Кіріспе

Британдық миссионер Альфред Сакер (21 шілде 1814 жылы Вротам, Кент – 12 наурыз 1880 жылы Пекхэм) – Баптисттік миссионерлік қоғамның британдық баптист миссионері. 1858 жылы ол баптисттік миссияны бастап, сол кездегі испандық Фернандо По аралынан көшіріп, Оңтүстік Камерунға жеткізді. Деректерге сәйкес, ол жергілікті бимбия басшыларынан жер сатып алып, теңіз жағасында Виктория деген атпен, сол кездегі британдық императрицаның құрметіне елді мекен құрды. 1982 жылы Камерун президенті Ахмаду Ахиджоның жарлығымен бұл елді мекен Лимбе деп аталды. Альфред Сакер өзін тек "Африкаға миссионер" деп тануын қалады. Ол Фернандо По аралы мен Камерун жерінде шіркеулер құрған алғашқы британдық баптист миссионерлерінің жетекшісі болды. Оның 1844-1876 жылдардағы миссионерлік жұмысына 1862-1872 жылдар аралығында Библияны дуала тіліне аудару кірді.

Ямайка баптистерінің Экваториалды Гвинея мен Камерунға жіберілген миссиясы

Ямайкада құлдық жойылды. Сан алуан босатылған құлдар христиан дініне келген соң, Африкаға миссионерлікке баруға бекінді. Осылайша, 1843 жылы Ямайка баптистерінің миссионерлік қоғамы Камерун жағалауындағы Фернандо Пода, қазіргі Экваториалдық Гвинеяда жұмысын бастады. 1849 жылы Сакер Бетел баптистік шіркеуін құрды. 1853 жылы иезуит миссионерлерінің ықпалымен испан үкіметі баптистерді Фернандо Подан кетуге мәжбүр етті және барлық протестанттық құлшылықты тоқтатты. Жаңа мүміндер өздерінің ұстаздарымен бірге кетуге шешім қабылдады, ал баптист қауымының барлығы Сакер мырзаның басшылығымен құрлықтағы Амбоиз шығанағына көшіп кетті. Ол Бимбия басшысынан жағалаудағы жерді сатып алып, Виктория жаңа колониясының жоспарын жасады. Оның белсенді басшылығымен және қажырлы еңбегінің арқасында жер тез арада жер аударылғандар үшін үйлер мен бақшалармен толысты. Сакер мырзаның жергілікті басшылар мен олардың халқына ықпалы олардың көптеген қатыгез және қанды дәстүрлерін жоюда зор табысқа жетті. Егер ол қаласа, олардың арасында тұрып, өмірінің соңғы жылдарында олардың патшасы бола алатын еді. Еуропалықтар үшін қауіпті климатта ұзақ жылдар бойы өмір сүргеніне қарамастан, ол қатты қызу мен денсаулығының нашарлауынан көп зардап шекті. Баптист миссионерлерінің штаб-пәтері Фернандо Поға келгеннен кейін, ол Камерун өзенінің сағасындағы құрлықтағы тайпаларды аралады. Сол жерде ол өз қолымен жұмысқа жарамды үй салып, біртіндеп халықтың тілін үйренді. Еңбек еткенінің алғашқы екі жылында ол олардың тілін жазу жүйесіне түсіріп, өзі құрған мектеп үшін оқулық дайындады. Девонпорт шіркеуінен келген баспа машинасы мен материалдарды пайдаланып, ол шәкірттері үшін оқулықтар мен Жаңа Өсиеттің бөліктерін басып шығарды. 1849 жылы Камерун шіркеуі құрылды, ал христиандық өркениет Сакер мырзаның күш-жігерінің арқасында тарала бастады. Ол халықты егіншілікпен тұрақты түрде айналысуға ынталандырып, нан жемісі, манго, апельсин және басқа да жеміс-жидектер мен көкөністер сияқты түрлі өсімдіктерді енгізді. Бұл өнімдер оларға өзенге жиі келетін кемелерден өндірілген заттар алуға көмектесті, ал бірнеше жылдың ішінде өркениетті қоғам құрылды. Ол өз жамағаттарына қолөнерді үйретті, көп ұзамай түрлі шеберлермен – ағаш ұсталарымен, теміршілермен, кірпіш қалаушылармен және т.б. қоршалды. Ең озық шәкірттер баспа кеңсесінің жұмысына көмектесіп, Дуала тіліндегі Киелі кітаптарды аударуға және басып шығаруға қатысты, бұл оның өмірлік міндеті болды. 1851 жылы миссионерлік іс қаза болғаннан кейін осылайша азайды, онымен бірге шыққандардың арасында бір-екі түрлі-түсті бауырластан басқа ешкім қалмады. Оның барлық еуропалық әріптестері кетіп, ол жалғыз қалды. Осыған дейін ол екінші деңгейдегі қызметте болған, бірақ енді қажеттіліктен басшылыққа өтуге мәжбүр болды. 1858 жылы испан билігі Фернандо Подан протестант миссионерлерін қуды, ал Альфред Сакер азат етілген құлдар тобымен бірге құрлыққа қайтып, Вильгельм Бимбиядан үлкен жер учаскесін (16 км х 8 км) сатып алды. Шағын топ миссионерлік іс үшін мектеп, шіркеу және басқа да ғимараттар салды, осылайша Виктория қаласын құрды, қазір Лимбе (1982 жылдан). Олар сонымен қатар денсаулық мәселелеріне немесе халықтың қарсылығына да тап болды. Олар шіркеулер, емханалар мен күтім орталықтарын ашты және көптеген камерундық пасторларды, тігіншілерді, аяқ киім жасаушыларды, тас қалаушыларды және ағаш ұсталарын оқытты, олар 1860 жылы Бетел шіркеуін салуға көмектесті.

Өмір бойы атқарған еңбегі: Дуала тіліндегі Киелі кітап аудармасы

1847 жылы ямайкалық Джозеф Меррик Матай ілтебігін исубу тіліне аударып аяқтады. Бір жыл өткен соң Сакер өзі Дуала қаласында аударма жұмысын бастады. 1872 жылы ол осы тілге толық Киелі кітапты аударып, 200 данасын жеке баспаханасында басып шығарды. Осы уақытта Сакер Виктория деген еуропалық елді мекенді құрды. Протестант миссионерлері Фернандо По аралын тастап кетуге мәжбүр болды және енді осы елді мекеннен Сакермен бірігіп жұмыс істей алды.

Басқа миссионерлермен қызмет ету

Сакердің жұмысының ең қызықты тұсы – Ямайкадан келген адамдармен бірге жұмыс істеуі болды. Жозеф Меррик Камерун жұмысының алғашқы бастаушысы саналады. Ол тілдерді тез үйрену қабілетіне ие еді және қысқа мерзім ішінде Исубу мен Дуала қалаларында уағыз айтты. Ол 1849 жылы Ямайкаға жол тартқанда дүниеден озды.

Мұра

Альфред Сакер алғаш рет 1844 жылы Фернандо По (қазіргі Биоко) аралында миссионерлік топтың бір бөлігі ретінде Африкаға барды. Дэвид Ливингстонның пікірінше, ол Батыс Африкадағы ең маңызды ағылшын миссионері болды. Ол осы аймақтың үлкен мүмкіндіктерге ие екенін көріп, ағылшын үкіметін осы аймақты тәждік колонияға айналдыруға көндіруге тырысты. Альфред Сакер – Камерунның пионері (1908), Лондон: Діни трактаттар қоғамы. Яап Ван Слэгерен. Камерун евангелистік шіркеуінің бастаулары.