Кіріспе

Атлант мұхитындағы дауыл маусымы

1899 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымында Атлант бассейнінде тіркелген ең ұзаққа созылған тропикалық циклон болды. Тоғыз тропикалық дауыл болды, олардың бесеуі дауылға айналды. Олардың екеуі ірі дауылға дейін күшейді, яғни қазіргі Саффир-Симпсон шкаласы бойынша 3-ші немесе одан жоғары санатқа жетті. Алғашқы жүйе 26 маусымда Солтүстік-Шығыс Мексика шығанағында байқалды. Он бірінші және соңғы жүйе 10 қарашада Бермудаға жақын жерде тарады. Бұл мерзім Атлант мұхитында тропикалық циклонның ең белсенді кезеңіне сәйкес келеді. Маусымнан кейінгі талдау кезінде қазан айында болған екі тропикалық циклон HURDAT – Атлант мұхитының ресми дауылдар дерекқорына қосылды. Маусым ішінде 3 қыркүйектен кейінгі күні бір мезгілде үш тропикалық циклон болды. Маусымның ең маңызды даулы – Сан-Сириако дауылы деп аталған Үшінші дауыл. Осы дауылға жасалған маусымнан кейінгі талдау, оның Атлант мұхитындағы ең ұзаққа созылған тропикалық циклон екенін көрсетті. Дауылдың жолы Кіші Антиль аралдарына, Пуэрто-Рикоға, Доминикан Республикасына, Багам аралдарына, Флоридаға, Оңтүстік Каролинаға, Солтүстік Каролинаға, Вирджинияға және Азор аралдарына әсер етті. Сан-Сириако дауылының өзі шамамен 20 миллион доллар (1899 жылғы АҚШ доллары) көлемінде зиян келтірді және кем дегенде 3855 адамның өмірін қиды. Тағы бір маңызды тропикалық циклон – Каррабель дауылы Доминикан Республикасы мен Флориданың солтүстік-батыс бөлігіне (Panhandle) үлкен зиян келтірді. Флоридадағы шығын шамамен 1 миллион долларға бағаланды. Дауылмен байланысты кем дегенде тоғыз адамның қаза болғаны хабарланды. Қазан айындағы Тоғызыншы дауыл Куба мен Ямайкада су тасқынына әкелді, сондай-ақ Оңтүстік Каролина, Солтүстік Каролина және Вирджинияда аз ғана зиян келтірді. TOC

Бірінші тропикалық дауыл

26 маусымда Мексика шығанағының ең солтүстік-батыс бөлігінде тропикалық дауыл пайда болғаны алғашқы ауа райы карталарында көрсетілді. Техас штатының сенаторы Асбери Баском Дэвидсонның мәлімдемесіне сәйкес, Бразос, Колорадо және Гуадалупе өзендері арналарынан асып кетті.

Төртінші дауыл

29 тамыздан бастап, Кіші Антиль аралдарының шығысында тропикалық дауыл пайда болатынын ауа райы карталары көрсетті. 9 қыркүйекте дауыл ең жоғары тұрақты жел жылдамдығына жетті. Дауыл 3 санатты қызыл желдеу күшін сақтап, 11 қыркүйекте солтүстікке қарай қайырылды. 12 қыркүйекте қызыл желдеу солтүстік-шығысқа бұрылып, жылдамдауын күшейтті. 13 қыркүйекте таңертең ол Бермудаға өте жақыннан өтті, аралдағы ең төменгі барометрлік қысым тіркелді. Шегіршін ағаштары түбірлерімен жұлынып, жеміс ағаштары мен гүлдік ағаштар теңізге айдалып кетті. Кейбір үйлер қирады, ал басқаларының шатырлары ұшып кетті. Теңіз кемежайы мен колониялық үкімет ғимараттарына да ауыр зақым келтірілді. Тек "Ең патшалық кемежайында" ғана келген залал "кем дегенде бес таңбалы" шамаға жетті.

Алтыншы тропикалық дауыл

2 қазанда Батыс Кариб теңізіндегі кеме тропикалық дауылды хабарлады. Дауыл тропикалық емес күйге көшкеннен кейін, оның қалдықтары Вирджиния штатындағы Генри мүйісіне және Род-Айленд штатындағы Блок аралына дейін желдің күшті соққыларын (желдің жылдамдығы) әкелді.

Сегізінші тропикалық дауыл

15 қазанда Багам аралдарының орталық бөлігінде тропикалық депрессия пайда болды. Депрессия шығыс-солтүстік-шығысқа қарай жылжып, келесі күні тропикалық дауылға күшейді. 16 қазан күні дауыл өзінің ең жоғары қарқынына жетті. Кейін ол солтүстік-батысқа бұрылып, бірте-бірте әлсіреуге кірісті. 18 қазанның таңында жүйе тропикалық депрессия деңгейіне түсті. Бірнеше сағаттан соң, циклон Вирджиния штатының Вирджиния Бич қаласынан оңтүстік-шығысқа қарай 314 шақырым жерде тарап кетті.

Тоғызыншы дауыл

26 қазанда Ямайканың оңтүстік-батысында орналасқан аймақта ауа райы нашарлап, тропикалық дауылға дейін жетті.

Маусымдық әсерлер

Бұл 1899 жылғы Атлантика мұхитындағы дауыл маусымында қалыптасқан барлық белгілі дауылдардың тізімі. Онда олардың қанша уақытқа созғаны, қай жерге түскені, келтірген зияны және қаза болғандардың саны көрсетілген. Қашандағы өлімдер (жақша ішінде) қосымша және тікелей емес (мысалы, жол апаты тікелей емес өлімге жатады), бірақ бәрібір сол дауылға байланысты. Зиян мен қаза болғандардың саны дауыл экстратропикалық аймақта, толқын немесе төмен қысым болған кездегі көрсеткіштерді де қамтиды, ал барлық зиян сомасы 1899 жылғы АҚШ долларымен есептелген.