетеді. 18 ғасырдың соңында Анголадан көптеген мбунда халқы осы жерге қоныстанды.
Mongu is the home city of the Lozi (or Barotse) people, who speak a language derived in part from that of the Makololo, related to the South African Sesotho language. The Lozi ruler, the Litunga, has a dry season palace 12 km north west at Lealui on the floodplain, and a flood season palace on higher ground at Limulunga, 17 km north. The Kuomboka ceremony marks the court's transfer between the two locations. At the end of the 18th century, a significant number of Mbunda from Angola settled here.
Климат
Бұл аймақта қазан айының соңынан сәуір айына дейінгі жаңбырлы маусымда жылына орташа 945 мм жауын-шашын түседі. Су тасқыны әдетте қаңтарда басталып, сәуірде ең жоғары деңгейге жетеді және маусымға дейін тоқтатылады, нәтижесінде жаңа шөппен жасылданған су тасқыны пайда болады. Онда шамамен 250 000 адам мал жаю, балық аулау және шағын бақшаларда егін өсіру үшін келіп қоныстанады. Монгу қыркүйектен желтоқсанға дейін ыстық, қазан айының орташа ең жоғары температурасы 35,4 °C, мамырдан тамызға дейін салқын, маусым айының орташа ең жоғары температурасы 26,9 °C, ал ең төменгі температурасы 10,3 °C құрайды.
The area has an annual average rainfall of 945 mm falling in the rainy season from late October to April. The flood usually arrives by January, peaks in April and is gone by June, leaving a floodplain green with new grass on which a population of about 250,000 moves in to graze a similar number of cattle, catch fish and raise crops in small gardens. Mongu is hot from September to December, with a mean maximum for October of 35.4 °C, and cool from May to August, with a mean maximum in June of 26.9 °C and a mean minimum of 10.3 °C.
Экономика
Монгу Лусакадан 590 км қашықтықтағы Лусака-Монгу тас жолының соңында жатыр, саяхатқа 8-11 сағат уақыт кетеді. Калабоға дейінгі жол, Баротсе су тасқыны аймағының өткелі деп аталады, 2016 жылы аяқталып, ашылды. Ол сондай-ақ M10 тас жолының соңында орналасқан, ол оны Намибиямен Катима Мулило шекарасына және Ливингстонға қосып тұрады. Қала себет және кілем тоқумен әйгілі. Бұл жерде ең жақсы манго мен балық, әсіресе жолбарыс балығы өндіріледі. Монгу Замбияның күріш өсірудің маңызды аймағы болып табылады. Сонымен қатар, қалада собор және су мұнарасы бар, ал көптеген сауда және қоғамдық орындардың ішінде үлкен базар мен әуежай орналасқан. Монгу әуежайын негізінен Замбия Әуе күштері мен Біріккен Ұлттар Ұйымы Анголалық босқындарды Анголаға қайтару үшін пайдаланады. Қала Найума мұражайының да орналасқан жері.
Mongu lies at the end of the 590 km Lusaka–Mongu Road from Lusaka which takes 8–11 hours to drive. The road to Kalabo called the Barotse Floodplain causeway was completed and opened in 2016. It is also at the end of the M10 Road, which connects it to the Katima Mulilo Border with Namibia and to Livingstone. The city is known for basket and carpet weaving. It produces the best mango and fish in the country, especially the tiger fish. Mongu is also the major rice growing region of Zambia. It is also home to a cathedral and a water tower, while among the several shopping places and social places, the town has a large market and an airport. Mongu Airport is mainly used by the Zambian Air Force and the United Nations to transport Angolan Refugees back to Angola. The town is also the location of the Nayuma Museum.