Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз адмиралы (1761–1825)
French admiral (1761–1825)
Жюльен Мари Космао Кержулиен (Шатеолен, Финистер, 27 қараша 1761 – Брест, 17 ақпан 1825) – француз теңіз флоты офицері, адмирал, ең әйгілісі Трафальгар шайқасындағы рөлімен танылған.
Julien Marie Cosmao Kerjulien (Châteaulin, Finistère, 27 November 1761 – Brest, 17 February 1825) was a French Navy officer, admiral, best remembered for his role in the Battle of Trafalgar.
Ерте мансап
Шатоуленде оқуын аяқтаған жас Космао Кержулиен 1776 жылы ата-анасының қарсылығына қарамастан француз корольдік флотына қосылды. Ол Кариб теңізінде "Айгретте" кемесінде қызмет етті. 1778 жылы Брестке оралғаннан кейін, Корентин де Лейссегпен бірге "Оизо" кемесінде қызмет етті. Қыркүйек айында, Америка Тәуелсіздік соғысы басталғаннан кейін, ол "Нимфа" кемесінде қызмет етіп, Бордо және Белль аралының жанындағы ағылшын каперлеріне қарсы екі шайқасқа қатысты. 1779 жылдың қаңтарынан 1781 жылдың сәуіріне дейін Гвианада "Хиронделл" бригінде қызмет етіп, тағы екі ағылшын каперін жеңіп, екі Шығыс Үндістан кемесін қолға түсірді. 1781 жылдың қыркүйегінде көмекші фрегат лейтенанты болып тағайындалды. 1783 жылдың мамырынан 1784 жылдың сәуіріне дейін Тер-Ньюде "Флюйт Фидель" кемесіне командир болып тағайындалғанға дейін "Пегаз" (1782 жылдың ақпаны) және "Протектор" (наурыз) кемелерінде кезекпен қызмет етті. 1785 жылдың қаңтарында "Лурдта", қазан айында "Вижилантеде" және 1786 жылдың сәуірінде "Дорадта" қызмет етті. 1786 жылдың наурыз айында желілік кеме лейтенанты болып тағайындалды. 1787 жылдың қыркүйегінде "Вэно" бригіне, ал 1787 жылдың қарашасынан 1790 жылдың наурызына дейін "Булонез" кемесіне командирлік етті. 1790 жылдың қазанынан 1791 жылдың қаңтарына дейін "Пресьеуз" кемесінің аға офицері болды. 1791 жылдың ақпанынан бастап Тулондағы Лоран Жан Франсуа Труже эскадрильясының "Орион" кемесінде қызмет етті. 1792 жылдың қаңтарында желілік кеме толық лейтенанты болып тағайындалды және сәуір айында "Синсер" корветіне командирлік етті. 1793 жылдың қаңтарында Кальяриге десант түсірді.
Completing his studies in Châteaulin, young Cosmao Kerjulien joined the French Royal Navy in 1776, against his parents' will. He served in the Aigrette in the Caraibs. Back to Brest in 1778, he served on the Oiseau with Corentin de Leissegues. In September, after the beginning of the American Revolutionary War, he served on the Nymphe, taking part in two battles against English privateers, near Bordeaux and Belle Isle. Between January 1779 and April 1781, he served in Guyana aboard the brig Hirondelle, fighting two more English privateers and capturing two East Indiamen. He was promoted to Lieutenant of an auxiliary frigate in September 1781. He served successively aboard the Pégase (February 1782) and the Protecteur (March) before taking command of the Fluyt Fidèle in Terre Neuve from May 1783 to April 1784. In January 1785 he served on the Lourde, on the Vigilante on October and the Dorade in April 1786. He was made a sub lieutenant on a ship of the line in March 1786. In September 1787, he was given command of the brig Vaneau, and of the Boulonnaise for November 1787 to March 1790. From October 1790 to January 1791, he was first officer aboard the Précieuse. From February 1791, he served aboard the Orion of the squadron of Laurent Jean François Truguet in Toulon. He was made ship of the line full lieutenant in January 1792, and received command of the corvette Sincère in April. He took part in the landing at Cagliari in January 1793.
