Кіріспе
Америка Тәуелсіздік соғысындағы шайқас Ұлы Көпір шайқасы 1775 жылдың 9 желтоқсанында Вирджиния штатының Ұлы Көпір аймағында, Америка Тәуелсіздік соғысының басында болды. Вирджиния отаршыл милициясының қарсылығы корольдік губернатор Лорд Данмордың кетуіне және соғыстың алғашқы күндерінде Вирджиния колониясындағы британдық биліктің қалдықтарының жойылуына әкелді. 1775 жылдың басында саяси және әскери шиеленіс күшейген кезде Данмор және отаршыл көтерілісшілердің көшбасшылары әскер жинап, қолда бар әскери жабдықтар үшін күреске түсті. Күрес ақырында Норфолкқа қадама жасады, онда Данмор Корольдік теңіз күштерінің кемесінде паналады. Данмордың әскерлері Норфолктан оңтүстікке қарай Ұлы Көпірдегі маңызды өзен арқылы өтудің бір жағын бекітті, ал көтерілісшілер екінші жағын басып алды. Көтерілісшілердің жиналуын тоқтату үшін Данмор көпірден шабуыл жасауға бұйрық берді, бірақ шабуыл шешулі түрде тойтарылды. Вирджиния милициясының командирі полковник Уильям Вудфорд бұл шайқасты "Бункер-Хиллдегі екінші оқиға" деп сипаттады. Оқиға зорлықсыз шешілгенімен, Данмор жеке қауіпсіздігі үшін қорқып, 1775 жылдың маусым айында Уильямсбургтен кетіп, отбасын Корольдік теңіз күштерінің кемесіне отырғызды. Содан кейін Норфолк қаласында шағын британдық флот құрылды, ондағы саудагерлердің көпшілігі лоялист (тори) көзқарастарына ие болды. Британдық флоттың құрылуы қаладағы вигтердің белсенділігін азайтуға да себеп болуы мүмкін. Бір жақтағы көтерілісшілер мен екінші жақтағы лоялистер (торилер) арасындағы оқиғалар қазан айына дейін жалғасты, одан кейін Данмор көтерілісші отаршылдарға қарсы операцияларды бастау үшін жеткілікті әскери күш жинады. Солтүстік Америкадағы британдық бас қолбасшы генерал Томас Гейдж Данмордың әскери көмек сұрауына жауап ретінде Вирджинияға 14-ші жаяу полкінің шағын бөлімшелерін жіберді. Бұл әскерлер 12 қазан күні көтерілісшілердің әскери жабдықтарын іздеп көршілес округтерге шабуыл жасады. Бұл іс-әрекет қазан айының соңына дейін жалғасты, сонда британдық шағын кеме Хэмптон маңындағы шайқаста тұрып қалды және көтерілісшілермен тұтқынға алынды. Қала тұрғындарына жаза беру үшін жіберілген теңіз кемелері отаршыл милициясымен қысқаша атысқа түсті, нәтижесінде бірнеше теңізші өлтіріліп, тұтқынға алынды. Данмор бұл оқиғаға 7 қарашада жарыққа шығарған жарлығымен жауап берді, онда ол әскери жағдай жариялады және Вирджинияда британдық армияда қызмет етуге дайын отаршыл құлдарды босатуға уәде берді. Бұл жарлық көтерілісшілер мен лоялистердің құл иелерін алаңдатты, олар қаруланған бұрынғы құлдардың болуынан және мүліктерінен айырылу мүмкіндігінен қорқып қалды. Дегенмен, Данмор эфиопиялық полкін құру үшін жеткілікті құлдарды жинауға және "Королеваның өзіне адал Вирджиния полкін" (кейін 1776 жылы Королеваның рейнджерлеріне қосылған) құруға қол жеткізді. Бұл жергілікті күштер 14-ші жаяу полкінің екі ротасын толықтырды және колониядағы жалғыз британдық әскери күшті құрады. Бұл сәтті әскери жинау Данморды 1775 жылдың 30 қарашасында "осы колонияны өз міндеттерін сезінуге мәжбүр ете алатыныма" сендірді.
