Кіріспе

Австриялық ханшайым және қоғамдық өмірге белсенді қатысушы (1836-1921)

Паулин Клементина Мари Вальбурга, Меттерних Виннебург-тұ Бейльштейн ханшайымы (туғандағы аты – графиня Паулин Сандор де Славница; 25 ақпан 1836 – 28 қыркүйек 1921) – Вена мен Париж қалаларында негізгі қызметін атқарған австриялық қоғамдық қайраткер. Ол өте әдемі мінезімен, жоғары дәрежедегі әсемдігімен және қоғамдық міндеттемелерімен танымал болды. Неміс композиторы Рихард Вагнер мен чех композиторы Бедрих Сметананың шығармаларын насихаттауда маңызды рөл атқарды. Сондай-ақ ол haute couture индустриясының құрылуына зор үлес қосты.

Өмір

Паулина Венада, венгр аристократы Сándor de Szlavnicza отбасында дүниеге келді. Оның әкесі, граф Морик Сандор де Славница (1805–1878), "күшті шабандоз" деп сипатталған, Габсбург империясының барлық жерінде атқа құмар адам ретінде танымал болды. Оның анасы, принцесса Леонтина фон Меттерних Виннебург (1811–1861), Австрияның мемлекеттік канцлері, князь Клеменс Венцель фон Меттернихтің (Еуропа концерттерінің архитекторы ретінде белгілі) қызы болды. Паулина балалық шағының көп бөлігін Венадағы оның үйінде өткізді. 1856 жылы ол өзінің інісі, ханзада Ричард фон Меттернихке (1829–1895) үйленді, соның салдарынан оның әкесі, князь Клеменс Венцель фон Меттерних, оның қайнағасы да болды. Ричардтың актрисалармен және опера диваларымен жиі махаббат оқиғалары болғанына қарамастан, олар бақытты некеде өмір сүрді. Олардың тұңғыш баласы Софи (1857 жылы туған); екінші қызы Паскалин (1862 жылы туған) Георг фон Вальдштейн Вартенберг (1853–1890) графына үйленді, ол ақыл-есі дұрыс емес және алкогольге тәуелді чех аристократы еді. Ол 1890 жылы Дучковта (қазіргі Чехия) ұйқысыздық кезінде оны өлтірді деген қауесет бар. Оның кіші қызы Клементина (1870 жылы туған) бала кезінде итінің шағуынан қатты жарақат алды және жараланған бетіне байланысты ешқашан үйленбеуге шешім қабылдады.

Әлеуметтік

Паулина күйеуін, австриялық дипломатты, Дрездендегі корольдік саксондық сотына және 1859 жылы Париждегі императорлық француз сотына ертіп барды. Олар 1870/71 жылдардағы франко-пруссия соғысына дейін он бір жылдан астам уақыт өмір сүрді. Ол Дрезден мен Париждің әлеуметтік және мәдени өмірінде маңызды рөл атқарды, ал 1871 жылдан кейін Венада. Паулиннің Париж мен Вена арасындағы тұрақты сапарлары және ұзақ уақытқа созылуы оған музыка, саяси идеялар мен спортта қызығушылық танытқан көптеген үрдістердің таралуына көмектесті. Ол француз императоршасы Евгенияның жақын досы және сенімді адамы болды, әрі күйеуімен бірге император Наполеон III сотының көрнекті тұлғасы болды. 1860 жылы ол императорға модельер Чарльз Фредерик Уортты таныстырды және осылайша оның атақ-даңққа жолын ашты. Ол сәндік икона болды; ол көбінесе жаңа сәнді киетін бірінші адам болды, одан кейін император қабылдады, сосын жоғары қоғам оны үлгі етіп алды. Принцесса Паулина музыка мен қазіргі заманғы өнердің ынталы меценаты болды, сонымен қатар сәнді қоғамның көшбасшысы атанды. Париж не Венада ол әлеуметтік тенденцияларды белгіледі. Ол француз және чех аристократтарына коньки тебуді, ал әйелдерге беделдерін жоғалтпай сигара тартуды үйретті. Ол Чарльз Гуно, Камиль Сент-Сенс, Проспер Мериме және Александр Дюма сияқты көптеген композиторлар мен жазушылармен таныс болды және олармен хат алмасты. Ол Ричард Вагнер (оған фортепиано туындысын арнады) және Франц Листпен дос болып, олардың мансабын қолдады. Оның өтініші бойынша император Наполеон III Вагнерді "Таннхаузерін" Париж операсының 1861 жылғы арнайы қойылымы үшін қайта жөндеуге шақырды, бұл бүгінгі "Париждік нұсқасының" негізін құрады. Жоба сәтсіз аяқталды (үш қойылымнан кейін жабылды) және атақты фиаскоға айналды, сондай-ақ 19 ғасырдың ең танымал музыкалық дауларының бірі болды. Дегенмен Паулина Вагнердің және басқа да танымал композиторлардың музыкасын таратуды жалғастырды. Вагнер кейіннен оны Берлиннің әлеуметтік беделіне ие Мари фон Шлейництен кейінгі ең маңызды қолдаушысы деп атады. Оның шәкірттерінің бірі сол кездегі жетекші чех музыканты Бедрих Сметана болды, оны Вена мен Париждің музыкалық ортасына таныстырды. Паулинаның арқасында Сметананың "Арналған қалыңдық" комедиялық операсы 1892 жылы Венада сәтті қойылды. Ол сонымен қатар Ричард Вагнердің "Нibelунг сақинасы" сияқты көптеген танымал опералардың қысқартылған нұсқаларының салондық қойылымдарын ұйымдастырды, онда ол режиссер және әнші ретінде қатысты. Композитор Карл Майкл Зирер оған бір биін арнады. Бірақ Паулинаның жеке өмірінде де бірнеше дағдарыстар мен қайғылар болды. Бала кезінде ол 1848 жылғы Венадағы қанды революцияның куәсі болды. 1870 жылы Франко-пруссия соғысы кезінде ол Париждегі Евгения императордың қасында болды. Кейіннен ол императордың әшекейлерін дипломатиялық сөмкеде Лондонға жасырын түрде жіберіп, Евгенияның Парижден Ұлыбританияға қашуына көмектесті. Венада ол әлеуметтік қызметі үшін құрметке ие болды, бірақ оның тілге келмейтін мінезі үшін де қорқынышты болды. Ол Австрияның Елизавета императоршасымен болған антагонизмі аңызға айналды және Габсбургтер сотының қызығушылығын тудырды. 1898 жылы Елизавета қайтыс болғаннан кейін Паулина ханшайым Элеонора Фуггер фон Бабенхаузенмен бірге Вена қоғамының ірі әйелдерінің рөлін атқарды.

