Кіріспе
Гленн Робертсон Ярбро (12 қаңтар 1930 – 11 тамыз 2016) – американдық халық әншісі және музыкант. Ол 1959 жылдан 1963 жылға дейін Limeliters тобының жетекші әншісі (тенор) болды, сонымен қатар жемісті жеке мансабына да ие болды. Ярброу музыка индустриясына наразылығы мен қанағатсыздығы оны өзінің басымдықтарын қайта қарастыруға итермеледі, нәтижесінде ол желкендесумен айналысып, жетім балаларға арналған мектеп ашуға белсенді түрде кірісті.
Glenn Robertson Yarbrough (January 12, 1930 – August 11, 2016) was an American folk singer and guitarist. He was the lead singer (tenor) with the Limeliters from 1959 to 1963 and also had a prolific solo career. Yarbrough had a restlessness and dissatisfaction with the music industry which led him to question his priorities, later focusing on sailing and the setting up of a school for orphans.
Ерте өмір
Гленн Ярброу 1930 жылдың 12 қаңтарында Милуокиде дүниеге келді, кейін Нью-Йоркке көшіп барды, онда оның ата-анасы әлеуметтік жұмыскерлер болып жұмыс істеді. Дегенмен, Ұлы депрессия кезінде жұмыс орындарының аздығынан оның әкесі ел аралап, бір жұмыстан екіншісіне саяхаттады, ал Ярброу Нью-Йорктегі анасымен бірге тұрып, Манхэттендегі Грейс шіркеуіндегі ерлер мен ұлдар хорындағы ақы төленетін сопрано ретінде оны қаржылық тұрғыдан қолдауға көмектесті. Оған Бруклендвилдегі (Мэриленд штаты) Сент-Пол мектебінде оқуға стипендия ұсынылып, ол 1948 жылы бітірді. Бір жыл АҚШ, Канада және Мексиканы аралағаннан кейін, Мэриленд штатының Аннаполис қаласындағы Сент-Джон колледжіне түсті, онда оның бөлмедесі Жак Холцман болды, кейіннен ол Elektra Records негізін қалады. Ярброу Холцман бастапқыда Elektra Stratford Records деп атағысы келгенін айтты, бірақ «Мен Elektra Records деп ұсындым, өйткені ол сәл қысқа болды, сондықтан біз Elektra Records деп шештік». Вуди Гатри бөлмедестері үшін спонтанды қойылым ұйымдастырғанда, Ярброу халық музыкасына қызығушылық танытып, гитара ойнауды үйренді. Холцман кейін 1957 жылы Ярброудың алғашқы жеке альбомын – Here We Go Baby (немесе Гленн Ярброудың әндері) жазды. Грег Адамс бұл альбомның «поп және фольклорлық музыканы үйлестіру тұрғысынан өте жаңашыл екенін» және коммерциялық сәттілікке жетпесе де, «халық музыкасының қарқынды дамуынан бұрынғы қызықты және тартымды туынды» екенін атап өтті. Альбом Elektra лейблінің дәстүрлі халық музыкасынан айырмашылығы бар екені және «[Ярброудың] виртуоздығын көрсетуге арналған көрме» ретінде де сипатталды. Фред Хеллерман Ярброуға жүгініп, Пит Сигердің кейбір тректерде банджо ойнауын сұрады, бұл Ярброуды маккартизм дәуіріндегі музыканттардың қара тізіміне байланысты саяси жағдаймен таныстырды. Ярброу сол кезде Сигердің жазбада болуын тәуекел деп санады және оның көзқарасы мен жұмысының сапасына наразылық білдіріп, оны Эрик Дарлингпен ауыстыруды сұрады. Ярброу Корей соғысы кезінде АҚШ армиясында қызмет етті, бастапқыда кодтарды дешифрледі, кейін әлеуметтік-мәдени шаралар корпусында болды. Әскери қызметтен кейін ол Оңтүстік Дакотаға көшіп, әкесіне шаршы би қорасын басқаруға көмектесіп, жергілікті телешоуларда көріне бастады. 1950 жылдардың ортасында Чикагодағы шағын фольклор клубы Gate of Horn-ды басқаратын Аль Гроссман Ярброуды екі апталық келісімшартқа шақырды. Осы жерде ол Одетта және Шел Сильверштейн сияқты суретшілермен өзінің мансабындағы ең маңызды қарым-қатынастарды дамытты.