The Battle of Great Bridge was fought December 9, 1775, in the area of Great Bridge, Virginia, early in the American Revolutionary War. The no by colonial Virginia militia forces led to the departure of Royal Governor Lord Dunmore and any remaining vestiges of British power over the Colony of Virginia during the early days of the conflict. Following increasing political and military tensions in early 1775, both Dunmore and colonial rebel leaders recruited troops and engaged in a struggle for available military supplies. The struggle eventually focused on Norfolk, where Dunmore had taken refuge aboard a Royal Navy vessel. Dunmore's forces had fortified one side of a critical river crossing south of Norfolk at Great Bridge, while rebel forces had occupied the other side. In an attempt to break up the rebel gathering, Dunmore ordered an attack across the bridge, which was decisively repulsed. Colonel William Woodford, the Virginia militia commander at the battle, described it as "a second Bunker's Hill affair". Although the incident was resolved without violence, Dunmore, fearing for his personal safety, left Williamsburg in June 1775 and placed his family on board a Royal Navy ship. A small British fleet then took shape at Norfolk, a port town whose merchants had significant Loyalist (Tory) tendencies. The threat posed by the British fleet may also have played a role in minimizing Whig activity in the town. Incidents continued between rebels on one side and loyalists (Tories) on the other until October, when Dunmore had acquired enough military support to begin operations against the rebellious colonists. General Thomas Gage, the British commander in chief for North America, had ordered small detachments of the 14th Regiment of Foot to Virginia in response to pleas by Dunmore for military help. These troops began raiding surrounding counties for rebel military supplies on October 12. This activity continued through the end of October, when a small British ship ran aground and was captured by rebels during a skirmish near Hampton. Navy boats sent to punish the townspeople were repulsed by colonial militia in a brief gunfight that resulted in the killing and capture of several sailors. Dunmore reacted to this event by issuing a proclamation on November 7 in which he declared martial law, and offered to emancipate colonist slaves in Virginia willing to serve in the British Army. The proclamation alarmed rebel and loyalist slaveholders alike, concerned by the idea of armed former slaves and the potential loss of their property. Nevertheless, Dunmore was able to recruit enough slaves to form the Ethiopian Regiment, as well as raising a company of Tories he called the Queen's Own Loyal Virginia Regiment (later absorbed into the Queen's Rangers in 1776). These local forces supplemented the two companies of the 14th Foot, and in addition to the naval forces, that were the sole British military presence in the colony. This successful recruiting drive prompted Dunmore to write on November 30, 1775 that he would soon be able to "reduce this colony to a proper sense of their duty."
Кіріспе
Лорд Данмор Норфолкке келгеннен кейін, Ұлы Көпір ауылында, Норфолктан оңтүстікке қарай 9 миль (14 км) жерде орналасқан Элизабет өзенінің оңтүстік саласы арқылы өтетін көпірді нығайтуға бұйрық берді. Көпір Норфолктан Солтүстік Каролинаға қарай созылатын жалғыз жол болғандықтан, табиғи қорғаныс бекінісіне айналды, оның екі жағы да Ұлы Көңілсіз Батпақпен шектеліп, көпірге екі жағынан да тар жолдармен кіруге болатын. Данмор 14-ші полктің 25 адамын көпірге жіберді, олар көпірдің Норфолк жағында «Форт Мюррей» деп аталған шағын бекініс салды. Олар сондай-ақ көпірдің жаңғақтарын алып тастады, осылайша одан өтуді қиындатты. Бекініс екі зеңбірек және бірнеше кішкентай айналмалы зеңбіректермен қаруланды. 14-ші полктің әскерлері эфиопиялық және Королеваның жеке полктерінен келген шағын отрядтармен күшейтілді, гарнизонның саны 40-тан 80 адамға дейін жетті. 8 желтоқсанға дейін милиция лагеріндегі күштерге шамамен 900 адам жиналды, олардың 700-ден астамы қызметке жарамды болды. Данмор отаршылдық милиция зеңбіректерге ие болғанын білді, бірақ олардың істенбейтінін білмеді. Гарнизонның қауіпсіздігіне алаңдаған Данмор, оларға шабуыл жасау қажет деп шешті. Оның жоспары бойынша, гарнизонның эфиопиялық отрядтары көпірден төмен жатқан жерде милицияның назарын аудару үшін шабуыл жасаса, ал Норфолктан қосымша күштер келген гарнизон таңертеңгі жарықта көпірден шабуылдайтын. Лагерьдегі милиция басшысы алғашқы ұрысты әдеттегі таңертеңгі салют деп ойлап, көп мән бермеді. Бірақ шақырудан кейін жағдайдың қыртысы анық болды. Лагерь дайындыққа келгенде, шамамен алпыс сарбаздан тұратын милиция отряды жер бедерінің артында британдықтардың шабуылына қарсы тұруға дайындалды. Олар британдықтар штыктарын ұстап, жақын келгенше атып, британдық колоннаға атыс ашты. Колоннаны бастап келген Фордайс және алдыңғы қатардағы көптеген сарбаздар жер бедерінің жанында мылтық оқтарынан қаза тапты. Британдықтардың шабуылы милицияның атысы тоқтамай жатқанда күйреп кетті. Фордайс әскерінің жартысы қаза тауып, көптегені жараланды. Британдықтар көпірге қайтып шегінгенде теңізшілердің артиллериясы оларды қорғап отпен шаңқатты, бірақ олардың кішкентай зеңбіректері жер бедеріне ешқандай зиян келтірмеді.
