Кіріспе

Пшави – Грузияның солтүстігіндегі шағын тарихи аймақ, қазіргі уақытта Мцхета-Мтианети мхаресінің ("аймақ") құрамына кіреді. Негізінен Үлкен Кавказ тауларының оңтүстік етегінде, Пшавис Арагви өзені мен Иори өзенінің жоғарғы ағысында, көршілес Тианети аймағының оңтүстік-шығысында орналасқан.

Қорғалған ландшафт мәртебесі

2016 жылы Грузия үкіметі Пшави тарихи аймағына "Қорғалатын ландшафт" статусын ресми түрде беру мүмкіндігін қарастыра бастады, бұл табиғи ресурстарды тұрақты пайдалану мен экологиялық туризмді дамытуға қолдау көрсетіп, қорғау шараларын күшейтуге бағытталған.

Халық саны

Әлемнің көптеген басқа аймақтарында, әсіресе таулы жерлерде, Пшави халқының саны тоғызыншы ғасырда басталған ауылдан қалу процесінің салдарынан күрт азайды; қазіргі таңда көптеген бұрынғы ауылдар небары бірнеше үйден тұрады. Пшавидің жиырмасыншы ғасыр басындағы халық санағында "нағыз" Пшавиде 210 шаңырау, ал Төменгі Пшавиде 368 шаңырау тіркелді.

Адамдар

Пшавлар (пшавели, көпше түрі – пшавлеби) көршілері – хевсурлар тіліне жақын грузин тілінің диалектісінде сөйлейді. Атақты грузин ақыны Лука Разикашвили (1861-1915), «Важа Пшавела» («Пшавиден келген жігіт») деген псевдониммен танымал, Чаргали ауылында дүниеге келді, ал оның үйі қазір «үй-мұражай» болып сақталған. Пшавлар номиналды түрде грузин православиесін ұстанады, алайда, басқа таулы тайпалар сияқты, христиандыққа дейінгі сенімдерінің бір бөлігін сақтап қалды, және аймақтағы көптеген қасиетті орындарда осы сенімдерді синкретикалық түрде ұстанатын адамдар бар. Олардың тарихы, дәстүрлері және әдет-ғұрыптары шығыс грузин көршілеріне ұқсас.