Диаболик: Итальяндық комикстер жұлдызы

Кіріспе

Көркем кейіпкер

Бұл комикстің кейіпкері негізінде түсірілген фильмдер

Диаболик (djaˈbɔːlik, djaboˈlik) – италиялық комикстер сериясы, оны Анжела және Лучиана Джуссани сестер жасаған. Италия комиксі тарихындағы ең танымал сериялардың бірі – «Диаболик» 1962 жылы құрылды және 900-ден астам томнан тұрады, сондай-ақ fumetti neri комиксінің жанрлық түрінің пайда болуына себепкер болды. Серия өзінің басты кейіпкерінің құрметіне аталған, ол Италия мен басқа елдердің бұрынғы танымал шығармаларынан шабыт алған анти-батыр ұры. Оның оқиғалары ай сайын қара-ақ түспен, кішкентай томдар түрінде шығарылады. Оқиғалардың өтетін жері – ойдан шығарылған Клервилл қаласы, ал басты рөлде – титулды Диаболик, бастапқыда өзінің серіктесі және сүйіктісі Ева Канттың көмегімен өз мақсатына жету үшін кімді болса да өлтіруден тартынбайтын, аяусыз және қатыгез ұры ретінде бейнеленген. Уақыт өте келе кейіпкер өзінің жеке басын жетілдірді, адалдық, достық және алғырлық сезімі, сондай-ақ асыл жандарға құрмет сияқты этикалық принциптерді дамытты. Ол негізінен басқа қылмыскерлерді тонаумен және өлтірумен айналысты. Оның басты қуып жететіні – инспектор Гинко. Серия әлем бойынша 150 миллионнан астам дана сатылып, Еуропадағы ең танымал және ең көп сатылатын комикстердің біріне айналды. «Қауіп: Диаболик» (1968) және «Диаболик» (2021), «Диаболик: Гинко шабуылдайды!» (2022) және «Диаболик: Сен кімсің?» (2023) фильмдері түсірілді. Оның сәттілігі радиошоу, анимациялық телесериал, бейне ойындар, романда және көптеген пародилерге әсер етті.

Құрылыс және даму

Диаболик кейіпкерінің идеясы күнделікті саяхатшыларды бақылаудан туды. Оның бір авторы – Милано Кадорна теміржол станциясының жанында тұратын Анжела Джуссани – комикстерді саяхаттауға және қалтаға сыйып, алып жүруге ыңғайлы форматта жасауды ойлады. Болашақ оқырмандарының талғамын жақсырақ түсіну үшін Анжела нарықты зерттеді, нәтижесінде көптеген саяхатшылар детективтік романдар оқитынын анықтады. Басқа бір әңгіме бойынша, идеяның өзі оның пойызбен келе жатып тастап кетілген Фантомас романын тапқаннан пайда болған. Осылайша "Диаболик форматы" (шағын 12x форматты кітап) дүниеге келді, ол осы жанрдағы басқа басылымдардың арасында танымал болды. Шындығында, осы қалталық формат кейіпкердің табысына үлкен үлес қосты.

Сюжет

Диаболик – қатал ұры. Ол көбінесе қылмыскерлерден ұрлайды (қажет болған жағдайда оларды өлтіруге дайын, бірақ бейкүнә адамдарды немесе полицияны өлтіруге сирек барады), және қарсыластарын жаңылыстыру үшін қолданатын шынайы маскалар жиынтығына ие, кез келген тұлғаға қалауынша айнала алады. Ол химия, механика және компьютерлер сияқты көптеген ғылым салаларында терең білімге ие. Алғашқы қадамдарында Диаболик өзінің мақсатына жету үшін кез келгенді өлтіруден тартынбаған қарақшы болған. Кейіннен оған «Робин Гуд» сияқты бейне берілді және сериалдың зорлық-зомбылығы мен аморальдығын азайту үшін ол негізінен қылмыскерлерден ұрлайтыны көрсетілді. Ол қылмыстық ұйымның құпия аралында жетім ретінде өсті, онда ол барлық қылмыстық дағдыларын үйренді, соның ішінде арнайы маскаларын жасауды, ұйым басшысын өлтіргенге дейін. Диаболиктің нағыз аты сериалда ешқашан ашылмады, тіпті ол өзі де білмейді. Диаболик өзінің атын құпия аралдағы ұйым басшысы өлтірген қауіпті қара пантерадан алған. Сериалдың 3-шы санынан бастап Диаболикке оның серігі және сүйіктісі ретінде маңызды рөл атқаратын «жаны» Ева Кант көмектеседі. Диаболик 1961 жылғы қара түсті Jaguar E type көлігін жүргізеді. Актер Роберт Тейлордан шабыт алған ол, «әрекетке» кіргенде көздері мен қабаулары ғана көрінетін, тығыз қара костюм киеді. Диаболик атыс қаруын қолданбайды: оның негізгі қаруы – ол керемет шеберлікпен лақтыратын қылыштар, сондай-ақ есінен айыратын оқтары бар кішкентай садақ. Ева ақ Jaguar-ды жүргізеді және әдетте ауыр свитер мен шалбар киіп, бетпердесіз және ашық киімсіз әрекетке кіріседі. Оқиғалар Женева, Швейцариядан шабыттанған ойдан шығарылған Клервилл қаласында өтеді. Диаболиктің басты қарсыласы – тек тегімен ғана таныс инспектор Гинко, ол Диаболик ойлап тапқан айла-шарғыларға көбінесе тойтарыс бере алмайтын, адал және жемқорлыққа төзбейтін полиция қызметкері. Басқа қайта оралатын кейіпкер – Гинконың никесіндегі ақсүйек әйел Алтея.