Шекаралық белгілер
1950 жылдардың аяғында Ярброу Колорадо штатының Аспен қаласына көшіп, The Limelite деп аталатын шағын түнгі клубты сатып алды. 1959 жылы Ярброу Алекс Хассилевпен бірге Голливудтағы Cosmo Alley кофеханасында өнер көрсеткенде, Кингстон триосының аранжировкаларымен айналысқан джаз пианині Лу Готтлибке әсер етті. Готтлиб оларға бірге жұмыс істеуді ұсынды. Дауыстары үйлесім тапқаннан кейін, олар фольклорлық сахнада өнер көрсетуді бастады. Джон Пуччо "Sensible Sound" журналында: «Олардың үш дауысты алтыдай дыбыстата білуі таң қалдырарлық еді, ал олардың жұмсақ гармониялары үштікке хор сияқты дыбыс берді» деп жазды. Олар Ярброуға тиесілі клубтың атымен – Limeliters деп атады. Бір журналист Ярброудың «планетадағы ең таза, ең тамаша дауыстардың біріне» ие екенін айтты. 1960 жылы The Limeliters Elektra лейблінде алғашқы альбомын жазды, ал 1961 жылы екінші альбомы Tonight: In Person «Billboard» чарттарында 5-орынға көтеріліп, 74 апта бойы сол деңгейде тұрды. 1961 мен 1963 жылдар аралығында Limeliters «телевизияда өнер көрсетіп, жарнамаларда ән айтып, жыл сайын 310 күнге созылатын тынымсыз гастрольдік кестеге шықты». 1963 жылы Limeliters «Hungry I клубының барлық уақыттағы қатысу рекордын жаңартты және клубқа кіруге асыққан адамдардың кезектері бір блокты айналып өтті» делінген хабарламада. Лирикалық тенор және гитарист ретінде Ярброу Limeliters тобының табысына үлкен үлес қосты, өйткені олар «дәстүрлі және заманауи әндердің кең репертуарын орындап, АҚШ-тың барлық аймақтарында гастрольдеп, RCA Victor үшін дерлік он альбом шығарды». Limeliters «жағырарлық, тығыз гармонияларымен, дәстүрлі емес, бірақ күрделі аранжировкаларымен және сахнадағы өткір әзілдерімен [Ярброудың күміс тенорымен] топтың акустикалық тірегі» ретінде танымал болды. 1962 жылдың 12 желтоқсанында Limeliters жалдаған ұшақ Юта штатында апатқа ұшырады. Барлығы аман қалғанмен, Ярброу бас жарақатын алды, оқиға оны шаршатып, «өзінің басымдықтарын қайта қарастыруға» итермеледі. Ол сол жылы Limeliters тобынан кетіп, сұхбатында халық музыкасына деген қызығушылығын жоғалтқанын және «үш аккордты әндерден жалыққанын [және] сол кезде адамдар Род МакКюэннің туындылары сияқты нәрселерді жаза бастағанын» айтты.
