Кіріспе

Харбор Грейс – Канаданың Ньюфаундленд және Лабрадор провинциясындағы Авалон түбегіндегі Консепшн шығанағында орналасқан қала. 16 ғасырға дейін тарихы бар, Солтүстік Америкадағы ең көне қалалардың бірі. Провинцияның астанасы Сент-Джонстан солтүстік-батысқа қарай шамамен орналасқан. 2021 жылғы мәлімет бойынша, қаланың халқы 2796 адамды құрайды, олар негізінен балық аулау және балық өңдеумен айналысады. Бұрын «Harbor Grace» деп те жазылатын.

Ерте тарих

Қала француз қаласы Хавр-де-Грась, қазіргі Ле-Хавр қаласының атымен аталды. Харбор Грейс Еуропалықтардың Солтүстік Американы зерттеуінің алғашқы күндерінен бастап маңызды порт және балық аулау орталығы болды. 1550 жылға қарай қала гүлденген маусымдық балық аулау орталығына айналды. 1583 жылы Дартмуттан келген Роберт Тосси есімді адам алғашқы тұрғыны болды. 1610 жылы қаракет Питер Истон Харбор Грейсті өзінің штабы етіп, шығанақты бақылайтын форт салды. Келесі жылы француздар шабуыл жасағанына қарамастан, алғашқы қоныс 17 ғасыр бойы сақталды, жыл бойы тұрақты түрде бірнеше ондаған адам тұрды, ал балық аулау маусымында саны бірнеше жүзге дейін жетті. Шамамен 1618 жылы Харбор Грейс тұрақты қонысқа айналды. Келесі жылдары Харбор Грейс бақылауы үшін ағылшындар мен француздар арасында талас туды. 100-ге жуық тұрғыны бар қала 1697 жылы француздармен толығымен қиратылып, 1700 жылы тағы да басып алынды және 1762 жылы қысқа мерзімге жаулап алынды. Дегенмен, осы шабуылдардың арасында халық саны 50 пайызға өсті. 1771 жылға қарай халық саны 5800-ге жуықтады. Алайда, сол кезде Атлантика жағалауындағы басқа отарлық қалалар халық саны және ықпалы жағынан Харбор Грейстен басып өтті.

20 және 21 ғасырлар

Қала өсуін жалғастырып, 1921 жылы халқы ең көп болды – халық санағында 11,458 адам тіркелді.

Атақты тұрғындар

Дэниел Клири (1978 жылы туған) – бұрынғы НХЛ қанатты шабуылшысы, ең белгілісі «Детройт Ред Уингс» командасының ойыншысы. 2008 жылы ол Ньюфаундленд пен Лабрадордан Стэнли кубогын жеңген алғашқы ойыншы болды. Дэнни Клири Аренасы оның құрметіне аталған. Джордж Вебер (1820 жылы туған) – газетші және ақын. Роберт Джон Парсонс (1802–1883) – Харбор Грейстегі журналист және саясаткер. Ол «Ньюфаундленд Патриот» газетінің иесі болды. Уильям Остин Оке (1857–1923) – газет баспагері, саясаткер және аудандық сот судьясы. Ол 1898 жылдан 1908 жылға дейін либералдық бағытта Ньюфаундленд Ассамблеясында Харбор Грейстің үш мерзімге өкілі болды. Профессор Ян Макларен Томпсон FRSC FRSE (1896–1981) – анатомист. Канадалық анатомистер қауымдастығының негізін қалаушы және бірінші президенті, сондай-ақ Манитоба мұражайының президенті. Роберт Оке (1794–1870) – Ньюфаундленд маяк қызметінің алғашқы бас инспекторы, 1855 жылдан 1870 жылға дейін қызмет еткен. Ол бірнеше кітап жариялады, оның ішінде 1860 және 1861 жылдары Ньюфаундленд маяктарының алғашқы жобалары туралы екі кітап, ал соңғысы 1865 жылы қайта жаңартылды. Оке 1842 жылы Кейп-Бонависта маяғына (Белл-Рок маяғынан) алғашқы жарық механизмін орнатты, ал 1850 жылы Мамыр аралының әйгілі жарық механизмін Кейп-Пайн маяғына орнатты, кейін ол Гарбор-Грейс аралына, содан кейін Кейп-Бонавистаға көшірілді, оны бүгін көруге болады.