Diabolik is a ruthless master thief. He typically steals from criminals (and has no issue with killing them if need be, but rarely, if ever, kills the innocent or the police), and has a set of lifelike masks which he uses to fool his opponents, assuming every identity at will. He seems to have a deep knowledge in many scientific fields, including chemistry, mechanics, and computers. In his first appearances, Diabolik was a more straightforward villain who did not hesitate to murder anyone in order to accomplish his deeds. He was later given a more "Robin Hood" like persona and was shown stealing essentially from criminals, in order to soften the series’ violence and amorality. He was raised as an orphan on a secret island hideout of a criminal combine, where he learned all his criminal skills, including developing his special masks, before killing the head of the combine. Diabolik's true name had never been revealed in the series, and he does not know it himself. Diabolik took his name from a dangerous black panther that the head of the combine killed on the secret island. From issue #3 of the series, Diabolik is aided by his "moll", Eva Kant, who has gained an increasing role as his partner and lover. Diabolik always drives a black 1961 Jaguar E type. Graphically inspired by the actor Robert Taylor, he usually wears a skintight black body suit that leaves only his eyes and eyebrows (very distinctive ones) exposed when going "into action". Diabolik does not use firearms: his main weapons are the daggers he throws with uncanny ability, as well as a small dart gun with knockout darts. Eva drives a white Jaguar, and unusually goes into action wearing a heavy sweater and pants, no mask and no revealing clothing. The stories are set in a fictional town, Clerville, loosely inspired by Geneva, Switzerland. Diabolik's main opponent is Inspector Ginko, known only by his surname, a fierce and incorruptible police officer who is almost always thwarted by astute tricks devised by Diabolik. The only other recurring character is the noblewoman Altea, Ginko's fiancée.

Клервилл

Диаболик оқиғаларының көп бөлігі Клервилл деген ойдан шығарылған қалада өтеді, ол да Клервилл штатында орналасқан. Дегенмен, серияның алғашқы нөмірлерінде Диаболик Марсель қаласында қарақшылықтар жасаған, бірақ авторлар қала туралы үнемі мәліметтер жинаудан қашу үшін жаңа қала ойлап табуға бекінді. Клервиллдің Еуропада екені белгілі, себебі 2002 жылы ол валюта ретінде евроны қабылдады; қаланың бұрынғы валютасы аталмаған, бірақ итальян лирасымен тең шамада болған. Клервилл штатының құрамына басқа қалалар да кіреді, мысалы, Генф (неміс тіліндегі Женева атауынан алынған: Генф), штаттың екінші маңызды қаласы, ол теңіз жағасында орналасқан (ал Клервилл қаласы ішкі аймақта жатыр және арқынан өзен өтеді).

Жабдық

Диаболик қарақшылықтарында көмекші құрал ретінде қолданатын түрлі-түрлі гаджеттер мен жабдықтарды, сөйлесулерді тыңдауға арналған құрылғыларды және түрлі қару-жарақтарды пайдаланады.