Жеке мансап
1957 жылы шыққан «Here We Go, Baby» соло альбомынан басқа, Ярброу Limeliters тобына қосылғанға дейін тағы да альбомдар шығарды. 1957 жылы шыққан «Come and Sit by My Side» пластинкасының мұқабасында Ярброу «халық музыкасын қазіргі заманға дейін жеткізгені, қазіргі тыңдаушылардың ескі әндерге жаңаша, жастық көзқараспен қарауына және бағалауына мүмкіндік беретін жаңа тәсілмен ән салады» делінген. 1958 жылы ол Мэрилин Чайлдпен бірге альбом шығарды. Роберт Шерман «Бұл екі жас, талантты орындаушылардың да драмалық, өте жеке стильдері бар, бірақ олардың дауыстары мен өнер көрсетуі бір-біріне керемет үйлеседі» деді. Limeliters тобынан кеткеннен кейін Ярброу әлемді теңізбен аралап саяхаттауды жоспарлаған, бірақ жоспарларын жасап жатқанда, 1964 жылдың қараша айында «Wagon Train» телесериалының бір эпизодында гитарашы ретінде пайда болды. Ол қайық сатып алды, бірақ RCA компаниясы оны саяхатын кейінге шегеріп, жеке альбомдар жазуға көндірді. Limeliters тобынан кеткеннен кейін шығарған алғашқы соло альбомы «Time to Move On» (1964) бір сыншының пікірінше, «оның болашақ мансабының бағытын белгіледі: жеңіл акустикалық аранжировкалар, әртүрлі көздерден алынған әндер және поп пен фолк музыкасы арасындағы вибратомен толы ән шеруі». Музыка журналисі және Fretboard Journal журналының негізін қалаушы Джейсон Верлинде осы жазбадағы Ярброудың тегіс тенор дауысын «осы аңызға айналған халық әншісіне саяхат құмарлығын сыйлаған күшті теңіздермен» салыстырды, олар «кейде қатал, бірақ әрқашан әдемі және күшті». 1965 жылы шыққан «Baby the Rain Must Fall» фильмінің тайтл әні, жеке әндер тізімінде 12-орынға ие болып, оның ең үлкен хитіне айналды. «Baby the Rain Must Fall» атты альбом да альбомдар тізімінде 35-орынға көтерілді. 1966 жылы Ярброу Limeliters тобымен өткен уақытын еске түсіріп, «Лу Готтлиб пен Алекс Хаселивпен автографтарға қол қою және концерттен кейінгі кеште әңгімелесу – бәрі де зияткерлік еді», бірақ жеке орындаушы ретінде ол өзінің жанкүйерлерінен тікелей назар күтетінін, тіпті «сексуалды символ» ретінде қарастырылатынын айтты. Ярброу Род МакКюэнмен жұмыс істеді және 1968 жылға қарай оның 45 әнін жаздырды. Кейінірек ол сұхбатында өзінің алғашқы жазған МакКюэн әнін есіне түсірмегенін, бірақ ол баллада әншісінің алғысын алғанын және олар жақын досқа айналғанын еске алды. Жеке өнер көрсетулері көбінесе жақсы қабылданатын. 1967 жылы Техас штатының Дентон қаласындағы Техас әйелдер университетінің кампусында өткен концерттен кейін Fort Worth Star-Telegram газетінде жазған Лэни Прессвуд Ярброудың дауысын «көз алдыңызға аяқ-қолға дейін терең клейвердің өрісін толқытып жатқан көктемгі желді елестететін лирикалық сапасы бар сирек кездесетін, ерекше нәрсе» деп сипаттады. 1969 жылы Айова штатындағы Coe College-те өткен концерттен кейін сыншы өнер көрсетуді кәсіби деп сипаттап, «Гленн Ярброу көңілді шоу ұсынады. Көрермендер әрқайсысы үш доллардан төлеп, бес долларға жуық көңіл көтеру алды» деді. 1970 жылдың қыркүйегінде Ярброу Саскачеван өнер орталығында өнер көрсетті. Ол толық бақылауда болды, жылумен және «көргендер арасында қозғалыс тудырып, оларды қоршап алған күшпен», тіпті көрермендердің қатысуымен материалды орындауға қол жеткізді, бұл сыншының пікірінше, «шоу бизнесіндегі ең тәуекелді амалдардың бірі». 