Дуэль

1892 жылы тамызда Паулина графня Анастасия фон Кильмансеггпен (1860–1912) семсерлік жекпе-жекке қатысқан деген мәлімдеме бар. Бұл дау Вена музыкалық және театр көрмесіндегі гүлдерді безендіру мәселесінен туындаған, онда ақсүйектер сәйкесінше құрметті президент және көрме президенті болған. Дегенмен, айтылған жекпе-жекте қатысушылар жараның жұғуы қаупін азайту үшін белдеріне дейін киімдерін шешкен. Екі ақсүйектің ашық денесі суретшілердің қиялын оятып, викториялық қоғамды дүрліктірген. Алайда, алғашқы хабарлар жарияланғаннан кейін көп ұзамай француз газеті принцессаның бұл оқиғаны жоққа шығарып, оны "италиялық журналистердің әдемі ойдан шығарған өтірігі" деп атады.

Мұра

Принцесса Меттерних өнер мен музыканы, әсіресе Рихард Вагнер мен Бедрих Сметананың музыкасын ынталы түрде қолдады. Ол Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі дәуірдің соңғы аристократиялық демеушілерінің бірі болды, ол мәдениеттің заманауи прогрессивті ағымдарын тарату үшін жоғары талғам мен қаржылық мүмкіндіктерін біріктірген тұлға еді. Оның ықпалы заманауи сән индустриясының дамуына және буржуазиялық сән дизайнерлерінің, әсіресе Чарльз Фредерик Уорттың қалыптасуына бірдей күшті әсер етті. Принцесса Меттерних 1921 жылы Венада қайтыс болды. Ол Австрия және Франция империяларының гүлденуі мен құлдырауын бастан өткерді және осы екі жоғалған әлемнің символы деп есептелді. Француз импрессионисі Эдгар Деганың суреті, фотосурет негізінде салынған, қазір Лондондағы Ұлттық галереяда ілуде. Ол екі естелік кітап жазды. Біріншісі, неміс тілінде жазылған "Gesehenes, geschehenes, erlebtes", оның атасы, канцлер Меттерних және әкесі, граф Мориц Сандорға арналған, ал екіншісі, француз тіліндегі "Éclairs du passé", император Наполеон III және императрица Евгенияның сарайындағы өмірі мен оқиғаларын қамтиды. Екеуі де 1920 жылдары, оның өлімінен кейін жарық көрді.

Мемуарлары

Паулин Клементина Мари Вальбурга (Сандор фон Славница), Фюрстин фон Метерних Виннебург. Өткен күндер: кейбір естеліктер. Э. Нэш және Грейсон, Лондон (1921). ASIN B000881512
Паулин Клементина Мари Вальбурга (Сандор фон Славница), Фюрстин фон Метерних Виннебург. Париждегі жылдарым. Э. Нэш және Грейсон, Лондон (1922). ASIN B00085ZS7W