Киім

Диаболиктің айырма белгісі – оның қара костюмі, ол денесінің барлық бөлігін, көздерінен, қабауларынан және қара жүгіру кепшіктерінен басқа толығымен жабады. Ол оны ұрлық немесе қарақшылық кезінде көмекші құрал ретінде және өзінің жеке басын қорғау үшін пайдаланады. Оның костюмінің астында түрлі-түрлі құралдар мен қарулар сақталған. Оның киімін суға түсуге арналған костюм ретінде де пайдалануға болады, себебі ол су астында оны жылумен қамтамасыз етеді, сондай-ақ отқа да төзімді. Дегенмен, ол оны өлімге әкелетін жарақаттардан (оқтар мен пышақтардан) қорғай алмайды, бірақ ол олармен күресу үшін өзінің жауынгерлік шеберлігіне сенеді.

Есірткілер

Диаболик пен Ева Кант жауларын есінен таныту, өлтіру немесе бағындыру үшін түрлі дәрілерді пайдаланады. Көбінесе олар Пентальды шындықты ашу үшін, құрбандарды өздерінің ұрлықтары мен қарақорлықтарында мойынсұнуға және көмектесуге мәжбүрлеу үшін қолданады. Сонымен қатар, олар скополаминді есте сақтау қабілетін жою үшін, ал түрлі седативтерді жауларын есінен айыру үшін пайдаланады. Жедел қашу кезінде немесе мақсаттарын жою үшін олар цианидті де қолданады.

Қарулар мен құрылғылар

Диаболик жауларын есінен шығару немесе өлтіру үшін түрлі қару-жарақ пен құрылғыларды пайдаланады. Ол өзіне қару иеленбейді және қолданбайды, жасырын тактиканы артық көреді. Қажет болған жағдайда, ол ұсылту газын қолданады, бірақ мүмкіндігі болса, одан аулақ болады. Жауларын секундтар ішінде өлтіру үшін пышақтарды да пайдаланады. Оның жылдам қолдануға арналған түрлі құрал-жабдықтары бар, олардың кейбіреулері қарақшылық кезінде көмектеседі. Диаболик Клервилл қаласының үстіне орналасқан, оған көмектесетін белгілі бір объектілерді іске қосатын түрлі радиобақыланатын құралдарды алып жүреді (мысалы: көлік шамдарын жасыл толқынға айналдыру, полиция машиналарын қара бояумен шашырататын су шашыратқыштар, пойыз жолдары). Бірде ол Гинконың машинасына полициямен қуылған кезде қауіпсіздік қапталын іске қосу үшін құрылғы орнатқан. Оның "Ягуар" машинасының ішінде оған көмектесетін түрлі қарулар бар, мысалы, Гатлинг мылтықтары немесе жылуға іздейтін зымырандар. Ол басқаларды тыңдау үшін сымды тыңдау құралдарын және миниатюралық камераларды пайдаланады, ал Евамен сағатында жасырылған рация арқылы байланысады.

Бетқоғаздар

Диаболиктің тағы бір айрықша белгісі – ол құрбандарын немесе жауларын шалысқандай етіп бейнелеу үшін қолданатын, арнайы жасалған пластиктен жасалған фотореалистік маскалары. Диаболик жасаған әрбір қарақшылық әрекетінде дерлік маскаларды пайдаланады, ал Ева кейде оның тікелей серігі ретінде оларды киеді. Ол маскаларды өте қажетті адамдардың кейпінде киген, ал кейде тек сыртқы келбетін жасыру үшін де қолданған. Диаболик пен Ева көпшілік ортада танылмау үшін де маска киеді (бірде кешкі асқа барғанда басқаша келбетпен болған).

Жарияланым

Диаболик бірнеше серия болып, көбінесе бір жылдық циклмен жарық көрді. Гюссани әпкелері 1980-жылдарға дейін көптеген әңгімелердің авторы болды, кейін оларды Патриция Мартинелли және басқа суретшілерге біртіндеп тапсырды. Көркем жұмыстарының басым бөлігін 1969 жылдан бастап, өмірінің соңына дейін Диаболиктің суреттерін салған Серджио Занибони орындады (соңғы кезде бұл рөлді Джорджио Монториомен бөлісті). Серияда Бренно Фиумали, Франко Палудетти, Энцо Фаччиоло және Лино Джева сияқты басқа суретшілер де жұмыс істеді.

Америка Құрама Штаттары

1986 жылы Pacific Comics Club 2 дайджест форматындағы нөмірді жариялады. 1997 жылдан бастап күрделі сюжеттері бар жылдық кітаптар сериясы шығарыла бастады. 2000 жылы "Скорпион" баспасы 6 нөмір шығарып, содан кейін тоқтады. Кейбір американдық қайта басылымдары жарық көрді.