1972 жылы Ярброу ойын-сауық индустриясына наразылығын білдірді, кейіннен ол адамдардың үміттерін қанағаттандыру үшін ешқашан ән айтпағанын, «жұлдыздыққа қатысты аралас сезімдері» болғанын және ақшаны «қамқорлық жасау үшін ғана іштегі ауырлық» деп қарағанын айтты. 1983 жылы берген сұхбатында Ярброу музыкалық бизнеске көп көңіл бөлмейтінін, бірақ кейде ақша табу үшін орындау қажеттігін мойындады. «Жасым өскен сайын, менің ойымша, бұл менің мұнда болуымның себебі. Бұл менің талантым және мен осымен айналысуым керек». Индустриалды қоғамда музыка адамдарға қажет [индустрияға деген күмәндануына қарамастан, біз ескі әндерді орындаймыз, бірақ тым көп емес, өйткені мен қозғалу үшін өмір сүремін]. Ярброу «Хоббит» (1977) және «Патшаның оралуы» (1980) «Ранкин/Басс» анимациялық фильмдеріне «Тоғыз саусақтың Фродосы» әнін айтып, вокалмен қамтамасыз етті. 1980 жылы Ярброу бір журналист «өзінің жаңа дыбысын» деп сипаттаған, аздаған оптимистік балладалар мен жұмсақ күйлерді ұсынды, бұл сол кездегі стрептококк ауруының салдарынан болды. Сол мақалада Ярброу өзінің жаңа «Changing Force» альбомына үлкен жазба компанияларынан қарсылық көріп жатқанын атап өтті, олардың айтуынша, онда хит әндер жоқ. Ярброу альбомның «рок балладаларынан» тұратынын түсіндірді және сол кездегі музыкасының коммерциялық екенін атап өткенімен, ол «ескі заттар» емес екенін және мүлдем ностальгия емес екенін, өйткені ол «алға жылжуды ұнатады» деп мәлімдеді. Бұл кездесу болмаса да, Ярброу 1982 жылдың тамыз айында Сакраменто қалалық орталығында Limeliters тобымен бір сахнада өнер көрсетті. Ол сахнада Limeliters тобын көрудің қызық болғанын айтты, сондай-ақ «егер сіз осы әлемде алмастырылмайсыз деп ойласаңыз, бұл өте маңызды сабақ» деді. Алекс Хаселив концерттен кейін Limeliters тобы Ярброудың «көңіл күйіне» сәйкес келу үшін жиынтығының бір бөлігін таңдағанын және комедиялық мазмұны аз материалды қостық деді. Ярброу «Рождество әндерін жек көретінін» айтқан, бірақ «The Forgotten Carols» оқығаннан кейін, оның денесіне «тітіркеніш» сезімі келді және ол көздерінен жас шықты, содан кейін Юта композиторы Майкл Маклиннің «The Forgotten Carols» әндерін орындау үшін гастрольдік сапарға шықты және шоудан CD жасады. Ярброудың Рождествоға деген көзқарасы бала кезімен байланысты болды, оның ата-анасы оны мерекеде үйге әкелуге жиі мүмкіндік таппады және ол көп уақытын жалғыз өткізді. Ол Майкл Маклинге Рождествоның оған қызықты болмағанын айтты, бірақ композитор Ярброуға оның дауысы құдайдан берілгенін және оны оның музыкасын орындау үшін пайдалануын қалады деді. Ярброу Маклинге «Рождествоны қайта ашуға» және «Рождество оның жүрегін қайта ашуға» көмектескені үшін алғыс айтты. Шоуда Ярброу әңгіме айтушы және музыкант рөлін орындады, 2000 жылдық қарт адам рөлінде «адамдардың Рождествоның нағыз мағынасын түсінуіне көмектесу үшін» әңгіме айтты. Ол Вьетнам соғысына қарсы шықты, ол «біздің елдің моральдық негізін шабуылдады» деп мәлімдеді және АҚШ Әуе күштері академиясында наразылық әнін орындағаннан кейін көрермендер ықыласпен қол соқты.