Капитан
Революция салдарынан білікті офицерлердің жетіспеуіне байланысты, 1793 жылдың сәуір айында ол француз кемелері Commerce de Marseille, Centaure және Duguay Trouin-де контр-адмирал Трогоф де Керлессидің басшылығымен Капитан де Вейссо болып тағайындалды. 1794 жылдың желтоқсанында адмирал Пьер Мартиннің эскадрильясына ауыстырылып, онда 80 зеңбірекке ие желілік кемеге қолбасшылық етті. 1795 жылдың 10 маусымында ол ағылшын фрегаты Alceste-ті жаулап алды, 1795 жылдың наурыз айында өткен Ноли мүйісі шайқасына қатысты (осы шайқаста француз және ағылшын теңіз күштері екі кемеден шығынға ұшырады) және Фрежюс мүйісі шайқасына қатысты (17 француз желілік кемесі 23 ағылшын кемесіне қарсы тұрды; француздық 74 зеңбірекке ие Alcide кемесі жойылды). 1797 жылдың маусымында ол Жерорта теңізіндегі Jemmapes кемесіне қолбасшылық етіп, дивизия бастығы болды. 1801 жылдан 1803 жылға дейін Сен-Домингде Дорделиннің басшылығымен француздық Océan, Alliance және Mont Blanc кемелеріне қолбасшылық етті. Францияға оралғаннан кейін, Тулондағы адмирал Вильнёв эскадрильясында 74 зеңбірекке ие Pluton кемесінің командалық қызметін қабылдады. Ол эскадрильямен бірге Кариб теңізіне барып, Мартиникадан алыс орналасқан британиялық Diamond Rock бекінісін басып алды. Еуропаға оралғаннан кейін, 22 шілдеде өткен Финистерр мүйісі шайқасына қатысып, британдықтардың уақытында тоқтатып қойған испандық кемені құтқарды.
In the context of the lack of qualified officers due to the Revolution, he was made Capitaine de Vaisseau in April 1793, serving aboard the French ship Commerce de Marseille, the Centaure and the Duguay Trouin, under Rear Admiral Trogoff de Kerlessy. In December 1794 he was transferred to the squadron commanded by Admiral Pierre Martin, where he commanded the 80 gun ship of the line On 10 June 1795, he captured the English frigate Alceste, and took part in the Battle of Cape Noli in March 1795 (the French and the English both lost two ships of the line) and of Cape Frejus (17 French ships of the line against 23 English; the French lost the 74 gun Alcide). In June 1797, he was made chief of division, commanding the Jemmapes in the Mediterranean. From 1801 to 1803, he served under Dordelin in Saint Domingue, commanding the French ship Océan, the Alliance and the French ship Mont Blanc. Back to France, he assumed command of the 74 gun Pluton in the squadron of Admiral Villeneuve in Toulon. He accompanied the squadron to the Caraibs in its seizing of the English fortress of the Diamond Rock, away from Martinique. Back to Europe, he took part in the Battle of Cape Finisterre, on 22 July, saving one Spanish ship which had been cut off for a time by the British.
