Кіріспе

2002 жылғы испандық фильм, Фернандо Леон де Араноаның туындысы.

"Жексенбі күндері" (lang es) – 2002 жылғы Фернандо Леон де Араноа режиссерлік еткен, Хавьер Бардем, Луис Тосар және Хосе Анхель Эгидо бас рөлдерде ойнаған драмалық фильм. Фильм Виго қаласындағы кеме құрылысшылық шеберханаларының жабылуынан жұмыссыз қалған ерлер тобына жұмыссыздықтың әсерін көрсетеді. Бұл фильм 75-ші "Оскар" сыйлығының "Үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша Испаниядан ұсынылған, бірақ номинацияға ілікпеді.

Сюжет

Солтүстік Испаниядағы кеме жасаушылық зауыты жабылып қалғаннан кейін, Санта, Хосе, Лино, Амадор, Сергей және Рейна сияқты бірнеше бұрынғы жұмысшылар байланыста қалады. Олар көбінесе бұрынғы әріптесі Рикоға тиесілі барда кездеседі. Санта – топтың сырттай сенімді және Австралияға бару арманы бар бейресми жетекшісі. Оның үстінде сот ісі сарқып тұр, ол зауырының жанындағы көше шамдарын, жабылуға қарсы наразылық кезінде бұзған. Ол төлемеймін дейді, себебі қаржылық мәселе емес, бұл оның нанымы үшін. Хосеге әйелі Ананың жұмыс істеп, өзінің жұмыссыз қалуы қынжыр тудырады. Олардың арасындағы қашықтық артып, ол оның әріптесі үшін кетіп қалуынан қорықады. Артритке шалдыққан Лино, Ана түнгі ауысымда балық зауытында жұмыс істейді және өзінің келбетінен айырылғанын ойлайды. Бірақ оның бастығы оған келіспейді. Лино, отбасылы шал, өзінің біліміне сай емес лауазымдарды табандылықпен іздейді. Топтың ең үлкен мүшесі Амадор, әйелі тастап кеткеннен кейін араққа құмар болып, әйелі демалыстан оралмақ деген сылтаумен өтірік айтады. Рейна футбол клубында күзетші болып жұмыс істейді және достарын ойынға тығып кіргізеді. Лино жұмысқа орналасуға үміткерлердің жасы ұлынан кіші болса да, жұмысқа қабылдауға сұхбат береді. Бұл дос тобын үй иесінің жасөспірім қызы Ната бақылайды, ол Сантаға бала күту жұмысын тапсырады. Санта бала күтіп жүргенде достарын сыртта сыра ішуге шақырады, Сергей Кеңес ғарыш бағдарламасындағы экономикалық шаралар оның астронавт болу арманына тосқауыл қойғанын айтады. Бір күні кешке барда Амадор мас болып, Санта оны үйіне жеткізеді. Жолда екеуі ұзақ және мағыналы әңгімелеседі. Мас күйінен және жаңадан бекінген достығынан Амадор, ешқашан ешкімді төртінші қабаттағы пәтеріне кіргізбеген, Сантаға көтерілуге көмектесуге рұқсат береді. Амадорды ұйықтатып қойғаннан кейін, Санта шыныларды жууға барады, бірақ судың ағып тұрғанын байқамайды, бұл оны пәтерді зерттеуге итермелейді. Ол пәтердің жағдайының нашар екенін көреді, тіпті көшеде тұрғаннан да жаман. Санта соттағы қарызын төлеуге келіседі. Адвокатымен бірге жаңа жөнделген көше шамдарынан өтеді, Санта адвокатты тоқтатуды бұйырады. Санта машинадан шығып, шамға қарай жүріп, оны тағы да бұзады, содан кейін кетеді. Кейінірек сол түні Санта Амадордың үйіне оны барға шақыруға барады, бірақ есіктен жауап ала алмайды. Оның үстіндегі жыпылықтайтын шам жартылай құлаған шатырға назар аударады. Санта ақырындап артқа шегініп, шатырдың зақымдануының себебі Амадордың мас күйінде терезеден секіріп, өзін-өзі өлтіргені екенін түсінеді. Достары оған лайықты жерлеу рәсімін өткізеді, бірақ гүлдер ұрланған. Осы уақытта Ана Хоседен кетуге дайындалып, үйде отырып, диванда күтеді, ал сумкасы еденде. Жәңгірден оралған Хосе диванға отырып, Ананың құшағына жатып, жерлеу туралы айтады және олардың арасындағы ұрыс үшін кешірім сұрауға тырысады. Ана оны аяп, ол да жылай бастайды, сөмкесінің үстіне жамылғы жабады және Хосе оның кетпек ниеті болғанын білмей, қалуға шешім қабылдайды. Сол күні Лино тағы бір жұмысқа қабылдауға сұхбаттасу кезегін күтіп тұр, кезегі келгенде, алдынан өзінің бейнесін көреді және осындай орындарда жұмыс іздеумен уақытын текке жұмсайтынын түсінеді. Түнде достары барда Амадордың күлін жинап, оның ыдысына "соңғы тілек" құйып, күлді шашуға шешім қабылдап, жолға шығады. Достар кемежайға барып, бұрын бірге жүрген паромды табады, олардың сол жерде танысқаны айтылады. Екеуі қайыққа көтеріліп, қалған екеуі күзетте тұрады. Қайыққа көтерілгендер кабинаға кіріп, паромды іске қосудың жолын табады. Паромды іске қосқаннан кейін, қалған екеуі де кемеге көтеріліп, жолдың ортасына қарай беттейді. Олар сол жерге жеткенде, әрқайсысы екіншісінің күлді әкелгенін ойлап, өздері күлді қалып қойғанын түсінеді. Олар күледі. Достар тобы түн бойы жолдың ортасында алаңсыз уақыт өткізеді, ал таңертең паром терминалының айналасында көп адам жиналады, олар алыстан ер адамдарды бақылайды. Ерлер таңертеңгі күннің астында отырып, әңгімелеседі, ал титрлер басталады.

