Кіріспе
Серкника көлі (; , Zirknitzer See) – Словенияның оңтүстік-батысындағы Ішкі Карниола аймағындағы карсттық Серкника Польесының оңтүстік бөлігінде орналасқан, аралық сипаттағы көл. Көлдің бағыты Динар тауларына сәйкес, солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай, және жылдың көп бөлігінде сумен толы болады. Бұл аймақ Ішкі Карниола аймақтық паркінің орталығы болып табылады, ол кеңірек аймақтағы қосымша Natura 2000 аймақтарын қамтиды. Аймақтағы климат континенттік, орташа температурасы және жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен құрайды. Көлдің жанындағы ең ірі елді мекен – Серкника қаласы, ол көлдің солтүстігінде орналасқан. Көлде қайықпен жүзу сияқты түрлі су спорты түрлері танымал.
Lake Cerknica (; , Zirknitzer See) is an intermittent lake in the southern part of the Cerknica Polje, a karst polje in Inner Carniola, a region in southwestern Slovenia. The lake, oriented in the Dinaric direction from northwest to southeast, is present for the most part of the year. and the focus of the Inner Carniola Regional Park, which covers additional Natura 2000 areas in the broader region. The climate in the area is continental, with a mean temperature of and the annual precipitation about The largest settlement at the border of the lake is Cerknica, located north of the lake. Various watersports, including rowing, are popular on the lake.
Ара-тұра әрекет ету
Қалыпты жағдайда ауданы шамамен 10 шаршы миль (26 км²) және орташа тереңдігі 20 фут (6 м) болатын көл, бірнеше ашылу арқылы бірқатар жер асты резервуарларымен немесе үңгірлермен байланысады, олардың кейбіреулері көл деңгейінен жоғарырақ, төңіректегі төбелерде орналасқан. Жаз айларында, жауын-шашын аз болғандықтан, көл толығымен төмендегі резервуарларға ағып кетеді, ал оның табаны тез арада құнарлы өсімдіктермен жабылады. Күзде, қайтадан мол жаңбыр жауғанда, төңіректегі жоғары орналасқан резервуарлар суға толады және жер асты жолдары арқылы көлге кенеттен құйылады, осылайша көл өте жылдам қалыпты көлемін қалпына келтіріп, тіпті айналасындағы жерлерді су басуы мүмкін. Алайда, су деңгейінің өзгеруі өте тұрақсыз. Кейде көл бірнеше жыл бойы құрғамайды, ал 1834-35 жылдардағыдай, бір жылдан астам уақыт бойы құрғақ бола алады. Көл балыққа бай, олар сумен бірге жоғалып, су келгенде қайта оралады.
Зерттеу тарихы
Страбон өзінің «Географиясында» «Люгеон деп аталатын батпақты» (helos Lougeon kaloumenon) айтады, ол Серкника көлімен анықталған. Лугеон – Страбонның жергілікті топонимнің грек тіліндегі нұсқасы, бұл топонимнің шығу тегі, мүмкін, иллириялық. Ол Lugeum ретінде латынша жазылған. 1687 жылдың қараша айында Карниола ғалымы Иоганн Вайхард фон Вальвасор бұл көлді Корольдік қоғамға жолдаған хатында сипаттады, ал хаттың бір бөлігі сол жылдың желтоқсан айында Қоғамның «Философиялық еңбектерінде» жарияланды. Ол көлдің толтылуы мен тартылуын Картезиан механикасына негізделген модель арқылы түсіндірді. Серкника көлінің қалай жұмыс істейтінін алғаш рет 1781 жылы Тобиас Грубер, ал 1784 жылы Белсазар Хаке нақты сипаттады.