Трафалгар шайқасы
Трафальгар шайқасында Плутон Вильнёв құрған және испан адмиралы Гравина басқарған барлау эскадрильясының құрамында болды. Ол француздық Фугё кемесінен кейін, соғыс шегінде арттан ілесіп отырды. Адмирал Коллингвуд шабуыл жасағанда, Плутон атыс ашты, содан кейін HMS Mars кемесін тоқтату үшін маневр жасады, артиллериялық оқтармен зақымдады және оны басып алуға тырысты. Бірақ, оның кормасына жақын пайда болған кеме оны бұрылуға мәжбүр етті. Ол Фугё отынан бұрын зақымдалған тағы бір ағылшын кемесімен шайқасты, бірақ ол одан айырылуға мәжбүр болды. Содан кейін ол Гравинаның қоршауда қалған испандық Принсипе де Астуриас кемесіне көмектесіп, оны босатуға жетті. Алайда, осы кезде француздар үшін шайқас жоғалған болатын. Күн батқанда, бес француз кемесі (Плутон, Герос, Нептун, Индoмптабль және Аргонавт) және алты испан кемесі мерт адмирал Гравина басшылығымен Кадис портына қайтуға тырысты. 23 қазанда, ең жоғары шенді офицерлердің бірі ретінде Космао испан коммодоры Энрике МакДонеллмен бірлесіп эскадрилья басшылығын өз мойнына алды және Плутон, Герос, Нептун, Сан-Франциско де Асис және Райо кемелерімен қайта теңізге шықты. Кейін Космао бұл жорыққа өзінің жеке үлесін бағалауға тырысты, бірақ бұл дұрыс емес, өйткені МакДонелл мен Космао екеуінің де коммодор байрақтары көтерілген еді. Ол Нептуно мен Санта-Ананы қайтарып алып, ағылшыздарды бірнеше тұтқын кемелерін батыруға мәжбүр етті. Нептуно мен Райо кері жолда батып, ал Индoмптабль мыңнан астам адамның қаза болуымен сүзіліп кетті.
At the Battle of Trafalgar, Pluton was part of the reconnaissance squadron created by Villeneuve and commanded by Spanish Admiral Gravina. She followed the French ship Fougueux in the line of battle, in the rear. When Admiral Collingwood attacked, Pluton opened fire on , then manoeuvered in order to block HMS Mars, damaged her with artillery fire and attempted to board and seize her. However, the arrival of in her stern forced her to turn. She engaged , already damaged by the fire of Fougueux; again another English ship, , forced her to disengage. She then helped the surrounded Spanish ship Principe de Asturias of Gravina, and succeeded in freeing her. However, at this point, the battle was already lost for the French. At sunset, five French ships (French ship Pluton, French ship Héros, French ship Neptune, French ship Indomptable and French ship Argonaute and six Spanish ships tried to return to Cádiz, under dying Admiral Gravina. On 23 October, Cosmao, as one of the most senior officers present, jointly took command of the squadron with Spanish Commodore Enrique MacDonell, and set back to sea with five ships: Pluton, Héros, Neptune, San Francisco de Asis, and Rayo. Cosmao later tried to claim sole credit for the sortie but this is not correct as both MacDonell and Cosmao both had Commodore pennants raised. He managed to retake Neptuno and Santa Ana, as well as to force the English to scuttle a number of their prizes. Neptuno and Rayo sank during the journey back and the Indomptable was wrecked with the loss of over a thousand men.