Үндістанда Диаболик

Диаболик 1987 жылдың желтоқсанында Prakash Publishers баспасының Lion Comics баспасында тамил тіліне аударылып, Үндістанға енгізілді. Оның алғашқы оқиғасы "Қауіпті Диаболик" деп аталды. Оқиға мен кейіпкерге зор қызығушылық білдірілсе де, түрлі себептерге байланысты 2013 жылға дейін тек осы бір ғана оқиға жарияланды. 2013 жылдың маусым айында Диаболик сол баспагер арқылы қайта оралды, бірақ бұл әрекеттерге жауап күштірек болды. Ол 2013 жылы Бенгалурда өткен Comic Con-да "Қылмыстың тойы" (Kutra Thiru Vizha) атты сюжеттік желімен таныстырылды. Оқиғаның және стильдің жағымды қабылдануына байланысты, 2013 жылдың желтоқсанында Диаболик "Торнадо операциясы" арқылы үшінші рет пайда болды. Lion Comics осы кітаптарды жоғары сапалы жинақталған форматта, 40 INR бағасында шығарады.

Басқа елдер

Диаболик бірнеше рет хорват тіліне аударылды. Алғаш рет «Весник» баспасында жарық көрген «Superstrip biblioteka» №43 журналында жарық көрді. 25 эпизод жарық көрді (1968-1971). Жаңа эпизодтар 1999 жылы «Art Print» баспасымен 1 эпизод, «Slobodna Dalmacija» баспасымен 18 эпизод (2000-2002) және «Ludens» баспасымен 4 жылдық жинақ (2007-2010), 4 эпизод (2017 жылдан бері басылып келеді) жарияланды. 2002 жылы «Maverick Kraljevo» серб тіліндегі аудармасын бастады, 2 эпизод жарық көрді. Голланд тілінде 56 әңгіме жарық көрді.

Фильмдер

Италиялық режиссер Марио Бава 1968 жылы Дино Де Лаурентис өндірген «Қауіп: Диаболик» көркем фильмі үшін Диаболиктің үш әңгімесін бейімдеді, онда Джон Филипп Лоу Диаболик, Мариса Мелл Ева және Мишель Пикколи Гинко рөлдерін сомдады. Фильм ұзақ жылдар бойы трансляцияланған «Mystery Science Theater 3000» телесериалының 10-маусымының соңғы эпизодында пайдаланылды. Бастапқыда «The New York Times» және «Variety» басылымдарынан көбінесе жағымсыз пікірлер алды, бірақ Баваның туындыларын қайта қарау нәтижесінде фильмге деген көзқарас оңалды, оның визуальдық шешімдері мен Эннио Морриконенің музыкасы жоғары бағаланды. Фильмді зерттеушілер мен тарихшылар Баваның мизансценаны қолданып, комикстердің бейнесі мен стилін қайта жандандыруына, сондай-ақ фильмдегі 1960-шы жылдардың әлеуметтік-саяси өзгерістерінің кейіпкерлер мен повествование арқылы көрсетілуіне назар аударды. Джон Филипп Лоу мен Меллдің экрандағы үйлесімділігі де жоғары бағаланды. 2008 жылы «Empire» журналы оны «Барлық уақыттың 500 ең ұлы фильмі» тізіміне енгізді. «Diabolik sono io» («Диаболик – мен»; 2019) – Жанкарло Солдидің комикс және оның алғашқы суретшісі Анджело Зарконе туралы түсірген деректі драмасы. Баспадан алынған сирек архивтік материалдармен қатар, фильмде Зарконеның жоғалуына байланысты құпияның себептерін анықтауға тырысады, ол алғашқы нөмірдің суреттерін аяқтағаннан кейін байланыс ақпаратын қалдырмай кеткен. Манетти ағайындылары түсірген трилогиялық фильм: «Диаболик» – 2021 жылғы бейімдеу. Бұл туралы 2018 жылдың желтоқсан айында RAI Cinema президенті Паоло дель Брокко хабарлады; Manetti Bros. Микеланджело Ла Неве мен Гомболимен бірлесіп сценарийді жазды және режиссерлік жасады. Түсірілімдерге Лука Маринелли (Диаболик), Мириам Леоне (Ева), Валерио Мастандреа (Гинко), Серена Росси, Алессандро Роха және Клаудия Герини қатысты. Фильмнің премьерасы бастапқыда 2020 жылдың 31 желтоқсанында өтуі тиіс болған, бірақ Италиядағы COVID-19 пандемиясының салдарынан 2021 жылдың 16 желтоқсанына кейінге шегерілді. «Диаболик: Гинко шабуылдайды!» («Diabolik Ginko all'attacco!») – 2022 жылдың 17 қарашасында көрсетіледі, онда Маринеллидің орнына Джакомо Джанниотти басты рөлді сомдайды. Үшінші фильм, «Диаболик: Сен кімсің?» («Diabolik Chi sei?») 2023 жылдың 30 қарашасында шықты.