Кеме қатынасына қызығушылық
Ол бастапқыда желкендесу туралы фильм түсіруді жоспарлаған, бұл Ярброу үшін ерекше қызығушылық тудырған сала еді. Себебі ол «дауыл кезінде сізден 40-50 фут биіктікте көтерілетін толқындарға» жеке құрметпен қарады, сонымен қатар бұл оған «тұтынушы ретінде ақпарат құралдары мен ірі корпорациялардың шабуылынан» қашуға мүмкіндік берді. Бір журналист Ярброудың желкендесуге деген құштарлығының себебін – ол ойын-сауық индустриясында сәтті болғанымен, «сол иллюзиялық әлемнің түбіне жетіп, оның уақытша екенін, жалған екенін түсінгенін» айтты. Өзінің 45 футтық «Armorel» қайығымен көптеген саяхаттар жасаған Ярброу Жаңа Зеландияда болуды өте ұнатып, оны «өзінің мөлшеріне сай үкімет нысанының толыққанды формасына ие ел, және ғасыр басындағы Америка Құрама Штаттарына ұқсас» деп сипаттады. 1964 жылы алғашқы әйелі Пегги Гудхарттан ажырасып, Энни Грейвске үйленгеннен кейін, Ярброу өзі салған 57 футтық қайықта бес жыл өмір сүрді. Сол кездегі промоутерлердің Limeliters тобын қайта құру туралы өтініштеріне жауап ретінде, Ярброу 1973 жылы Чикагоның оркестр залында өткен қайта қосылу концертінде оларға қосылды. Топ 1981 жылға дейін бірге болды, содан кейін Ярброу келесі жиырма жылдың көп бөлігін қайығында өткізді, тек қана желкендесуін қаржыландыру үшін жаздырып, концерттер берді. 1976 жылы Коконат Гровте өткен қайта қосылу концерті туралы бір рецензияда «Ярброу гитарада өзінің күңгірт, дірілдеген дауысымен» Limeliters тобының дыбысы бұрынғысынан өзгешеленбегені, ал олардың үйлесімділігі оларды «жасқа да, сәнге де бағынбаған ең жақсы дыбыстардың бірі» еткені айтылды. 1993 жылдың қаңтар айында Ярброу Оранж Кост колледжіндегі «Теңіз саяхаттары сериясында» әндер мен лекциядан тұратын бағдарламасын ұсынды. «Лос-Анджелес Таймс» газеті бағдарлама туралы алдын ала хабарлап, Ярброуды «жетілген теңізші, жаңа 34 футтық джанк-риг қайығымен, жалғыз жүзуге арналған» деп сипаттады. Сол мақалада Ярброу желкендесу ән айтудан да қиын және «қорқыныштырақ» екенін, бірақ ол әлі де көрермендермен «алу-беруді», «адамдармен байланыс орнатуды және оларға әсер етуді» ұнататынын, бірақ «желкендесу мүлдем басқаша» екенін айтты.
Балалардың мектебі
Ярброу 1960-шы жылдардың соңында жетім балаларға арналған мектеп ашу үшін қаржы жинауды бастады және ол осы кезде өнер көрсетуді жалғастырудың жалғыз себебі осы екенін айтты. Жылдық 250 000 долларлық бюджет қажет болған мектептің жұмысы Ярброудың айтуынша, "білім туралы жаңа нәрсе білуге және ақпаратты жаттауға көмектесетін нәрселерді үйренуге бағытталған өте радикалды тәсілмен" жүргізілді. Көптеген қымбат мүліктерін, соның ішінде машиналарды, Жаңа Зеландиядағы үйін және Ямайкадағы банан плантациясын сатқаннан кейін, Ярброу Лос-Анджелесте мүңкісіз жастарға арналған мектеп ашты, бірақ ол қаржысы таусылып, 1970-ші жылдардың басында жабылуға мәжбүр болды. Сәтті болмаса да, мектеп Ярброудың өмірін мағыналы ету және отбасыларға көмектесу ниетін көрсетті.
