Банкоктың Қытай қаласының Яоварат көшесі

Кіріспе

Бангкок, Таиландтағы Яоварат жолы (ถนนเยาวราช, ;) Самфантаунг ауданындағы Бангкоктың Қытай ауданының басты артериясы болып табылады. Қазіргі заманғы Қытай ауданы Яоварат және Шарон Крунг жолының төңірегіндегі кең аумақты қамтиды. Бұл аймақ 200 жылдай бұрын Уат Пхра Каев, Ұлы сарайдың құрылысына орын беру үшін бұрынғы орналасқан жерінен көшіп келген қытай қауымының негізгі сауда орталығы болды. Жанында Пахурат немесе Кішкентай Үндістан орналасқан. Аймақтың батысынан оңтүстікке дейін Чао-Фрая өзенімен шектеседі. Яоварат жолы әртүрлі тағамдарымен әйгілі, ал түнгі уақытта қаланың түкпір-түкпірінен туристер мен жергілікті тұрғындарды қызықтыратын үлкен "тамақ көшесіне" айналады.

Тарих

Қытай ауданы Бангкоктың ең көне аудандарының бірі. Ол патша Рама I патшалық астанасын Тонбуриден Раттанакосинге көшіргеннен кейін, қытай халқының Чао Пхрая өзенінің батыс жағалауына қоныс аударуының нәтижесінде пайда болды. Сол кезден бастап қытай саудагерлері Раттанакосин дәуірінде (Сиам) мен Қытай арасында теңіз саудасын жүргізіп келді. 1891 жылдың соңында патша Рама V Яуварат жолы сияқты көптеген жолдардың салынуын бұйырды. Бұл жолдардың орнында бұрын күріш далалары мен каналдар болған. Қытай ауданы Яуварат жолы ғана емес, сонымен қатар Шарон Крунг жолы, Мангкон жолы, Сонгват жолы, Сонгсават жолы, Ратчавонг жолы және Чаккрават жолы сияқты басқа да жолдарды қамтиды. Яувараттың Самфенг базары – аймақтың орталығы. Жолдың өту жолы айдаһардың иілген денесін еске түсіреді, бұл оны бизнестің сәтті болуы үшін ыңғайлы орынға айналдырады. Жол патшаның саясатына сәйкес, халықтың үйлеріне жақын болмау үшін салынды. Яувараттың ұзындығы шамамен 1,5 км, ені 20 м және оның құрылысы 8 жылға (1892–1900) созылды. Мұнда алтын, киім, мата, кеңсе тауарлары, сувенирлер, қолданылған бөлшектер мен жабдықтар, электр тауарлары, компьютерлік бөлшектер, антиквариат, импортталған музыкалық аспаптар және жергілікті деликатестер сататын көптеген дүкендер бар. 2002 жылғы мәліметтер бойынша, Қытай ауданында 40 алтын дүкені және барлығы 132 дүкен болды, бұл әлемдегі ең көп алтын дүкені бар аймақ деп есептеледі. Сондықтан ол "Алмалы жол" деген атқа ие болды, "Айдаһар жолы" аталымымен қатар. Яуварат жолының маңындағы жер бағасы Бангкокта және Таиландта әрқашан ең жоғары деңгейде болды, себебі жер көлемі шектеулі және оның көп бөлігі тайлық қытайлардың белгілі отбасыларына тиесілі. Бұл жол бастапқыда "Юпфрат жолы" деп аталған, кейіннен Таиландтың бірінші тәж мұрагері, патша Рама V-нің ұлы Ваджирунхис ханзадасының құрметіне "жас патша" деген мағына беретін "Яуварат жолы" деп өзгертілді. Жолға айналар алдында бұл жерде күріш далалары мен каналдар болған. 1894 жылы Шарон Крунг және Яуварат жолдары арқылы электр трамвайы жүріп өтті, ол 1968 жылы ғана тоқтатылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Бангкоктағы ең қарбалас аймақ саналған бұл жолдың екі жағында жеті және тоғыз қабатты ғимараттар орналасқан, ол елдегі ең биік ғимараттардың бірі болып есептелді. Мұнда көптеген танымал қытай мейрамханалары, сол онжылдықтағы ең заманауи "Чалум Бури" кинотеатры, сенімді алтын дүкендері және қытай тағамдарын дайындау үшін қолданылатын жаңа және консервіленген тауарлар сататын жүздеген дүкендер болды. Қазіргі уақытта Яувараттың маңызы төмендемейді. Бұл әлі де елдегі ең қарбалас сауда және тамаша тағамдар аудандарының бірі болып табылады. 1946 жылдың 3 маусымында патша Рама VIII және оның кіші інісі, ханзада Бхумибол (кейін патша Рама IX) таңертеңнен түске дейін Яуварат пен Самфенгке жаяу сапар жасады. Бұл оқиға Яуварат тарихындағы маңызды кезең болып саналады және Таиландта тұратын тайлар мен қытай текті тайлар, соның ішінде теңіз арқылы келген қытайлар арасындағы қақтығыстарды аяқтауға ықпал етті. Бүгінгі таңда, әрбір Қытай Жаңа жылы мерекесінде Яуварат жолы үлкен тойларға арналған аламатқа айналады. Жол толығымен жабылып, жаяу өтетін көшеге айналады. Мерекелік шараның ашылу салтанатына әдетте ханшайым Маха Чакри Сириндхорн қатысады.