Карьерасының соңғы жылдары
Космао Кержулиен 1806 жылғы 29 мамырда контр-адмирал атанды. 1807 жылдан бастап Гантюменнің басшылығымен француз Жерорта теңізі флотының дивизиясына қолбасшылық етті. Корфуды қайта жабдықтау және Сицилияға десант түсіру операцияларына қатысты. Оның 4 кемесі зақымданғаннан кейін Тарантоға шегінді. 1809 жылдың соңында Гантюме Барселонаға күштер жинады. Космао француз кемесі «Робуст»-ке туын орнатып, француз кемелері «Донаверт», «Жёнуа», «Боре» және «Льон» құрамындағы эскадрильяға, сондай-ақ француз фрегаттары «Полина» және «Пенелопа», және оннан астам көлік кемелеріне қолбасшылық етті. Флот 1809 жылғы 24 сәуірде Тулоннан шығып, 1 мамырда ешқандай оқиғасыз қайтып келді. Космао 1810 жылы барон шенін алды. 1811 жылдың тамызында ол адмирал Миссиссидің басшылығымен Эскаут эскадрильясында дивизияға қолбасшылық жасады, туын «Тильзит» кемесіне орнатты. 1813 жылы ол Жерорта теңізі флотына оралды, онда 5 кемелік дивизияға қолбасшылық етті, туын француз кемесі «Ваграмға» орнатты. 1813 жылғы 5 қарашадағы шайқаста ол 74 зеңбіректі француз кемесі «Агамнемнон» мен ағылшын күштерінің қоршауына түсу қаупі төнген «Пенелопа» және «Мельпомена» фрегаттарын құтқарды. 1814 жылдың ақпанында ол үш кемемен Тулоннан австриялықтардың қатерінен қорғану үшін Генуяға жүзіп, «Скорпионды» қайтарып әкелді. Ол адмирал Пеллеудің күштерінен құтылып, 10-ы күні бірде-бір кемесін жоғалтпай «Скорпионмен» Тулонға сәтті оралды, бірақ арттан француз кемесі «Ромул» зақымданды. Бірінші қайта орналасу кезінде, 1814 жылғы сәуірде Космао Кержулиен Жерорта теңізі флотының қолбасшылығына тағайындалды және Сент-Луи орденінің рыцары атанды. 1815 жылы императордың қысқа мерзімге билікке оралуымен ол Наполеонға адалдығын білдірді, ол оны наурыз айында Бресттің теңіз префекті етіп тағайындады, ал маусым айында Ватерлоо шайқасынан бұрын Францияның пэрі атанды. Космао Кержулиен 1816 жылғы 1 қаңтарда зейнетке шықты және бір жыл бойы зейнетақы алмады. Ол 55 жасында зейнетке шықты, 25 жыл науқандарда болды, 11 шайқаста жараланбады және тұтқынға алынбады. Ол 1825 жылғы 17 ақпанда 64 жасында қайтыс болды. Оның бес суреті туған шаһары Шатоуленнің қалалық үйінде, Финистерде сақталады.
Cosmao Kerjulien was made Rear Admiral on 29 May 1806. He took command of a division of the French Mediterranean Fleet, under Ganteaume from 1807. he took part in operations to resupply Corfu and to the landing in Sicily. His 4 ships, having sustained damage, retreated to Taranto. In late 1809, Ganteaume was organising reinforcements to Barcelona. Cosmao set his flag on French ship Robuste and took command of a squadron comprising French ship Donawerth, French ship Génois, French ship Borée and French ship Lion, as well as the frigates French frigate Pauline and French frigate Pénélope, and a dozen of transports. The fleet departed Toulon on 24 April 1809, and returned on 1 May without incident. Cosmao was made baron in 1810. In August 1811, he served under Admiral Missiessy in the Escaut Squadron, commanding a division, with his flag in the ship of the line Tilsit. In 1813 he returned to the Mediterranean Fleet, where he commanded a 5 ship division, with his flag on the French ship Wagram. At the action of 5 November 1813, he saved the 74 gun French ship Agamemnon and the frigates Pénélope and Melpomène which were under threat to be surrounded by superior English forces. In February 1814, he set sail with three ships from Toulon to Genoa, threatened by the Austrians, to bring back the Scorpion. He escaped the forces of Admiral Pellew and successfully returned to Toulon on the 10th with the Scorpion without losing a ship, though the French ship Romulus, at the rear, did suffer some damage. During the First Restoration, in April 1814, Cosmao Kerjulien received command of the Mediterranean Fleet, and was appointed a Knight of the Order of Saint Louis. In 1815, upon the Emperor's brief return to power, he rallied to Napoleon, who made him préfet maritime of Brest in March, and a Peer of France in June, right before the Battle of Waterloo. Cosmao Kerjulien was retired on 1 January 1816, and for one year he did not receive a pension. At the time of his retirement, he was 55, with 25 year in campaigns, and 11 battles without once being wounded or captured. He died at 64, on 17 February 1825. Five paintings of him can be seen in the town house of his home town of Châteaulin, in the Finistère.