Өндіріс

Испан-француз-итальяндық бірлестікте түсірілген "Күннің дүйсенбілері" фильмін Elías Querejeta PC (Elías Querejeta) және Mediapro (Jaume Roures) компаниялары, сондай-ақ Quo Vadis Cinema (Jérôme Vidal), Eyescreen (Andrea Occhipinti) және Televisión de Galicia компанияларымен бірлесіп, Continental Producciones (Pancho Casal) компаниясының қатысуымен, es және Antena 3 телеарналарының қолдауымен шығарды. Түсірілімдер Виго қаласында өтті. Фильм Испанияда 2002 жылдың 27 қыркүйегінде көрсетілімге шықты.

Сыни жауап

"Мұндаис ин солл" фильмі Rotten Tomatoes сайтында 70 рецензияға негізделген 80% мақұлдау рейтингісіне ие болды, ал орташа бағасы 7/10 құрады. Сайттың сыншыларының консенсусы былай делінген: "Хавьер Бардем жұмыссыздықтан зардап шеккен бұрынғы кеме жасаушылар тобының тағдыры туралы ой қозғайтын (бірақ кейде баяулайтын) осы фильмде керемет өнер көрсетті". Metacritic 28 сыншының бағалауы бойынша 100 балдық шкала бойынша 64 бал берді, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. Variety журналынан Джонатан Холланд фильмді "жұмыссыз ерлер туралы күшті парабола", "тамаша қойылымдармен, жақсы жазылған сценариймен және табиғи диалогтармен жүйтелген қатал, бірақ нәзік фильм" деп сипаттады. Мануэль Васкес Монталбан бұл фильмді "20 ғасырдың жеңілістері мен 21 ғасырдағы [ғасырдың] секулярлық үміттерді құрудың қиындықтары туралы ұлы фильм" деп атады. "Эль Паис" газетінен Анхель Фернандес Сантос "Мұндаис ин солл" фильмін "керемет ұжымдық жұмысты қамтитын жарқын әрі әдемі фильм", "ерекше фильм, күшті және сырттай қарағанда түзу сюжеті бар, бірақ сыртқы қарапайымдылығына қарамастан, әлемнің кез келген жеріндегі адамдардың өміріндегі маңызды мәселелерге тоқталатын фильм" деп бағалады, сондай-ақ оның "жетілдікке жақын сценарийіне" тоқталды. Fotogramas журналынан Мирито Торрейро фильмге 5 жұлдыз берді, фильмдегі ең жарқын тұсқа "барлық актерлерді" бөліп көрсетті, бірақ Бардемнің өнерін ерекше атап өтті.

DVD-нің шығарылуы

"Жылқының күні" фильмі Испанияда Universal Pictures Home Entertainment компаниясы 2003 жылдың 16 шілдесінде, ал АҚШ-та Lionsgate Home Entertainment компаниясы 2003 жылдың 28 қазанында DVD форматында шығарылды. Ол Испания және АҚШ-та көрсетілді. Фильм испан тілінде, ағылшын тіліндегі субтитрлермен.