Italian filmmaker Mario Bava adapted three Diabolik stories for a 1968 feature film, Danger: Diabolik, produced by Dino De Laurentiis and starring John Phillip Law as Diabolik, Marisa Mell as Eva, and Michel Piccoli as Ginko. The film was used in the final episode of the 10th season of the long running television series, Mystery Science Theater 3000. Initially it received generally negative reviews from The New York Times and Variety, but with the re evaluation of Bava's filmography in subsequent years, retrospective reception of the film has been more positive, with its visuals and the score by Ennio Morricone receiving praise. In studies of the film, critics and historians have focused on Bava's use of mise en scène to replicate the imagery and stylization of comic books, and the film's reflection of the socio political upheavals of the 1960s in its characterization and narratology. The credibility of the onscreen chemistry shared between John Philip Law and Mell also received large praise. In 2008, it was chosen by Empire magazine as one of The 500 Greatest Movies of All Time. Diabolik sono io ("Diabolik is me"; 2019), a docudrama directed by Giancarlo Soldi about the comic and its first designer Angelo Zarcone. In addition to showing rare archive materials from the publishing house, the docu film also seek a possible explanation of the mystery linked to Zarcone, who disappeared without leaving contact details after completing the tables of the first issue. A trilogy movie directed by Manetti Bros.:
Diabolik: a 2021 adaptation. It was announced in December 2018 by RAI Cinema president Paolo del Brocco; the Manetti Bros. directed and co wrote the screenplay with Michelangelo La Neve and Gomboli. The cast includes Luca Marinelli as Diabolik, Miriam Leone as Eva, Valerio Mastandrea as Ginko, and Serena Rossi, Alessandro Roja and Claudia Gerini. The film was originally scheduled to be released on 31 December 2020, and then postponed to 16 December 2021 due to the COVID 19 pandemic in Italy. Diabolik: Ginko Attacks! (Diabolik Ginko all'attacco! ): scheduled to be released on 17 November 2022, starring Giacomo Gianniotti instead of Marinelli. A third movie titled Diabolik: Who Are You? (Diabolik Chi sei?) was released on 30 November 2023.

Анимациялық сериалдар

2000 жылдың 1 қаңтарында Ashi Productions анимациялық студиясымен анимацияланған, Saban Entertainment және Saban International Paris компанияларының өндірісіндегі анимациялық сериал Еуропа мен Латын Америкасында Fox Kids телеарнасында тұңғыш рет көрсетілді. Сериал 40 эпизодтан тұрады және 2001 жылдың 1 қаңтарында аяқталды. Сериалда Диаболик пен оның серігі Ева Бауырластық пен Данаға қарсы күресіп, оларды біртіндеп әшкерелейді, сонымен қатар Инспектор Гинкодан жасырынып жүреді. Серияны Жан-Люк Аях режиссерлік етті, ал бас сценарийшілер Пауль Даймонд пен Ларри Броди болды. 2001 жылы Disney компаниясы Fox Kids Worldwide-ті сатып алғанда, сериалдың құқығы Disney-ге өтті, оған Saban Entertainment да кірді. Сериал АҚШ-та түсірілгенімен, сол елде көрсетілген жоқ.

Тірі экшн телесериалдар

2012 жылы Sky TV, Sky France және Sky Italy компаниялары бірлесіп Diabolik телесериалының жобасымен жұмыс бастады. Жоба үшін промо-трейлер түсірілді, бірақ 2015 жылға дейін сериал жарық көрмеді және студиядан қосымша ақпарат түспеді.

Бейне ойындар

1993 жылы Simulmondo компаниясы Commodore 64 және Amiga платформалары үшін барлығы 12 Diabolik ойынын жасап, шығарды. Ойын итальян тілінде болды және негізінен Италияның ішкі нарығы үшін жасалған, басқа елдерде шектеулі таралымда болды. Diabolik: The Original Sin – 2009 жылы Artematica компаниясы жасаған және Black Bean Games компаниясы Wii, PlayStation Portable, Microsoft Windows, Nintendo DS және PlayStation 2 жүйелері үшін жарыққа шығарған бейне ойын.