Жеке өмір
Өзінің әлсіз әнші дауысын сақтап қалу ниетімен, Ярбро 2010 жылы дауыс қорына операция жасатты. Операция сәтсіз аяқталып, ол оңалу бөлмесінде жүрек тоқтауына ұшырады және өкпе желдеткішіне (вентилятор) қосылды. Ол тірі қалды, бірақ деменциядан зардап шегуін бастады және қайтадан көпшілік алдында ән шырқаған жоқ. Осыдан кейін Ярброуды Нешвиллдегі қызы Холли Ярброу Бернетт толыққанды күтімге алуға тура келді және ол 2016 жылы созылмалы тыныс алу жеткіліксіздігінен (ХОББ) қайтыс болды. Бернеттің сөзінше, өмірінің соңғы жылдары деменциямен ауырғанмен, оның әкесі "жылы, шат адам" болып қалды. Ярброу төрт рет үйленген. Пегги Гудхарт, Энн Грейвс және Лори Энн Пуллмен жасаған алғашқы үш неке ажырысумен аяқталды, ал қайтыс болған кезде ол төртінші әйелі Кэтлин Поммерден ажырасып, бөлек тұрып жатқан еді. Ярброудан қызы Холли, бірінші некесінен туған екі баласы – Стефани Ярброу және Шон Ярброу; Пуллмен жасаған некесінен туған екі өгей қызы – Брук және Хизер; немересі және шөбересі қалды.
Альбомдар
ЖылАльбомБилборд 200Record Label 1951 Follow the Drinking Gourd/The Reaper's Ghost – Stratford Records 1957 Come and Sit by My Side – Tradition Records Glenn Yarbrough a.k.a. Here We Go Baby – Elektra Records 1958 Мэрилин Чайлд және Гленн Ярброу халық әндерін орындайды – 1964 Келесіге көшу уақыты келді – RCA Victor One More Round 142 1965 Come Share My Life 112 Baby The Rain Must Fall 35 It's Gonna Be Fine 75 1966 Жалғыз дүниелер 61 Аштықта тірлік – 85 1967 Бал мен шарап 141 Ащы да тәтті – Эмилиге, кездессем – 159 1968 Әлемді күтіңіз – Біз ақымақтықтан аман қалдық – 1969 Артқа қарау ? Everest Records 1969 Each of Us Alone 18 Warner Bros. Records Бір жолмен, бір жолмен; Yarbrough Country – Гленн Ярброу Rod McKuen әндерін орындайды 189 1970 Let Me Choose Life – Jubilee; The Best of Glenn Yarbrough – 1971 Bend Down & Touch Me – 1974 My Sweet Lady – Stax Records 1977 Easy Now – Brass Dolphin Records 1977 The Hobbit (Rankin/Bass NBC Soundtrack) – Buena Vista Records 1994 Отбасылық сурет – Folk Era Records 1995 Гленн Ярброупен бірге Рождество – Өмір бойы махаббат – Құдайға деген махаббат – Мен теңізші болар ма едім – 1997 Гленн және Холли Ярброу «Энни, мылтығыңды ал» әнін орындайды – 2000 Желкенді кемелер келген күн – Chantyman –
Синглдар
ЖылАтауыЖоғары сатыдағы орындарRecord LabelB sideАльбом US AC 1957 "Here We Go, Baby" – – Elektra Records "All My Sorrows" Гленн Ярброу әндері 1964 "San Francisco Bay Blues" – – RCA Victor Records "The Honey Wind Blows" Қозғалуға уақыт "Jenny's Gone and I Don't Care" – – "An Acre of Gal to a Foot of Ground" Әлемді 1965 жылға қалдыру керек "Baby the Rain Must Fall" 12 2 "I've Been to Town" Baby the Rain Must Fall "It's Gonna Be Fine" 54 9 "She" "Ain't No Way" – – "You Can't Ever Go Home Again" 1966 "The Lonely Things" – – "Channing Way 2" The Lonely Things "Spin Spin" – – "Love Are Wine" 1967 "Gently Here Beside Me" – – "Golden Under the Sun" For Emily, Whenever I May Find Her "Honey and Wine" – – "Ain't You Glad You're Livin', Joe" Honey and Wine 1968 "Times Gone By" – – "Face in the Crowd" The Bitter and the Sweet "Downtown L. A." – – Warner Bros. Records "Until You Happened to Pass By" Let Me Choose Life 1969 "Somehow, Someway" – – "Child of the Night Time" "(Don't Let the Sun Shine on You) In Tulsa" – – "Wisconsin" 1970 "Jubilee" – – "I Wish I Knew How It Would Feel to Be Free" "Goodbye Girl" – 35 Let Me Choose Life