Chinatown is in one of the oldest areas of Bangkok. It is the result of the resettlement of Chinese on the west bank of Chao Phraya River after King Rama I moved the capital of the kingdom from Thonburi to Rattanakosin. From there Chinese traders operated maritime junk trade between (Siam) and China throughout the Rattanakosin period. By the end of 1891, King Rama V had ordered the construction of many roads, including Yaowarat Road. The areas that will become these roads were previously rice fields and canals. Chinatown does not consist of only Yaowarat Road, but also includes others such as Charoen Krung Road, Mangkon Road, Songwat Road, Songsawat Road, Ratchawong Road, and Chakkrawat Road. Yaowarat's Sampheng Market is the center of the area. The path of the road is said to resemble a dragon's curvy body, making it an auspicious location for business. Since it was built to avoid the existing cluster of houses of the people according the king's policy. Yaowarat is a road with a length of about 1.5 km (0.93 mi), 20 m (65 ft) wide and takes 8 years to build (1892–1900). There are many shops selling gold, garments, textiles, stationery, souvenirs, second hand parts and equipment, electric goods, computer parts, antiques, imported musical instruments and local delicacies. Based on 2002, there were a total of 40 gold shops and a total of 132 shops in Chinatown, considered as the area with the most gold shops in the world. Therefore, it was dubbed as "Golden Road" in tandem "Dragon Road". Land prices around Yaowarat Road have always been among the most expensive in Bangkok and Thailand due to limited land which is mostly owned by prominent Thai Chinese families. This road was originally named "Yuppharat Road" and later changed to "Yaowarat Road", which means "young king", in honour to Prince Vajirunhis, the first crown prince of Thailand, who was the first son of King Rama V. Before it was a road, it was just rice fields and canals. In 1894, an electric tram car service passed through Charoen Krung and Yaowarat Roads, this service only ceased in 1968. Prior World War II, regarded as the busiest area in Bangkok, it was the first road where the country's tallest buildings where situated, called seven storeyed and nine storeyed buildings on both sides of the road. There were many famous Chinese restaurants, Chaloem Buri Cinema the most modern one in that decade, many reliable gold shops as well as hundred of shops selling both fresh and preserved merchandised used for Chinese food cooking. At present, Yaowarat's significance is not fading. It is still one of the country's most busting commercial and delicious food district. On 3 June 1946, King Rama VIII and his younger brother, Prince Bhumibol (later King Rama IX), visited Yaowarat and Sampheng by walking from morning until noon. This event is considered a milestone of Yaowarat and causing conflicts between Thais and Thais of Chinese descent, including overseas Chinese who live in Thailand to end. Nowadays, every Chinese New Year festival Yaowarat Road will become a venue for great celebrations. The road will be closed to completely turn into a pedestrian street. Princess Maha Chakri Sirindhorn has always presided over the opening ceremony.

Сипаттамалары

Яуарат – жалпы ұзындығы 1,532 метр (шамамен 5,026 фут) болатын жол. Қозғалыс басқару жүйесі бойынша, бұл жол бір бағытта жүреді, ал параллель Шарон Крунг жолымен қарама-қарсы бағытта қозғалыс ұйымдастырылған. Ват Траймит, яки Алтын Будда ғибадатханасының жанындағы Одеон шеңберінен басталып, Кхлонг Онг Анг каналын кесіп өтеді және Фра Нахон ауданындағы Ван Бурафа аймағының алдындағы Ван Бурафа қиылысында аяқталады.

Көлік

Яоварат жолы BMTA және оған қатысты автобус бағыттарымен қызмет көрсетеді: 1, 4, 7 (тек Ратчавонгтан Чаккрават жолдарына дейінгі бөлігі) 21, 25, 40, 53, 73, 73ก, 507, 529, 542, және төрт автобус аялдамасы бар: Тиан Фа қоры ауруханасы, Чалоем Бури, Талат Као (Ескі базар) және Ват Туек. Бұл жолға МРТ метросының Ват Мангкон станциясы да қызмет көрсетеді, оның көк желісі жақын орналасқан Шарон Крунг жолының астынан өтеді.