Салдары
Британдықтарға өлгендері мен жараланғандарын алып кетуге мүмкіндік беру үшін бітімге келген соң, тори күштері Норфолкке қайтып оралу үшін түнгі уақытта жасырын шығып кетті. Капитан Фордайс соғыс болған жерге жақын көтерілісшілер тарапынан толық әскери салтанатпен жерленді. Зардап шеккендердің саны туралы есептер Дунмордың ресми баяндамасында 62 қаза тапқан немесе жараланған адамдардан бастап, қашып кеткен патриоттың мәліметінде британдықтардың жоғалғандары 102 адамды құрады, оның ішінде ополчениеліктердің жоғалғандары ескерілмеді. Көтерілісшілер тарапынан тек бір адам бармағына жеңіл жараланған. Полковник Уильям Вудфорд 2-ші Вирджиния полкінің шайқастағы қызметі туралы хабарлап, 1775 жылдың 15 желтоқсанында Пурдидің Вирджиния газетінде жарияланған хатында былай деп жазды: «Бұл Бункерс-Хилл шайқасы сияқты еді, бірақ кішкентайрақ; айырмашылығы, біз өз бекінісімізді ұстап тұрдық және тек бір адам қолынан жараланды». Вирджиния ополчение күштері кейін полковник Роберт Хоу басқаруымен Солтүстік Каролинадан келген әскерлермен нығайтылды. Дунмор Леслиді, ілеспелі шабуылсыз шабуыл жасағаны үшін кінәлады, бірақ күштер арасындағы үлкен айырмашылықты ескере отырып, тіпті шабуыл жасалғанда да шайқастың нәтижесі басқаша болмас еді. Келесі күндері Дунмор және оның тори жақтастары Корольдік теңіз флотының кемелеріне паналады, ал Норфолк жеңіске жеткен көтерілісшілер тарапынан басып алынды. 1776 жылдың 1 қаңтарында Норфолк Корольдік теңіз кемелері мен олардың десанттық тобы бастаған әрекеттер нәтижесінде қиратылды, бірақ бұрынғы тори бекінісін тонап, өртеп жіберуді көтерілісшілер аяқтады. Лорд Дунмор 1776 жылдың ақпанында Портсмутты басып алып, наурыздың соңына дейін ол жерді шабуылдық операциялар үшін база ретінде пайдаланды, содан кейін генерал Чарльз Ли оны қайтадан флотқа қайтаруға мәжбүр етті. Чесапик айманындағы шабуылдардан кейін Дунмор мен британдық флот 1776 жылдың тамызында Нью-Йоркке аттанды. Дунмор Вирджинияға қайтып оралмады. 1934 жылы Вирджиния штаты шайқас болған жерге жақын жерде жол көрсеткіш белгі орнатты. Шайқас алаңына құрылыс салу қаупі туғанда, 1999 жылы жергілікті тұрғындар аймақты сақтау үшін бірікті. 2021 жылы Американдық шайқас алаңының қоры және оның серіктестері шайқас алаңының екі үшін бір бөлігін сатып алып, сақтап қалды.
Негізгі дереккөздер
Скрибнер, Роберт Л. және Брент Тартер, редакторлар. Революциялық Вирджиния: Тәуелсіздікке жол: Құжаттық жинақ. 5-том. Қарулы қақтығыстар және Төртінші конвент, 1775–1776 жылдар. 5-том (Вирджиния университетінің баспасы, 1979 жыл).