Кіріспе
Caturus (қазақша: κατω, "төмен" және οὐρά "құйрық") – Amiiformes отрядындағы Caturidae тұқымдастығына жататын, қазіргі заманғы бауқұйрықты балықтарға туысты, жойылған жыртқыш теңіз балықтарының туысы. Бұл туыс басқа катурид туыстарына қатысты монофилеттік емес болуы мүмкін деген ұсыныс бар. Осы туыстың қазба қалдықтары 200-тен 109 миллион жыл бұрынғы кезеңге (ерте юрадан ерте кредаға дейін) жатады, бірақ триас кезеңінің соңынан да болуы мүмкін деген мәліметтер бар.
Caturus (from κατω , 'down' and οὐρά 'tail') is an extinct genus of predatory marine fishes in the family Caturidae in the order Amiiformes, related to modern bowfin. It has been suggested that the genus is non monophyletic with respect to other caturid genera. Fossils of this genus range from 200 to 109 mya (Early Jurassic to Early Cretaceous), though potential records are known from the Late Triassic.
Таксономия
Катурустың таксономиялық тарихы шатастырылған. Бұл туыс алғаш рет Луи Агассиз есімді ғалым екі қазба балық (U. pachyurus және U. gracilis) үшін сипаттаған, олар бұрын Uraeus туысына жатқызылған еді. Бірақ, сол аттас кобра туысының бұл атты бұрыннан пайдаланып жүргені анықталды (қазір Naja-ның ішкі туысы ретінде жіктеледі). Дегенмен, екі түрдің де дұрыс суреті немесе толық сипаттамасы болған жоқ, сондықтан олар nomen dubia санатында қалып отыр; U. pachyurus үлгісі жоғалып кеткен, ал Caturus gracilis үлгісінің сақталған жай-күйі нақты таксонға жатқызуға мүмкіндік бермейді. Кейіннен, Agassiz Pachycormus туысы ішінде алғаш сипаттаған C. furcatus түрі Вудворд тарапынан туыстың типтік түрі деп белгіленді, бірақ бұл дұрыс емес, себебі туыстың типтік түрі оған алғаш сипатталған түрлердің бірі болуы керек. Осы қайшылықтар Катурус және Пахикормустың (алғашқыда Uraeus gracilis түрінің бірі ретінде сипатталған) таксономиялық тұрақсыз туыстарға айналдырды, сондықтан C. furcatus түрін Катурустың типтік түрі ретінде сақтау үшін Зоологиялық номенклатура бюллетеніне жүгіну қажет болды.
Тарату
Тек нақты түрлермен шектелгенде, Катурус Ұлыбританияның, Германияның, АҚШ-тың және Кубаның юра кезеңінде кездеседі, сондай-ақ Ұлыбритания мен Испанияның ең ерте креда кезеңіне дейін таралған. Франция мен Португалияның юра кезеңінен белгісіз қалдықтары да белгілі, оған қоса Австриядан болуы мүмкін бір түр де бар.