Жағажай маңындағы су ағыны және шөкейлердің қозғалысы
Overwash
Тейіш (overwash) – дауыл кезіндегі жағажай мен құмды төбелер үстінен су ағыны. Құмның жылжуына, аралдардың көшігіне себеп болады. Теңіз деңгейінің өсуімен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Overwash – бұл дауыл кезінде (немесе басқа да су деңгейі жоғары жағдайларда) жағалаудағы құм төбесіне немесе жағажайдың жиегіне су мен шөгінділердің ағыны. 'Overwash' термині құмдық жүйенің үстінен ағып кетуі нәтижесінде құрлыққа қарай судың қозғалысын ғана білдірсе, 'washover' термині – overwash салдарынан жиналған шөгінділерді білдіреді. Барьерлік аралдарда кең таралған процесс болып табылатын Overwash шөгінділерді қайта бөледі және теңіз деңгейінің көтерілуіне байланысты барьерлік аралдардың орын ауысуына көмектеседі. Overwash, runup (судың ең жоғары көтерілу биіктігі) немесе су басу нәтижесінде пайда болуы мүмкін. Washover (ашылып кету) арқылы жиналған шөгінділер жағажайдың беткейіне, құм төбесіне немесе артқы жағалаудың шығанағына, батпаққа, сағаға немесе лагунаға дейін орналасуы мүмкін. Overwash шөгінділерінің кеңеюі тұрақты масштабта болады, мысалы, overwash шөгіндісінің құрлыққа қарай созылу қашықтығы, оның жабатын ауданына пропорционалды. Overwash шөгіндісінің құрлыққа қарай созылу қашықтығы, шөгіндінің көлемімен де байланысты. Overwash шөгінділеріндегі шөгінділердің стратиграфиялық қабаттарын шөгіндіге себеп болған дауылдың ұзақтығын бағалау үшін пайдалануға болады. Палеотемпестологияда overwash шөгінділері тарихи алдындағы тропикалық дауылдарды реконструкциялау үшін жиі қолданылады. Overwash арқылы жиналған шөгінділер тұзды батпақ өсімдіктерінің өсу қарқынына да әсер етеді – құмның аз мөлшері тұзды батпақ өсімдіктерінің өсуін күшейте алады, бірақ тым көп құм өсімдіктерді құртып жібереді. Үлкен дауылдар кезінде overwash шөгінділері өздігінен периодты, ырғақты үлгіге ұйымдасуы мүмкін, онда overwash шөгінділері жағалау бойымен белгілі бір арақашықтықта пайда болады.
Overwash is the flow of water and sediment over a coastal dune or beach crest during storm events (or other situations with high water). 'Overwash' may refer only to the landward flux of water due to overtopping of a dune system while 'washover' may refer to the sediment deposited by overwash. A common process on barrier islands, Overwash redistributes sediment and facilitates the migration of barrier islands in response to sea level rise. Overwash can occur as a result of runup (the maximum height of the swash), or inundation. Deposition from overwash (washover) can be deposited onto the beach berm, the dune, or as far as the back barrier bay, marsh, estuary, or lagoon. Sediment deposits created during overwash exhibit consistent scaling — for example, the distance inland that an overwash deposit extends is proportional to the area that the overwash deposit covers. The distance inland that an overwash deposit extends is also correlated with the volume of sand deposited. The stratigraphic layers of sediment in an overwash deposit can be used to estimate the duration of the storm that caused the deposition. In paleotempestology, overwash deposits are frequently used to reconstruct prehistoric tropical cyclones. Sediment deposited via overwash can also impact the rate of growth of salt marsh plants — a small amount of sand deposited can increase salt marsh plant growth, but too much deposited sand will kill vegetation. During large storms, overwash deposits can self organize into a periodic, rhythmic pattern, where overwash deposits occur at a regular spacing along the shoreline.